رسانه های غربی و مسیر پایان تنش در خاورمیانه

تهران-ایرنا- برخی رسانه ها و تحلیلگران در غرب رویکردهای کنونی ایالات متحده در برقراری فشار حداکثری بر تهران جهت مذاکره را بی نتیجه می دانند و بر تغییر بنیادین دیدگاه و سیاست های کاخ سفید تاکید دارند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، تنش میان ایران و ایالات متحده در هفته های اخیر افزایش یافته و نگرانی از وخامت بیشتر اوضاع باعث شده است تا بحث عوامل ریشه‌ای آن در کنار حل فصل موضوع با کمترین هزینه به ویژه از طریق راهکارهای سیاسی و دیپلماتیک مورد توجه قرار گیرد.

بسیاری از تحلیلگران مسائل بین المللی، اقدام «دونالد ترامپ» در خروج غیرموجه از توافق هسته ای با ایران را مهمترین دلیل برای وقوع تنش های کنونی می دانند. این اقدام کاخ سفید که سپس با انواع فشارها و تحریم های تازه همراه شد تقریباً موجب گردید تا برقراری آرامش در منطقه به شدت پیچیده شود. این شرایط دشوار به ویژه با تشدید تحریم های نفتی آمریکا علیه ایران و قرار دادن سپاه در فهرست گروه‌های تروریستی کاخ سفید به گره کوری تبدیل شد.

البته انفجار دو نفتکش در دریای عمان و تجاوز پهپاد جاسوسی آمریکا به حریم هوایی ایران و سرنگونی آن از سوی سپاه از یک سو شرایط را پیچیده‌تر ساخت و از طرف دیگر حساسیت اوضاع و جدیت تهران در مورد این وضعیت را به جهانیان یادآور شد.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که رئیس جمهوری آمریکا هر روزه تمایل خود به مذاکره بدون پیش شرط با ایران را تکرار می‌کند، مذاکره‌ای که یک بار انجام آن در سال ۲۰۱۵ نتوانست آتش خواسته‌های فزاینده سیاستمداران ایالات متحده را خاموش کند و پس از اندک زمانی از سوی ترامپ به آن پشت شد. اگرچه برخی اعتقاد دارند ادعاهای مقام‌های ارشد کاخ سفید جهت مذاکره تنها برای اقناع افکار عمومی جهان و خارج ساختن واشنگتن از انزوا و تشکیل یک ائتلاف جهانی علیه ایران صورت می‌گیرد اما به اعتقاد کارشناسان اگر رویکردهای متزلزل در میان رهبران آمریکا به صورت ریشه‌ای حل نشود هیچ مذاکره‌ای نمی‌تواند کاخ سفید را راضی کند و هر زمانی در آینده هم ممکن است خواسته‌هایی جدیدتر از سوی آنها مطرح شود.

دگرگونی رویکردهای سیاسی در آمریکا (تأثیرگذاری فوق العاده فرد بر ساختار) و بی اعتمادی به بدنه مدیریتی در ایالات متحده نکته‌ای است که از دید رسانه‌های غربی و حتی در داخل آمریکا هم پنهان نمانده است. رئیس جمهوری در بدنه سیاسی آمریکا می‌تواند با ترفندهای مختلف دیدگاه های خود را بر سیستم آن تحمیل کنند. به عنوان نمونه روزنامه «نیویورک تایمز» در حالی از نسخه برداری رئیس جمهوری آمریکا از خط مشی‌ها در مقابل کره شمالی و تکرار همان روش‌ها سخن می‌گوید که نکته آشکار آن است شرایط در شبه جزیره کره با خلیج فارس به شدت متفاوت است؛ اما از آنجاکه رئیس جمهوری آمریکا این گونه تشخیص می‌دهد همان مسیر دنبال می‌شود. استدلال‌های مربوط به کنترل جریان انرژی منطقه و سو استفاده از سیاست های ایران هراسی در میان کشورهای ثروتمند عرب خاورمیانه، با عنصری مهمتر در سیاست خارجی این کشور همنشین است؛ وجود رژیم صهیونیستی در منطقه و رخنه حامیان اسرائیل در ساختار سیاسی آمریکا، پیچیدگی و دشواری تعامل تهران و واشنگتن را به پرونده‌ای بی بدیل تبدیل کرده است.

روزنامه «ایندیپندنت» در گزارشی واقعیت خواسته درونی و اصلی کاخ سفید از تقابل با تهران را اینگونه عنوان می کند که حضور «جان بولتون» مشاور امنیت ملی و «مایک پومپئو» وزیر امور خارجه آمریکا در کنار ترامپ، بدون تردید نشانه آن است که هدف کاخ سفید تغییر نظام ایران است. اهمیت موضوع برای آمریکا به اندازه‌ای بالاست که حتی برای عملی کردن آن، مقام‌ها در واشنگتن دست به دامان هر عنصر مخالف داخلی و خارجی هم می‌شوند.

روزنامه «واشنگتن پست» هم در بررسی تحولات چند هفته اخیر در خلیج فارس و دریای عمان بر این باور است که این تنش‌ها نتیجه خروج دولت ترامپ از توافق هسته‌ای، بازگرداندن تحریم‌ها و تلاش برای افزایش فشار بر نظام ایران است. این اقدامات با وجود مخالفت‌های داخلی و بین المللی صورت گرفت تا رئیس جمهوری آمریکا بتواند در ظاهر اعلام پیروزی کند. بخش عمده‌ای از این رفتار به علت تأثیرگذاری و رویکردهای نزدیکان ترامپ بوده است.

ضرورت دگرگونی دیدگاه کاخ سفید

ارزیابی تحولات نشان می‌دهند که فشار حداکثری که ایالات متحده علیه ایران به اجرا می‌گذارد به جای نتیجه دادن، واشنگتن را به جنگ نزدیک ساخته است. اگر ترامپ جنگ نمی‌خواهد پس باید مسیر خود را تغییر دهد. ترامپ باید ایران را برای گفت وگو متقاعد سازد و درک کند که یکجانبه گرایی و تشدید فشارها همیشه نمی‌تواند مطلوب واقع شود. روزنامه نیویورک تایمز در گزارش دیگری چنین مفهومی را منتقل کرد و آورد ممکن است ترامپ جنگ با ایران را نخواهد اما بدون دیپلماسی هم چیزی نصیب رئیس جمهوری آمریکا نمی‌شود و آغاز مذاکرات باید با بده و بستان همراه باشد.

بنابر ارزیابی دقیق و درست تحلیلگران در غرب اگرچه رئیس جمهوری آمریکا می‌گوید که خواستار گفت وگو با تهران است اما پیروی از سیاست‌های فعلی نمی‌تواند موضع استوار ایران را تغییر دهد. در این مسیر باید راهکاری برای دیدگاه و نفوذ نزدیکان رئیس جمهوری که در جهت دهی به سیاست خارجی این کشور بسیار تأثیرگذار هستند هم اندیشیده شود.

در همین چارچوب است که دگرگونی کامل خط مشی‌های ایالات متحده نسبت به تهران به عنوان یگانه راه حل مؤثر در برقراری صلح در منطقه دیده می‌شود. تارنمای روزنامه بریتانیایی «گاردین» اگرچه در گزارشی نسبت به تمایل سردمداران ایالات متحده برای جنگ هشدار می‌دهد اما همزمان خاطر نشان ساخت که متحدان ایالات متحده از اروپا گرفته تا آسیا نسبت به خواسته‌های جنگ طلبانه در سیاست خارجی آمریکا نگرانی‌های جدی دارند و تلاش می‌کنند این رویکرد واشنگتن را اصلاح کنند.

این گزارش نیز رویکردهای کنونی کاخ سفید را نادرست می‌داند و برداشتن خطر جنگ را به تماسی واقعی با تهران، کنار گذاشتن راهبرد فشار حداکثری بر این کشور و آغاز مذاکراتی جامع در مورد مسائل منطقه‌ای منوط کرده است. پیشنهادی را که گاردین مطرح می‌کند در واقع به صورت تلویحی به رسمیت شناختن نقش و جایگاه منطقه‌ای ایران است زیرا آغاز مذاکرات واقعی در مورد عراق و افغانستان و حتی فراتر از این کشورها در یمن و سوریه را راهکار حل بحران می‌داند. این روزنامه بریتانیایی تاکید دارد غرب به ویژه آمریکا نیازمند آن است از توهم جنگ بیدار شود و روشی تعاملی و یک استراتژی واقعی را در مورد ایران به کار ببندد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 2 =