۲۹ تیر ۱۳۹۸،‏ ۸:۰۶
کد خبرنگار: 1367
کد خبر: 83402586
۱ نفر

برچسب‌ها

توسعه گردشگری کشاورزی اصفهان نیازمند برنامه

کاشان- ایرنا- اصفهان به ویژه شمال این استان با داشتن ظرفیت های بی نظیر و متنوع در حوزه کشاورزی می تواند با تدوین برنامه، آموزش و مدیریت به عنوان قطب گردشگری کشاورزی کشور مطرح شود که تاکنون از این ظرفیت استفاده نشده است.

گردشگری کشاورزی به‌گونه‌ای از گردشگری اطلاق می‌شود که هدف از سفر، بازدید (به‌صورت تفریحی یا علمی) از مزارع کشاورزی، باغ‌ها و دامپروری‌ها است که فرد بازدیدکننده از نزدیک از تمامی مراحل تولید تا فرآوری محصولات دانش کسب کرده یا به‌صورت فعال در بخشی از فعالیت مشارکت می‌کند.

گردشگری کشاورزی از جمله ظرفیت‌های فراموش شده صنعت گردشگری ایران به شمار می‌رود که توسعه آن نیازمند شناسایی، تدوین طرح جامع و فراهم کردن زیرساخت‌های این بخش است.

ایران از نظر ظرفیت‌های موجود در صنعت گردشگری کشوری بسیار غنی است با توجه به درآمدزایی و ارزآوری این صنعت، ضروری است این ظرفیت‌ها شناسایی شده و برای اجرای آن برنامه ریزی اصولی و هدفمند صورت گیرد.

در این میان گردشگری مرزعه از جمله ظرفیت حوزه گردشگری است که تاکنون توجهی به این بخش نشده در حالی که می‌توان با برنامه ریزی، زمینه بازدید گردشگران و آشنایی آنان با جاذبه‌های بکر و متنوع روستاها را فراهم کرد.

اینکه مسوولان امر تا چه میزان از ظرفیت مزارع استان اصفهان برای جذب گردشگران استفاده کرده و برای آن برنامه ریزی کردند و چرا تاکنون از این توانمندی برای توسعه اقتصاد منطقه بهره گرفته نشده، جای سوال است.

به اعتقاد کارشناسان، گردشگری در کشورهایی خوب رشد می‌کند که مسوولان امر به این صنعت به عنوان یک منبع درآمد بنگرند، برای توسعه آن راهبرد مشخصی داشته باشند و همچنین برای حوزه‌های متعدد آن تعریف خاصی ارایه کنند.

به طور کلی عناصر گردشگری در پنج دسته حمل و نقل، اقامتگاه، غذا و رستوران، جاذبه‌ها و خدمات جای می‌گیرند و بایستی در همه شاخه‌های صنعت گردشگری مد نظر باشد.

ایران با داشتن یک میلیون و ۲۰۰ تپه و ۱۵۰ هزار اثر تاریخی و منابع متنوع طبیعی جزو ۱۰ کشور برتر دارای جاذبه‌های گردشگری دنیا و پنج کشور نخست در زمینه تنوع و جذابیت گردشگری طبیعی است.

وجود بیش از هشت هزار گونه گیاهی، ۵۰۰ گونه پرنده، ۱۶۰ گونه پستاندار و یک هزار گونه خزنده و آبزی در ایران، درختان کهنسال، چشمه‌های آب معدنی، رشته کوه‌های البرز و زاگرس، بیابان‌های وسیع و کویرهای سحر انگیز، ۵۰ دریاچه داخلی و بزرگ‌ترین دریاچه جهان، جنگل‌های انبوه، دومین دریاچه شور جهان (ارومیه) و آثار تاریخی بی شمار با سابقه تمدنی بیش از ۱۰ هزار سال، ظرفیت عظیمی است که باید بیش از پیش با برنامه ریزی دقیق و کارشناسانه درآمدی بیش از درآمد نفت را نصیب کشورمان کرد.

ایران با وجود برخوداری از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی فراوان تاکنون رتبه‌ای بالاتر از ۷۵ در بین کشورهای عضو سازمان جهانی توریسم، دست نیافته است. این رتبه بیانگر آن است که باید با اتخاذ راهبرد هدفمند، عزم ملی و جدی برای افزایش جذب جهانگرد و درآمد ناشی از آن در کشورمان تلاش کرد.

به اعتقاد کارشناسان گردشگری مزرعه‌ای یا کشاورزی شامل مکانی برای اقامت گردشگران و شرکت در فعالیت‌های کشاورزی و دامپروری است. این نوع گردشگری به خاطر محیطی که در اختیار دارد، محل همپوشانی گردشگری محیطی و گردشگری فرهنگی است.
در این نوع گردشگری، گردشگران در خانه‌های روستایی اقامت می‌کنند، سرسفره میزبان می‌نشینند و در امور کار و زندگی روستاییان مشارکت می‌کنند. گردشگری کشاورزی در استان اصفهان می‌تواند فرصتی برای رونق روستا و توسعه پایدار در این مناطق باشد و در کنار درآمدزایی، فرهنگ اصیل روستایی را نیز ترویج کند.

توسعه گردشگری کشاورزی به اعتقاد کارشناسان نیازمند آموزش پیوسته از سوی نهادهای ذی ربط از جمله سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گرشگری و بخش مدیریت روستایی استانداری‌ها به جامعه روستایی و روستاها هدف گردشگری است.

در برخی از کشورها از جمله آمریکا گردشگری مزرعه‌ای در قالب مزرعه‌های خانوادگی گردشگری تعریف کرده و توسعه می‌دهند به گونه‌ای که ابعاد اکولوژیکی و ابعاد و ظرفیت محیطی را امکان سنجی می‌کنند و حتی حجم تورهای ورودی به مزرعه را از پنج نفر الی ۲۰ نفر در نظر می‌گیرند.

به طور نمونه امروز در مالزی مزرعه میوه دسارو( Desaru ) با بیشتر از ۱۰۰ نوع میوه گرمسیری، ۱۰ نوع گیاه مختلف و یک باغ وحش حیوانات اهلی تجربه بی نظیری را برای تمامی گردشگران بین المللی و داخلی آن مجموعه فراهم کرد. این مزرعه در سال ۲۰۰۶ میلادی بهترین مزرعه کشاورزی در مالزی انتخاب شد.

به گفته صاحبنظران و فعالان حوزه گردشگری، گردشگری کشاورزی الگویی پایدار از گردشگری است با قابلیت اجرای ایده‌های نو و کارآفرینی که در بخش‌های گسترده‌ای از امریکا، آسیا و اقیانوسیه (استرالیا، هند، چین، مالزی، ویتنام و به‌طور وسیعی در اروپا (ایتالیا، فرانسه، اسپانیا، آلمان) مورد استقبال قرار گرفته است.
استان اصفهان به ویژه مناطق شمالی آن دارای طبیعتی چهار فصل است که با چند کیلومتری جابجاشدن به کویر و کوهستان می‌توان دسترسی پیدا کرد، در این طبیعت انواع تولیدات کشاورزی و دامپروری را می‌توان در آنجا مشاهده کرد.
برگزاری هرساله جشنواره‌هایی نظیر آلبالو، زردآلو، انار بادرود، گلابی نطنز، گل و گلاب کاشان، هندوانه دیمی سنبک و چهارطاقی آران و بیدگل، زردک و شلغم آران و بیدگل، طالبی سفیدشهر و دهها جشنواره دیگر گواه این مدعاست که استان اصفهان می‌تواند به عنوان قطب گردشگری کشاورزی کشور مطرح شود.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آران و بیدگل در گفت و گو با ایرنا با اشاره به استقبال گردشگران داخلی و خارجی از ظرفیت‌های بخش کشاورزی در شمال استان اصفهان گفت: سیستم بهره مندی از آبیاری قطره‌ای از گذشته‌های بسیار دور در منطقه کویری آران و بیدگل مورد توجه کشاورزان بوده است چنانچه کشاورزان با قرار دادن کوزه‌های آب در همجواری ریشه درختان از شیوه آبیاری قطره‌ای استفاده می‌کردند که این مهم می‌تواند به عنوان جاذبه بی نظیر گردشگری کشاورزی در نظر گرفته شود.
مجید نوری افزود: در شهرستان کویری آران و بیدگل شیوه کشت دیمی در منطقه سنبک و چهار طاقی در دل کویر با گرمای طاقت فرسای آن، خود گویای همزیستی انسان با طبیعت است بدون اینکه کمترین آسیبی به سفره‌های زیرزمینی وارد شود که این شیوه بسیار جذاب برای گردشگران است.
وی ادامه داد: حال این بهره مندی از دانش‌های گذشتگان در زمینه کشاورزی خود می‌تواند به عنوان جاذبه‌های ویژه گردشگری مطرح باشد و در کنار آن رونق کشت پسته در شهرستان آران و بیدگل به عنوان بزرگترین تولید کننده در استان پهناور اصفهان هم، پتانسیل رونق گردشگری کشاورزی در این شهرستان است.
وی ادامه داد: کشت دیم خرما در منطقه چاه عروس، کشت زعفران و گل محمدی در سطح این شهرستان قابلیت تبدیل شدن به قطب گردشگری کشاورزی در هفت ماه از سال را پدید آورده است.
وی اضافه کرد: برداشت گل محمدی در نخستین روزهای بهار به همراه برداشت هندوانه دیم در نیمه‌های خرداد و تیر و برداشت پسته در ماه‌های نخست پاییز می‌تواند در رونق گردشگری کشاورزی موثر باشد.
وی با بیان اینکه دانش کاشت دیم در منطقه در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید، افزود: برپایی جشنواره‌های مرتبط با کشاورزی از جمله جشنواره پسته، گل و گلاب، برداشت زعفران و هندوانه دیم می‌تواند در جذب هر چه بیشتر گردشگران موثر باشد.
مدیر مجتمع کشاورزی و گردشگری برادران آزادپور در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: حدود دو سالی است که به صورت آزمایشی موضوع گردشگری کشاورزی را در مجتمع خود در قلب کویر مرنجاب دنبال می‌کند.
حسین آزادپور افزود: گر چه فراهم کردن زیرساخت‌های گردشگری کشاورزی در مجتمع خود بسیار دشوار بود ولی ارزش آن را داشته، چراکه طرحی نو در حوزه رونق گردشگری کشور است و می‌تواند اقتصاد پایدار منطقه را بهمراه داشته باشد.
وی بیان کرد: با شروع بکار این مجتمع، پذیرای جمع بی شماری از گردشگران داخلی و خارجی بودیم که این استقبال گسترده قابل پیش بینی نبود و حاکی از آنست که گردشگران مشتاق جاذبه‌های کشاورزی هستند.
این فعال کشاورزی و آبزی پروری کویر مرنجاب تصریح کرد: در مجتمع خود به پرورش ماهیان خاویاری و قزل آلا و همچنین کشت پسته، زعفران، کاسنی و شلغم مشغول بوده که مورد استقبال گردشگران است.
وی با بیان اینکه برای گردشگران خارجی و داخلی باورکردنی نیست که در دل کویر ماهیان خاویاری و قزل آلا پرورش داده شود افزود: گردشگران داخلی و خارجی با دستان خود ماهی قزل آلا را صید و طبخ می‌کنند که این موقعیت موجب تبلیغ گردشگران در شهرها و کشور خود برای بازدید از جاذبه‌های گردشگری و کشاورزی منطقه می‌شود.

وی بیان کرد: وزیر جهاد کشاورزی در بازدید چند ماه پیش خود از این مجتمع با ابراز تعجب و شگفتی از فراهم کردن چنین شرایط آبزی پروری و کشاورزی در دل کویر، قول مساعد جهت حمایت از طرح‌های اینچنینی در کشور را داد.
وی بیان کرد: برای سال جاری هم درصددیم شرایطی فراهم کنیم تا گردشگران در فصل‌های برداشت شلغم، کاسنی و زعفران به مجتمع آمده و لذت برداشت محصولات کشاورزی را تجربه کنند.
وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه مسئولان شهرستان آران و بیدگل حمایت‌های گسترده‌ای از توسعه گردشگری کشاورزی دراین مجتمع دارند که موجب انگیزه دوچندان مسئولان این مجتمع شده است.
یک فعال گردشگری در آران و بیدگل در گفت و گو با ایرنا، گردشگری روستایی را یکی از ظرفیت‌های گردشگری خودمانی کشور برشمرد و گفت: این نوع گردشگری مخاطبان خاص خود اما بسیار زیادی در دنیا دارد.
علیمحمد خاکدوست گفت: خیلی‌ها برای دیدن طریقه دوشیدن یک گاو، پخت نان محلی، نوشیدن نوشیدنی‌های ارگانیک و کاشت دانه و برداشت میوه در باغ‌ها و مزارع حاضرند پول‌های خوبی بدهند و به جای هتل چند ستاره، در خانه یک کشاورز اسکان کنند.
وی بیان کرد: بر اساس مشاهدات خود و سایر راهنمایان گردشگری در همراهی گردشگران خارجی، پسته و زعفران جزو اولویت‌های گردشگران اروپایی برای سفر به ایران است و همچنین انگورچینی، برداشت خشکبار و گردو چینی از دیگر محصولاتی است که برای توریست‌های خارجی خوشایند است.
وی با بیان اینکه آن‌ها کشت به شیوه سنتی را درست نمی‌دانند، اما برایشان جذابیت دارد که کشاورزی را در ایران مشاهده کنند افزود: این ظرفیت‌ها در شهرها و روستاهای شمال استان اصفهان به فراوانی موجود است.
وی تصریح کرد: بر اساس آمارهای اعلامی شهرستان آران و بیدگل رتبه اول تولید پسته در استان اصفهان و همچنین کشت زعفران هم در سالیان اخیر در این شهرستان رواج یافته است که ظرفیت بسیار بالایی جهت جذب گردشگران خارجی در حوزه گردشگری روستایی است.
فرماندار آران و بیدگل در گفت و گو با ایرنا با اشاره به ضرورت توسعه گردشگری روستایی در این شهرستان گفت: شهرستان آران و بیدگل در حاشیه کویر گرم و سوزان بعنوان قطب تولید پسته استان اصفهان مطرح است و محصولاتی از جمله زعفران، پنبه، گل محمدی و گیاهان دارویی آن در کشور زبانزد است.
اسماعیل بایبوردی افزود: پرورش ماهیان خاویاری در دل کویر آران و بیدگل نمونه باورنکردنی از تلاش و سخت کوشی مردمانی است که انحصار تولید این طلای سیاه را شکستند و تولید آن را به دل کویر آوردند و ظرفیتی ایجاد کردند که برای گردشگران داخلی و خارجی بسیار جذاب و باورنکردنی است.
وی ادامه داد: تولید خرمای دیمی در دل کویر ابوزیدآباد هم نمونه دیگری است از این اعجاز خداوند که بازهم پای سخت کوشی مردمان دریادل کویر در میان است و می‌تواند سیل گردشگران داخلی و خارجی را به سمت خود بکشد.
فرماندار آران و بیدگل بیان کرد: کشت دیمی هندوانه هم در دل کویر، ظرفیتی باورنکردنی است که هر گردشگری را متعجب می‌کند که مگر می‌شود در کویر گرم و بی آب، هندوانه دیمی تولید کرد و این ظرفیت در هیچ کجای کشور مانندی ندارد.
وی تولید گل و گلاب در فصل بهار آران و بیدگل و کاشان و همچنین سایر عرقیات گیاهی در این مناطق، ظرفیت بی نظیری است که سالانه صدها هزار گردشگر را به طرف خود می‌کشاند که البته نیاز به برنامه ریزی بیشتر دارد تا از این فرصت حضور گردشگران بیش از پیش استفاده کرد.
وی گفت: تولید محصولات پرجاذبه کشاورزی در منطقه شمال اصفهان به شکلی است که در تمام فصل‌های سال محصولاتی جهت عرضه در بازار دارند از جمله گل، گلاب و عرقیات درفصل بهار، هندوانه و خرما در تابستان، انار، به، گلابی و پسته در پاییز و زردک و شلغم در زمستان که این ظرفیت را در هیچ نقطه‌ای از کشور نمی‌توان یافت و از آنست که این منطقه را می‌توان بهشت توسعه گردشگری کشاورزی برشمرد.
فرماندار آران و بیدگل تصریح کرد: در سایه رونق گردشگری کشاورزی در شمال استان اصفهان می‌توان با ایجاد فرصت‌های جدید شغلی در روستاهای منطقه، سبب اشتغال پایدار در روستاها و جلوگیری از مهاجرت به شهرها شد و در سایه آن به تقویت ارزش‌ها، باورها، هنرها، صنایع دستی و دیگر تولیدات فرهنگی و اقتصادی روستاها و شهرها کمک کرد.
وی افزود: همچنین کشاورزان در این نوع از گردشگری می‌توانند شرایطی را در مزرعه خود فراهم کنند که گردشگران بتوانند اقامت شبانه، پذیرایی با محصولات محلی، تغذیه دام‌های اهلی، اسب سواری، ماهیگیری و دهها فعالیت دیگر کشاورزی را تجربه کنند.
حال که در منطقه شمال استان اصفهان، بیشتر مزارع و باغ‌ها در روستاها قرار دارند و گردشگری کشاورزی می‌تواند به مسئولیت پذیری و کسب منفعت جامعه محلی کمک شایانی کند، با توسعه گردشگری کشاورزی می‌توان فرصتی فراهم کرد تا گردشگران از محصولات متنوع مزارع به‌صورت مستقیم خرید کنند، در چیدن و بسته‌بندی محصولات مانند زعفران، پسته، خیار و گل به باغداران و کشاورزان کمک کنند، در آیین‌ها و مراسم مربوط به زمین‌داری و باغ‌داری ازجمله آیین‌های مربوط به دعای شکرگزاری و جشن‌های برداشت محصول شرکت کنند، پشت فرمان وسایل نقلیه کشاورزی بنشینند و از لذت اسب‌سواری یا ماهیگیری در روستا بهره‌مند شوند و در نهایت شب را هم در اقامتگاه‌های محلی یا کمپ‌های تدارک دیده اقامت می‌گذراند و با کوله‌باری از خاطره و میراثی از درآمد و کمک اقتصادی به جامعه محلی به دیار خود باز گردند.

راهکارهایی برای رشد صنعت گردشگری کشاورزی در شمال استان اصفهان را می‌توان فرهنگ سازی گردشگری کشاورزی در بین شهروندان و کشاورزان، توسعه زیرساختها و امکانات در جامعه میزبان، تأسیس دفاتر جذب توریسم در روستاها، انجام اقدامات فرهنگی و زیباسازی محیط روستاها، انتشار کتابچه‌ها و بولتن‌های تبلیغی از اماکن و جاذبه‌های توریستی روستا، ایجاد بازاچه های محلی کنار مزرعه‌ای و جاده‌ای خصوصاً در مناطق پرتردد، راه اندازی مهمان سراهای توریستی و محلی، انتخاب و گزینش تعدادی از روستاهای شاخص و در اختیار قرار دادن تسهیلات با بهره مناسب به روستاییان برشمرد.
به نظر می‌رسد تعامل بین دستگاه‌های متولی نظیر محیط زیست، میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، شهرداری، جهادکشاورزی و سایر ارگان‌های ذیربط با مدیریت واحد نظیر استانداری و فرمانداری‌ها باید بیشتر باشد تا شاهد ایجاد تحولی عظیم در توسعه پایدار استان اصفهان خصوصاً در بخش گردشگری و کشاورزی باشیم.

/ ۶۰۲۶/‌۷۴۷۲

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 7 =