۲۶ مرداد ۱۳۹۸،‏ ۱۸:۰۴
کد خبرنگار: 1159
کد خبر: 83440596
۰ نفر
پلیس داوطلب؛ زمانی برای همراهی مردم و پلیس

تهران-ایرنا- اجرای طرح‌های مشهور به «پلیس داوطلب» (VIP) در کشورهای مختلف جهان، اغلب با موفقیت همراه بوده و نتایجی همچون کاهش هزینه‌ها، افزایش اعتماد اجتماعی و چابک سازی پلیس برای واکنش هرچه سریع تر در برابر جرایم را کشورهای اجرای کننده به همراه داشته است.

به گزارش گروه تحلیل، ‌تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، ‌همکاری مردم و نیروهای پلیس، به صورت داوطلبانه، در بسیاری از کشورهای توسعه یافته در جهان امروز، امری عادی است. در واقع سیاست تعامل میان نیروهای پلیس و شهروندان داوطلب در امتداد سیاستی کلی است که از آن به عنوان «غیرامنیتی سازی» و «اجتماعی کردن مسائل پلیسی» یاد می‌شود که پیشنهاد آن برای اولین بار توسط صاحب‌نظران مکتب «کپنهاگ» یعنی افرادی همچون «اولی ویور» و «باری بوزان» طرح و تبدیل به سیاست اصلی کشورهای شمال اروپا، شد. بر مبنای این سیاست، خروج پلیس می‌تواند باعث شود یک مسئله امنیتی، تبدیل به مسئله اجتماعی شود و بدین ترتیب و با حضور شهروندان داوطلب، یک مسئله توسط خود شهروندان، حل و فصل گردد.

اجرای این سیاست در بسیاری از کشورها، در نهایت باعث کاهش آمار جرائم سبک، کاهش نیاز به نیروهای رسمی و افزایش اتکا به نیروهای غیررسمی و به تبع آن کاهش هزینه‌های نظامی و انتظامی و افزایش احساس امنیت در میان شهروندان شد.

 سوئد؛ سرزمین پلیس داوطلب

همواره از کشور سوئد، به عنوان یکی از کشورهای پیشرو در استفاده از پلیس داوطلب یاد می‌شود. در این کشور، ابتدا دولت شهروندان را برای انجام وظایف پلیس، بسیج کرد. در آغاز این برنامه، ساکنان محلی برای انواع ابتکار عمل در شبانه روز و گشت زنی در جوامع خود بکار گرفته شدند. این برنامه نقطه شروع فرایندی را ارائه می‌داد که در نهایت به بنیانگذاری و ادغام نهادی دو شکل مختلف پلیس رسمی و داوطلبانه در این کشور منجر شد.

به موازات پیشرفت این برنامه، گفتمانی درباره بحران پلیس در اواسط دهه ۱۹۹۰ و تا امروز ادامه یافت و حضور نیروهای داوطلب در پلیس سوئد، به حل این بحران و رسیدن به نتیجه مطلوب کمک کرد. از آن زمان تاکنون، برخورد پلیس سوئد با جنایات، افزایش امنیت عمومی و توانایی نیروی انتظامی در انجام وظایف خود به طرز چشمگیری پیشرفت کرده است. در طی این زمان نسبت جرائم حل شده (از کل جرائم گزارش شده به پلیس) و تعداد پرونده‌های منجر به محاکمه، هر دو کاهش یافته است

طرح اصلی مشارکت شهروندان در امور پلیسی در سال ۱۹۹۶ و در طی برنامه «همه مسوول هستند» شکل گرفت. براساس این طرح «پلیس نمی‌تواند به تنهایی با مسائل و مشکلات مختلف روبرو شود». بر طبق این طرح مشارکت جامعه مدنی کشور محوری تلقی می‌شد و هدف از این برنامه ایجاد نوعی سطح صلاحیت در بین شهروندان بود که به آن‌ها این امکان را می‌داد تا مسئولیت قانون و نظم را در جوامع خود به تنهایی انجام دهند.

در کشور سوئد داوطلبان پلیس افرادی هستند که در اوقات فراغت خود، به پلیس، در اموری همچون جلوگیری از جرام محلی و  حمایت از قربانیان جرم کمک می‌کنند. در این کشور اگر فردی ۱۸ ساله شود و به داوطلب شدن علاقه داشته باشد، می‌تواند با پلیس منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کند، تماس بگیرد. پس از انجام یک مصاحبه مقدماتی و تایید فرد داوطلب توسط کارشناسان خبره، آموزش ابتدایی کوتاهی توسط نیروهای پلیس به فرد داوطلب داده می شود. این آموزش‌ها شامل موارد کلی همچون اصول اولیه امدادگری می‌شود. اغلب از داوطلبان تعهد گرفته می‌شود که محرمانه بودن برخی موارد پلیسی، رعایت گردد.

برخی از وظایف پلیس‌های داوطلب در این کشور، گشت زنی شبانه و انجام اقدامات برای ایمنی شهروندان، کمک به انتشار اطلاعات، به عنوان مثال چگونگی محافظت از خود در برابر سرقت، کمک به پلیس در رویدادهای مختلف، ارائه مشاوره به قربانیان جرم است.

بنابر قوانین سوئد اگر فردی جرمی مرتکب شده باشد، پلیس داوطلب حق هیچگونه برخورد یا مداخله را ندارد، بلکه آنان وظیفه دارند تا مورد تخلف را به نیروهای پلیس گزارش دهند. داوطلبان وظایف خود را از پلیس دریافت می‌کنند و قبل از انجام وظیفه، با مأموران رسمی پلیس تماس نزدیک دارند و وظایف پلیس‌های داوطلب معمولاً به صورت گروهی انجام می‌شود و ماموران داوطلب تنها یک کاور زردرنگ دریافت می‌کنند که نشان می‌دهد آن‌ها پلیس داوطلب هستند.

انگلیس و تجربه داوطلبان مداخله­ گر

ستاد پلیس در کشور انگلیس، از طریق روش‌ها و برنامه‌های متفاوت، نیروهای پلیس داوطلب را در این کشور ساماندهی می‌کند. برنامه‌های متنوع این کشور باعث شده است تا هر فردی بتواند خود را در قامت یکی از انواع این همکاری‌ها ببیند و از طریق شیوه‌ای متفاوت، با نیروهای پلیس همکاری داشته باشد.

«پاسبان ویژه» یکی از انواع پلیس‌های داوطلب در این کشور است. بنابر توضیحات ستاد پلیس بریتانیا پاسبان ویژه نیرویی از داوطلبان آموزش دیده است که با پلیس محلی خود همکاری و از فعالیت‌های آنان پشتیبانی می‌کند. معلمان، رانندگان تاکسی، حسابداران، دبیران و یا فعالین برخی از مشاغل دیگر می‌توانند به عنوان پاسبان ویژه به کار گرفته شوند. پاسبان‌های ویژه حداقل چهار ساعت در هفته، داوطلبانه به محل استقرار پلیس محلی خود می‌روند. به زعم پلیس بریتانیا این نیرو، ایجاد کننده یک پیوند حیاتی بین پلیس منظم (تمام وقت) و جامعه محلی است. بر طبق قانون هنگامی که پاسبان‌های ویژه آموزش خود را به پایان رساندند، مانند افسران عادی دارای همان قدرت و اختیارات نیروهای پلیس هستند و لباس مشابهی را می‌پوشند.

«شبکه دیده‌بان همسایگان» نوع دیگری از همکاری داوطلبانه شهروندان عادی با نیروهای پلیس است. منظور از اعضای «شبکه دیده‌بان همسایگان»، افرادی هستند که همسایگان خود را گرد هم می‌آوردند تا جوامعی محکم و دوستانه ایجاد کنند و بر اثر آن جرم و رفتار ضد اجتماعی ممکن است کمتر اتفاق بیفتد. اعضای این شبکه منابع مورد نیاز خود را برای دیدار با افراد هم فکر فراهم و برنامه‌هایی را آغاز می‌کند که که در طی آن، دانش افراد درباره مسائل مختلف به اشتراک گذاشته می‌شود. این افراد به صورت دیده‌بان‌های محلی، مراقب وضعیت محله خود هستند. ستاد پلیس در بریتانیا مدعی است که بیش از ۱۷۰ هزار طرح دیده‌بان محله در سرتاسر انگلیس و ولز وجود دارد.

«پلیس داوطلب» عنوان طرح دیگری است که نیروی پلیس در کشور انگلیس به اجرا درآورده است. افراد شرکت کننده در طرح پلیس داوطلب، شهروندانی هستند که آزادانه وقت خود را برای انجام وظایفی که مکمل وظایف انجام شده توسط افسران و کارمندان پلیس است، اختصاص می‌دهند. این طرح کمک می‌کند تا افسران و کارمندان آزاد شوند تا وظایف کلیدی و عملیاتی را انجام دهند. وظایف پلیس داوطلب شامل ارائه خدماتی همچون پیگیری گزارش‌های جرم و حوادث می‌شود. پلیس بریتانیا مدعی است که اجرای این نقش‌های داوطلبانه، مزایای قابل توجهی برای خدمات پلیس و جوامع محلی ایجاد می کند.

موسسه «متوقف کنندگان جرم» (Crimestoppers) یک موسسه خیریه مستقل و داوطلبانه است که به پلیس انگلیس در یافتن مجرمان و حل جنایات کمک می‌کند. این موسسه شماره تماسی دارد که ۷ روز هفته و ۲۴ ساعت شبانه روز برقرار و تماس با آن به صورت ناشناس صورت می‌پذیرد. افراد می‌توانند با این شماره تماس بگیرند تا اطلاعات مربوط به جرم را منتقل یا از طریق یک پایگاه اینترنتی، اطلاعات خود را با اعضای این موسسه که شامل بیش از ۵۰۰ داوطلب است، به اشتراک بگذارند.

«طرح سرعت سنجی جامعه» در پلیس انگلیس نیز طرحی است برای کمک به مردم برای کاهش سرعت ترافیک طراحی شده است. اعضای داوطلب مشارکت کننده در این طرح با حضور در اجتماع محلی خود و از طریق همکاری با پلیس، مردم را از خطرات سرعت آگاه می‌کنند و به کنترل مشکل سرعت بالا در یک جامعه محلی، به نیروهای محلی کمک می‌رسانند.

بنا به تعریف پلیس بریتانیا، «بازرسان مستقل زندان» اعضاء داوطلب و عادی هستند که به طور منظم از بازداشتگاه‌ها دیدار می‌کنند تا شرایط عمومی محل بازداشت مجرمین را براساس معیارهایی مشخص بررسی کنند. بنابر توضیح پلیس بریتانیا، این بازرسان نقشی اساسی در افزایش استانداردها و کمک به اطمینان از برخورد منصفانه با زندانیان دارند. بازدیدهای آنها همچنین به تقویت مسئولیت پذیری و شفافیت پلیس در بین جوامعی که در آن خدمت می کنند، کمک می‌کند.

تجربه پلیس داوطلب در استرالیا

با توجه به نظام حکومت‌رانی فدرالی در کشور استرالیا، مسوولان هر ایالت این کشور، بر مبنای برنامه مشخصی، نسبت به اداره آن ایالت اقدام می‌کنند. با توجه به اینکه ایالات مختلف این کشور، هر کدام برنامه‌های مشخصی را برای استفاده از نیروهای داوطلب در پلیس دارند، تجربه ایالت «نیو ساوت ولز» با مرکزیت شهر «سیدنی» برای استفاده از نیروهای داوطلب در پلیس می ­تواند یکی از تجارب قابل توجه در استفاد از پلیس داوطلب باشد.

برنامه «داوطلبان در پلیس» (VIP) در ایالت «نیوساوت ولز»، در سال ۱۹۹۵ معرفی شد تا اعضای جامعه بتوانند با انجام کارهایی که وظیفه اصلی پلیس نیست، به پلیس کمک کنند. افراد شرکت کننده جزء لاینفک تیم پلیس هستند و پلیس از طریق خدمات این این داوطلبان، قادر به تمرکز بر وظایف اصلی و کاهش جرم در سراسر ایالت «نیوساوت ولز» است. در تبلیغات این طرح، خطاب به داوطلبان آمده است که «به عنوان یک داوطلب، با افراد مختلفی ملاقات خواهید کرد و با آنها تعامل خواهید داشت و در این راه مهارت‌های جدیدی یاد خواهید گرفت. شما می‌دانید که به پلیس کمک می‌کنید تا نیوساوت ولز را به جامعه ای امن تر تبدیل کند. پیراهن VIP و کارت شناسایی به کلیه داوطلبان ارائه می‌شود.»

وظایف پلیس داوطلب در این ایالت بسیار متنوع است. نیروهای پلیس داوطلب در این ایالت، از طریق پشتیبانی از قربانیان و خدمات رسانی به مراجعان، پشتیبانی از شاهدان در دادگاه و طی مراحل دادگاه، ارتباط با جوامع و سازمان‌های مردم نهاد مانند اجتماعات سالمندان و شرکت در طرح‌های اجتماعی پلیس، حضور در زمان فاجعه یا مواقع اضطراری، انجام امور ثبت مانند ثبت نام از شهروندان در معرض خطر، تهیه دفترچه‌هایی از بریده جراید و اخبار مربوط به پلیس، رسیدگی و مراقبت از تابلوهای راهنما در مراکز عمومی، کمک به برگزاری مراسم و جشن‌ها در مدارس و محافل مربوط به جوانان، کمک به طرح‌های پیشگیری از جرم با توزیع ابزارهای پیشگیری از جرایم در مراکز خرید، مدارس، پارکینگ‌های عمومی و خانه‌ها و ارائه خدمات اداری ساده همچون نگارش پیش نویس یا امحاء، بایگانی، گرفتن کپی و بسته بندی مدارک و همچنین همکاری در جشن‌های توزیع مدال و برگزاری مراسم تقدیر و تشکر؛ به نیروهای پلیس کمک می‌نمایند.

فواید حضور داوطلبان در پلیس

تجارب کشورهای مختلف در استفاده از نیروهای داوطلب پلیس اغلب حاکی از تاثیرات بسیار مثبت چنین طرح‌های در نیروهای پلیس دارد. این تجارب نشان می‌دهند که کاهش هزینه‌های مالی، افزایش اعتماد به نیروهای پلیس، افزایش اعتماد در جامعه، بهبود سرعت و افزایش چابکی پلیس در برخورد با جرایم مهم، افزایش ضریب امنیت و بهبود عملکرد پلیس به ویژه در جوامع محلی، از جمله دستاوردهای پلیس داوطلب است.

اما اجرای چنین طرح‌هایی نیازمند پیش زمینه‌هایی نیز هست. قبل از هر چیز نیروهای پلیس باید بتوانند بستر لازم برای آموزش مقدماتی و جذب مخاطبان به سازمان پلیس را فراهم آورند، در غیر این صورت چنین طرح‌هایی با استقبال مواجه نخواهند شد. همچنین شهروندان بایستی در قبال انجام چنین طرح‌هایی و منافع حاصل از آن اطمینان خاطر احساس کنند، در غیر این صورت با آن همراهی نخواهند کرد.

طرح پلیس داوطلب، طرحی است که می‌توان با آن بخش‌هایی همچون جوانان، سالمندان و زنان را به سمت همکاری با پلیس جلب کرد و با همکاری‌های محله محور، طرح‌هایی موفق در کاهش جرایم را اجرایی ساخت و بدین ترتیب به حل مشکلات موجود، همت گماشت.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 11 =