ضرورت تنش زدایی در منطقه در سایه تقویت روابط ایران و کشورهای عربی

تهران-ایرنا- روز پنجشنبه گذشته نماینده عربستان در سازمان ملل متحد گفت که کشورش به‌دنبال جنگ با ایران نیست او همچنین از آمادگی کشورش برای تعامل دیپلماتیک با تهران خبر داد،‌ در همین راستا رسانه های داخلی ضرورت تنش زدایی در منطقه در سایه تقویت روابط دیپلماتیک ایران و کشورهای عربی را مورد توجه قرار داده اند.

در بحبوحه تنش ها میان ایران و آمریکا که در دو هفته اخیر بر سر پهپادها و نفتکش‌ها به اوج خود رسیده و خطر جنگ در منطقه خلیج‌فارس را بیش از پیش افزایش داده است، عربستان سعودی از آمادگی برای تعامل دیپلماتیک با تهران خبر داده است. موضوعی که سخنگوی کمیسیون سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز بر آن تاکید کرده و گفته که ریاض اکنون در مسیر تصمیم‌گیری معقول قرار گرفته است.

دیروز در همین راستا منابع عراقی از سفر مشاور امنیت ملی این کشور به مصر خبر داده و تأکید کردند که فالح الفیاض در دیدار با مسئولان مصری پیام‌هایی در راستای بهبود روابط ایرانی-عربی به همراه داشته است.

به گزارش گروه نشریات خبری، بررسی روزنامه‌ها، تارنماها و خبرگزاری‌های داخلی نشان می‌دهد که در مقابل سکوت رسانه های اصولگرا درباره این مهم، رسانه های منتسب به جریان اصلاح طلب با تاکید بر جدی شدن تعاملات ایران و کشورهای عربی از ضرورت تنش زدایی در منطقه نوشته اند.

عبارت‌های به کار رفته در اخبار و گزارش‌های رسانه‌های نزدیک به جریان اصلاح طلب عبارتند از:

چراغ سبز عربستان در شرایط کنونی اگر صرفاً در حد اظهارنظر و تبلیغات برای عبور از انتقادات و کاستن از تنش‌ها نباشد می تواند روابط پرتنش تهران و ریاض را تا حدودی مرتفع سازد؛ به طور طبیعی در تنش ایران و عربستان مواضع متعددی مطرح می‌شود اما در طول دو ماه اخیر شاهد نوعی ملاحظات دیپلماتیک در میان عربستان و امارات هستیم؛ اصرار برخی از کشورها نظیر عربستان بر ارسال نشانه‌هایی مبتنی بر علاقه نسبی بر تنش‌زدایی می‌تواند مؤید درک وضعیت یاد شده در منطقه باشد؛ امارات مجبور شده است که از چند جبهه - از جمله از درگیری‌ها با یمن، قطر، جمهوری اسلامی ایران و عمان- در منطقه کمی عقب‌نشینی کند؛ این عقب‌نشینی، حتی اگر فقط جنبه ظاهری داشته باشد، از یک بازنگری در سیاست خارجی امارات خبر می‌دهد.

طرح روسیه برای آغاز مذاکرات میان ایران و کشورهای عربی

روزنامه ایران در تیتر نخست خود نوشت: «گفت‌وگوهای ایرانی- عربی» گویا در مسیر اجرایی شدن قرار گرفته است. ۱۲ تیرماه بود که وزیر امور خارجه روسیه از توافق با دبیرکل سازمان همکاری اسلامی بر سر طرحی برای آغاز مذاکرات میان ایران و کشورهای عربی خبر داد. سرگئی لاوروف گفت که با رئیس سازمان همکاری اسلامی بر سر لزوم آغاز مذاکرات میان ایران و کشورهای عربی به توافق رسیده است. لاوروف پس از رایزنی با «یوسف العثیمین»، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی در یک کنفرانس خبری در این باره گفت: «ما طرح پیشنهادی‌مان را برای آغاز مذاکرات میان ایران و کشورهای عربی معطوف بر اعتمادسازی، شفافیت در فعالیت‌های نظامی و سرانجام، مذاکره درباره شکل دادن یک ساختار جمعی امنیت تأیید کرده‌ایم.» شهروز برزگر عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در واکنش به این ایده گفته بود که ما از طرح روسیه برای آغاز مذاکرات میان ایران و کشورهای عربی استقبال می‌کنیم چون معتقدیم که گفت‌وگوها هرچه بیشتر مفیدتر خواهد بود.

کاهش تنش ها با تعامل

«دنیای‌اقتصاد» در گزارشی، تبادل سیگنال‌های مثبت میان دو طرف را بررسی و زمینه‌های مشترک برای تعامل دیپلماتیک میان تهران و ریاض را تحلیل کرده است. در بخشی از این گزارش می خوانیم: چراغ سبز عربستان در شرایط کنونی اگر صرفاً در حد اظهارنظر و تبلیغات برای عبور از انتقادات و کاستن از تنش‌ها نباشد و اراده عالی‌ترین سطح تصمیم‌گیری نظام سعودی را به‌دنبال داشته باشد و تبدیل به یک طرح مذاکراتی شود، می‌تواند با توجه به سیگنال‌هایی که ایران در طول سال‌های اخیر برای مذاکره بروز داده، مساله روابط پرتنش تهران و ریاض را تا حدودی مرتفع سازد.

به گزارش ایسنا، سخنگوی وزارت خارجه عراق تاکید کرد که این کشور به منظور کاهش تنش میان ایران و آمریکا با برخی کشورهای اروپایی و عربی در حال همکاری است. احمد الصحاف، سخنگوی وزارت خارجه عراق در گفت وگو با شبکه روسیا الیوم گفت که برخی کشورهای اروپایی و عربی موافق دیدگاه عراق در رابطه با تنش ایران و آمریکا هستند.

روزنامه آفتاب یزد در یادداشتی می نویسد: معتقدم همیشه گفت‌وگوها و تسلی خاطر پس از چالش‌های جدی آغاز می‌شود، عربستان سعودی هم که تلاش داشته در یکی دوسال گذشته آمریکا را با ایران به صورت مستقیم درگیر کند اما خودش هرگز به دنبال چنین چیزی نیست. اظهارات اخیر نماینده عربستان در سازمان ملل متحد هم گویای این واقعیت است که با خروج امارات از منازعات یمن و بی آبرو شدن دولت عربستان در پنج سال بمباران و تخریب یک کشور بسیار فقیر عربی که نتیجه لازم را به همراه نداشته است، این کشور شرایط خوبی ندارد. به این مجموعه باید فقدان مشروعیت بن سلمان را نیز اضافه کرد که حتی دیدیم با اکثریت آرا کنگره امریکا، وی را مسئول قتل خاشقچی اعلام کرد و این فشار را بر دولت عربستان به شدت افزایش می‌دهد.

به گزارش ایسنا، حشمت الله فلاحت پیشه نماینده مجلس با یادآوری موافقت عربستان با حضور نیروهای آمریکایی در این کشور با هدف امنیت منطقه، گفت: به طور طبیعی در تنش ایران و عربستان مواضع متعددی مطرح می‌شود اما در طول دو ماه اخیر شاهد نوعی ملاحظات دیپلماتیک در میان عربستان و امارات هستیم که نشان از رسیدن این دو کشور به بن بست در تحولات منطقه است، این موضوع موجب نگرانی جدی آنها شده است.
نماینده مردم اسلام‌آباد غرب و دالاهو در مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: از سویی موضوع مذاکره با ایران یا تنش زدایی را مطرح شده و در حال حاضر عربستان موافقت خود با میزبانی نیروهای آمریکایی را مطرح کرده است، در واقع سیاست سعودی‌ها برای حفظ توان چانه زنی در تحولات منطقه است.

ضرورت تنش‌زدایی با ایران

رامین مهمانپرست سخنگوی پیشین وزارت خارجه در یادداشتی در روزنامه ایران نوشت: اهمیت استراتژیک منطقه خاورمیانه برای تجارت، انرژی و حتی امنیت دنیا بر کسی پوشیده نیست. بر اساس تجارب دهه‌های اخیر اثبات شده که هرگونه تحولی خصوصاً منفی در این منطقه طی مدتی کوتاه می‌تواند تحولات و مناسبات در سطح جهانی را تحت تأثیر خود قرار دهد. حال در چنین منطقه‌ای به طور اولی می‌توان درک کرد که کوچک‌ترین تحولی، عناصر و کشورهای حاضر در محدوده را به طور طبیعی متأثر از خود می‌کند. جریان اعتراضات موسوم به بهار عربی و نوع سرایت آن در بخش‌های مختلف خاورمیانه مثال بارزی برای اثبات این ادعاست. پس کاملاً طبیعی است که در چنین منطقه‌ای با این خصوصیات، بازیگران اصلی حتی در اوج کشمکش و تخاصم، نگران سرنوشت یکدیگر باشند.

تلاش‌های فعلی برای تنش‌زدایی میان ایران از یک سو و برخی کشورهای عربی چون عربستان، امارات و مصر از سوی دیگر در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند. هر چند این تلاش‌ها هنوز پراکنده، غیر منسجم و حتی شاید غیر نظام‌مند هستند اما اصرار برخی از کشورها نظیر عربستان بر ارسال نشانه‌هایی مبتنی بر علاقه نسبی بر تنش‌زدایی می‌تواند مؤید درک وضعیت یاد شده در منطقه باشد.

سفر مقام عراقی به مصر برای بهبود روابط ایران و کشورهای عربی

به گزارش ایسنا، دیروز منابع عراقی از سفر مشاور امنیت ملی این کشور به مصر خبر داده و تأکید کردند که فالح الفیاض در دیدار با مسئولان مصری پیام‌هایی در راستای بهبود روابط ایرانی-عربی به همراه داشته است.سفر مقام ارشد امنیتی عراق به مصر و رایزنی برای تلطیف روابط کشورهای منطقه با ایران در حالی است که روز چهارشنبه گذشته هم روزنامه رأی الیوم در تحلیلی از سیگنال‌های دولت قاهره برای بهبود روابط با تهران خبر داده بود. حضور معاون وزیر خارجه مصر در جشن هیأت ایرانی در قاهره که به مناسبت چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی برگزار شده، یکی از این سیگنال‌های مورد اشاره بوده است.

دلایل عقب‌نشینی امارات و عربستان

فرارو در گزارشی نوشت: در پی اوج‌گیری تنش‌ها میان ایران و غرب در خلیج فارس، امارات و عربستان مواضع ملایمی در برابر ایران اتخاذ کردند. ناظران معتقدند که این دو کشور در اثر شرایط منطقه‌ای مجبور شدند در سیاست خارجی خود بازنگری کنند. امارات متحده عربی اخیراً در اقدامی غیرمنتظره، اعلام کرد نیروهایش را از یمن خارج می‌کند. اگر چه برخی گروه‌های یمنی در صنعا تاکید می‌کنند این عقب‌نشینی ظاهری است و امارات واقعاً به فکر خروج از یمن نیست، اما به هر حال، این عقب‌نشینی، حتی اگر فقط جنبه ظاهری داشته باشد، از یک بازنگری در سیاست خارجی امارات خبر می‌دهد. خصوصاً که در هفته‌های اخیر، گزارش‌هایی درباره تلاش امارات برای بهبود روابط با ایران هم منتشر شده است.

در همین رابطه، امیر موسوی، دیپلمات پیشین ایرانی، در گفت و گو با فرارو تصریح کرد: «امارات مجبور شده است که از چند جبهه - از جمله از درگیری‌ها با یمن، قطر، جمهوری اسلامی ایران و عمان- در منطقه کمی عقب‌نشینی کند. امارات مجبور به عقب‌نشینی شد. شرایط به گونه‌ای رقم خورد که دیگر نمی‌‎تواند (سیاست قبلی را) ادامه بدهد. نه اینکه به عقب‌نشینی علاقه داشت. چون محمد بن زاید، ولیعهد ابوظبی، واقعاً و طینةً با ایران و اخوان المسلیمن خیلی مشکل دارد و کارهای خود در منطقه را در راستای حرکت‌های صهیونیستی انجام می‌دهد. او از بچگی، تربیت‌شده مدارس کینه‌توزانه صهیونیستی است. ما شکی در این قضیه نداریم. وقتی که بیوگرافی او را مطالعه می‌کنید، می‌بینید نسبت به ایران، مسلمانان و حتی دین اسلام به او از کودکی کینه تزریق کرده‌اند. از زمانی که او متولی شد، کاملاً بر خلاف سیاست‌های پدرش عمل کرد. بالاخره مرحوم شیخ زاید واقعاً با مسائل حکمیانه برخورد می‌کرد و حتی احترام خاصی برای جمهوری اسلامی ایران قائل بود. تقریباً بقیه بچه‌های شیخ زاید هم همین طور هستند. اما این محمد بن زاید چیز دیگری درآمد.»

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 2 =