۳۱ تیر ۱۳۹۸،‏ ۹:۰۰
کد خبرنگار: 2520
کد خبر: 83405805
منبع: روزنامه اعتماد
۰ نفر

برچسب‌ها

حزب نداریم، مردم در ۴۸ ساعت آخر تصمیم می‌گیرند

تهران- ایرنا- در کنار قوه مجریه و قضائیه، قوه مقننه در قامت قانونگذار، یکی از اضلاع سه‌گانه تفکیک قوا در نظام سیاسی ایران است. می‌توان به روایت‌های معتبری استناد کرد و قانونگذاری را مهم‌ترین ضلع این مثلث برشمرد. تا آنجا که قانونگذاری یکی از درخواست‌های مشروطه‌خواهان از ۱۵۰ سال پیش بوده است.

روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت: لازمه دیگر تحقق این مهم اما حضور و مشارکت شهروندان در این فرآیند است و هرگونه اخلال و اختلال در این فرآیند توان بحران‌آفرینی در یک ساخت سیاسی را داراست. با بررسی موضع‌گیری‌های افراد و جناح‌ها در مصاحبه‌های صورت گرفته در منابع خبری اصلاح‌طلب و اصولگرا می‌توان به صورت میدانی به این یافته دست پیدا کرد که گویی چراغ انتخابات نسبت به دوره‌های گذشته کمی بی‌فروغ‌تر است. این مورد را می‌توان از نامه سیدمحمد خاتمی و تا مصاحبه افراد و شخصیت‌های دیگر اصلاح‌طلب و البته به نحوی دیگر در میان اصولگرایان مشاهده کرد. آنچنان که از یک‌سو علی شکوری‌راد در مصاحبه‌ای در ۳۰ تیرماه سال جاری با ایرنا داشت، این وضعیت را تشریح می‌کند یا از آن‌سو محمدرضا باهنر در مصاحبه روز ۲۶ خرداد با روزنامه سازندگی مورد تاکید قرار می‌دهد. مساله اما این است که آیا واقعاً مردم از دو جریان اصولگرا و اصلاح‌طلب گذر کرده‌اند!؟ آیا جامعه به مؤثر بودن مسیر صندوق رأی در برآوردن مطالبات خود بدبین شده است؟ آیا می‌توان روند پیگیری و اوج‌گیری انتخابات مجلس یازدهم را متفاوت از دوره‌های پیشین قلمداد کرد؟

برای یافتن پاسخ این پرسش‌ها و بررسی وضعیت پیش‌رو در جریان انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی سراغ دو فعال سیاسی از دو جناح رفته و با محمدجواد حق‌شناس، عضو اصلاح‌طلب شورای شهر تهران و عضو حزب اعتماد ملی و غلامعلی جعفرزاده‌ایمن‌آبادی، نایب‌رئیس فراکسیون ولایی و از جمله سیاسیون نزدیک به رئیس مجلس به گفت‌وگو نشسته‌ایم. آنچه در ابتدای امر مطرح می‌شود، این است که فارغ از مستندات مورد اشاره تا اینجا، آیا این دو فعال سیاسی با این موضوع که بخش قابل‌توجهی از جامعه نسبت به تأثیرگذاری صندق رأی و پروسه انتخابات بی‌تفاوت شده‌اند یا به میزان تأثیرگذاری آن تشکیک کرده‌اند، موافقند یا خیر؟ جعفرزاده در پاسخ به این سوال می‌گوید که با تشریح وضعیت امروز به این شکل مخالف است و تشکیک یا بی‌تفاوتی خاصی به روند انتخابات در جامعه وجود ندارد یا حداقل به‌زعم او، به آن شکلی که بیان می‌شود، قابل تأیید نیست. او در این خصوص می‌گوید: «نفی، رد، تحریم و پشت کردن به انتخابات در این کشور اتفاق نمی‌افتد. البته که شاید یک عده بی‌تفاوت باشند و انگیزه‌ای برای حضور انتخابات نداشته باشند» و این مورد نیز به واسطه وجود برخی مشکلات ساختاری رخ می‌دهد و ریشه آن را می‌توان در نبود ساختار حزبی پیگیری کرد.

در حالی که حق‌شناس وضعیت را گونه‌ای دیگر تشریح کرده و معتقد است: «بخش عمده‌ای از جامعه و به طور مشخص طبقه متوسط که از پایه‌های مشارکت حداکثری در انتخابات بوده که به تردیدی جدید رسیده‌اند و این را می‌توان آژیر خطر انسجامی دانست که در دوره‌های قبلی انتخابات شکل گرفته است.» به این ترتیب می‌توان وجود دو رویکرد مختلف در دو جریان متفاوت را مشاهده کرد که فرآیند ۸ ماه آینده تا فرارسیدن انتخابات مجلس یازدهم را شرح می‌کنند. در پی وجود یا عدم وجود چنین بدبینی و ناامیدی به روند انتخابات مجلس و تأثیرگذاری مسیر صندوق رأی می‌توان به علت وجود چنین وضعیتی پرداخت. هر چند انگار، بخشی از تحلیل‌ها گویای آن است که چنین ناامیدی و بدبینی ویژه و خاصی به انتخابات و صندوق رأی وجود ندارد.

حق‌شناس در رابطه با علل بروز چنین شرایطی می‌گوید: «تلاش‌های دامنه‌دار هسته سخت قدرت سبب شده است که در دو دهه اخیر پارادوکسی میان مطالبات عمومی و واکنش به انتخابات شکل بگیرد؛ این پارادوکس میان مطالبات جامعه با اهداف هسته سخت قدرت سبب زیر سوال بردن اصل انتخابات و آزادی انتخاب شده است.» او در خصوص مسبوق به سابقه بودن این شرایط می‌گوید که «در دو مرحله یا سه مرحله این اتفاق رخ داد؛ آنچنان که در گام اول و با رخداد حماسه دوم خرداد ۱۳۷۶ و در گام دوم با مجلس ششم و شورای اول و بعد در مرحله بعد در انتخابات سال ۱۳۹۲ و ۱۳۹۶ و همین‌طور در انتخابات مجلس دهم عملاً مشارکت حداکثری نتیجه‌بخش نبوده است و جامعه مشارکت‌کننده به مطالبات خود دست نیافت.» در کنار این مساله، وجود مشکلات ساختاری در حوزه احزاب را نیز می‌توان دیگر علت وضعیت موجود دانست.

آنچنان که جعفرزاده‌ایمن‌آبادی در خصوص علل کم‌رونق بودن این ماه‌های انتخابات مجلس می‌گوید: «حزب نداریم و مردم در ۷۲ ساعت، ۴۸ ساعت یا حتی ۲۴ ساعت آخر تصمیم می‌گیرند. آن هم بر اساس حرف و حدیث و گفتار این انتخاب صورت می‌گیرد. ما حزبی نداریم که بتواند یا بخواهد جریان و طرفداران خودش را فعال کند و به صحنه بیاورد.» نایب‌رئیس فراکسیون مستقلین ولایی مجلس نیز با اشاره به مسبوق به سابقه بودن شرایط فعلی متذکر می‌شود: «این مشکل ساختاری هم در تمامی ادوار مجلس وجود داشته است. آنچنان که در انتخابات پیشین تا ۳ ماه و در برخی تا ۲ ماه مانده به انتخابات کسی تمایل و حوصله پیگیری و حرف زدن در مورد انتخابات را نداشت و بعد از این دوره تمایل به شرکت و حرف زدن در مورد انتخابات گسترش پیدا می‌کند.» هر چند که او همچنان تاکید دارد که «قائل به این حرف‌ها نیستم و اعتقاد دارم که این سرما تا هفته آخر نیز وجود دارد و در انتها بدجوری یخ انتخابات می‌شکند.»

البته که بر اساس این جمله آخر می‌توان دریافت که این نماینده نزدیک به رئیس مجلس نیز تا حدودی و به نحوی، به وجود برخی بی‌میلی‌ها و کم رونق بودن بازار انتخابات اذعان دارد. حق‌شناس اما بر این مشکل اذعان دارد و در خصوص راهکارها و راه‌حل‌های محتمل جهت برون‌رفت از این وضعیت می‌گوید: «اگر بخواهیم منصفانه برخورد کنیم باید به افراد و جریانی اشاره کنیم که خود مسبب این وضعیت شدند. بخش زیادی از بار وضعیت امروز بر گردن دولت آقای روحانی و همکاران ایشان در دولت و همین‌طور جریانات داخلی در مجلس است. ایشان و دیگر نیروها باید بیایند و گزارش دهند و موانع عدم تحقق مطالبات مردم را بیان کنند. به نظر می‌رسد این سکوت‌ها و این رفتار محافظه‌کارانه تأثیر خودش را بر جریان انتخابات گذاشته است.»

به نظر می‌رسد در ایجاد وضعیت امروز و نوع نگاه به فرآیند انتخابات و تأثیرگذاری مسیر صندوق رأی، سوی دیگر نیز بی‌تقصیر نیست. آنچنان که حق‌شناس تشریح می‌کند که «امروز با دهه سوم فعالیت شورای نگهبان روبه‌رو هستیم و شورای نگهبان یکدست شده است و افزون بر آن شاهد روندی که حاکی از تغییر نگاه نظارتی این شورا به انتخابات باشد نیستیم؛ این نبود تغییر و تحولات در شورای نگهبان نیز بر دیگر علل افزون شده و سبب بروز یأس مردم نسبت به روند انتخابات شده است.» باتوجه به کم بودن زمان تا انتخابات مجلس به نظر می‌رسد، عملاً فضای رقابتی انتخابات شروع شده است و در راستای تحقق مطالبات مردم نیازمند پرفروغ بودن این حوزه هستیم. جعفرزاده‌ایمن‌آبادی درخصوص حضور حداکثری مردم در انتخابات اسفندماه می‌گوید: «بخش عمده‌ای از جامعه تحت فتوای رهبری هستند و به موقع در انتخابات شرکت می‌کنند و نسبت به حضور حداکثری در پای صندوق‌های رأی اقدام می‌کنند و یک بخش دیگر جریان‌ها سیاسی و نیروهای چپ هستند که مثل سنوات گذشته بحث تحریم انتخابات ندارند. بنابراین من اصلاً بدبین نیستم که عدم حضوری صورت بگیرد و فکر می‌کنم که خیلی بیشتر هم خواهد شد.

اصلاح‌طلبان نیز راهکارهای خودشان را دارند تا در انتخابات شرکت داشته و در نتیجه منجر به حضور حداکثری مردم در انتخابات مجلس یازدهم خواهد شد». اما به نظر می‌رسد که اگر این وضعیت با چالش‌ها و موانعی روبه‌رو باشد کارشناسان اهل فن باید از امروز آن چالش‌ها و موانع را پیش‌بینی کرده و راه‌حل‌ها و راهکارهایی برای آن ارائه دهند. آنچنان که حق‌شناس در این خصوص به دو دسته علل اشاره کرده که از یک‌سو به حوزه حاکمیتی و از سوی دیگر به حوزه غیرحاکمیتی ارتباط پیدا می‌کند. حق‌شناس به «اعتماد» گفته است: «توقف روندهای غیرمرتبط با قانون و فعال شدن نمایندگان مردم متناسب با پیگیری مطالبات مردم در اولویت قرار دارند. البته که نقش جدی رسانه‌ها و مطبوعات تغییر در شرایط فعلی کارساز و محل اثر است. این شرایط، شرایطی است که دلخوه جریان برانداز است و از سوی آنها و به دنبال تزریق پیام ناامیدی از کلیت نظام در میان مردم ایجاد شده است و در این مسیر بخشی از هسته قدرت نیز همسو با جریان برانداز به بی‌اعتبار کردن انتخابات و مسیر صندوق رأی کمک می‌کند در صورتی که برگزاری یک انتخابات حداکثری عامل بقای نظام سیاسی خواهد بود». جعفرزاده‌ایمن‌آبادی نیز معتقد است: «ما ملت وعده و وعید هستیم و به همین واسطه نیز در انتخابات شرکت خواهیم داشت و در دقیقه نود که به پای انتخابات می‌رسیم به آن وعده و وعیدها اعتماد می‌کنیم.» با این حساب به نظر می‌رسد که باید همچنان منتظر ماه‌های منتهی به انتخابات بود و فرود و فرازها را رصد کرد و با موانع و زمینه‌های ایجاد بحران در مسیر انتخابات جدید روبه‌رو شد، آنها را واکاوی کرد تا مبادا این انتخابات از مسیر و هدف خود خارج شود.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 1 =