۴ تیر ۱۳۹۸،‏ ۱۲:۴۴
کد خبرنگار: 1338
کد خبر: 83367541
۱ نفر
سلبریتی های حاشیه ساز

تهران - ایرنا- در روزها و هفته های اخیر حواشی متعددی نسبت به نوع و نحوه پوشش برخی از سلبریتی ها در خارج از ایران به وجود آمده که حرف و حدیث ها و واکنش هایی را به ویژه در فضای مجازی برانگیخته است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، حواشی‌هایی که در روزها و هفته‌های اخیر نسبت به رفتارهای سلبریتی ها شکل گرفته است، بعضاً با واکنش‌های تندی روبرو شد و تا جایی پیش رفت که به برخی از این سلبریتی ها نسبت خیانت داده شد.

در تازه‌ترین مواجهه و انتشار تصویر بدون حجاب یکی از بازیگران زن سینمای ایران در خارج از کشور، «علی مطهری» نماینده مجلس اعلام کرده است: درباره قضیه خانم ستاره اسکندری و بازیگرانی مانند ایشان که به خارج از کشور سفر می‌کنند باید یک اصل را ملاک قضاوت قرار داد و آن این است: اگر یک بازیگر زن در یک برنامه رسمی بین‌المللی در خارج از کشور به عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران شرکت می‌کند باید پوشش اسلامی را به نحو درست رعایت کند اما اگر برای یک سفر شخصی یا خانوادگی به خارج از کشور رفته است مأمور نیستیم تجسس کنیم که آیا پوشش اسلامی را رعایت می‌کند یا نمی‌کند و اگر رعایت نکرد او را به ریاکاری و نفاق متهم کنیم زیرا منطق او این است که در داخل ایران قانون را رعایت می‌کنم و در خارج به هر دلیلی از جمله سهل‌انگاری یا همرنگ جماعت شدن رعایت نمی‌کنم، گرچه می‌دانم که درست و صلاح و حکم عقل و شرع آن است که در همه جا رعایت کنم و رفتار یگانه داشته باشم. اگر بازیگر زن یا مرد در یک سفر شخصی خارجی شعائر اسلامی را رعایت نکرد نباید به اشاعه آن بپردازیم هرچند تذکر لازم است اما اگر به عنوان نماینده ایران در یک برنامه رسمی بین‌المللی این شعائر را زیر پا گذاشت باید مورد مواخذه قرار گیرد

اما نکته اینجاست که این اندازه از خشم و واکنش‌های تند برخی از افراد علاوه بر اینکه طبیعی و منطقی نیست، پیامدهای بالقوه مخربی دارد که بیش از پیش نیاز به ورود جامعه شناسان، روانشناسان، صاحبنظران و برنامه ریزان فرهنگی را به دلیل حساسیت‌ها و چندبعدی بودنش، می‌طلبد. در واقع نیاز داریم تا به تحلیل چرایی رویکرد مردم و رفتارهای واکنشی شأن بپردازیم.

محمدعلی زکریایی جامعه شناس و استاد دانشگاه، در باب این اهمیت که برای تحلیل درست نظر مردم ابتدا نیاز به دسته بندی آنان بر اساس مؤلفه‌های مختلفی چون وضعیت اقتصادی، دین و… داریم گفت: ما باید یک تیپولوژی از مردم (طبقه محروم هستند؟ طبقه متوسط و یا بالا هستند؟ مذهبی هستند یا نیستند؟) داشته باشیم و بر اساس آن آنها را مورد تحلیل قرار دهیم؛ آنچه همه می‌گویند نباید برای ما ملاک باشد و باید این مردم را بر اساس طبقه و سایر مؤلفه‌های اجتماعی شأن در جایگاه درستی قرار دهیم تا به تحلیل مناسبی دست پیدا کنیم؛ زمانی ممکن است این واکنش از سمت خانواده‌های مذهبی باشد در نتیجه اینجا تحلیل با زمانی که مثلاً افراد با تحصیلات پایین‌تر اظهار نظر می‌کنند، تفاوت دارد.

«ضمن اینکه باید توجه کنیم برخی از این چهره‌ها را خود رسانه برجسته کرده و مورد توجه قرار داده است؛ تصور کنید آدمی که برنامه‌های متعددی را برای رسانه ساخته، قطعاً بسیار شناخته شده و مورد توجه است. نکته این است که حجاب و مساله حجاب هنوز هم برای ما مساله و حساسیت است و این مساله باعث واکنش‌ها و تصویر گرفتن از آنان و پخش کردن در فضای مجازی می‌شود و در نتیجه موضوع را به سمت حریم شخصی افراد و اصول اخلاقی سوق داده و این باعث رفتارهای هیجانی و عکس العمل های احساسی می شود».

وی در ادامه افزود: در حالت عادی رسانه در مورد این مسائل می‌توانست بیانیه بدهد که این حریم خصوصی آدم‌ها است و نباید وارد آن شوید؛ اما عملاً نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم و در حال حاضر شرایطش را نداریم، در نتیجه به نظرم این شرایط را پیچیده می‌سازد در حالت عادی رسانه در مورد این مسائل می‌توانست بیانیه بدهد که این حریم خصوصی آدم‌ها است و نباید وارد آن شوید؛ اما عملاً نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم و در حال حاضر شرایطش را نداریم، در نتیجه به نظرم این شرایط را پیچیده می‌سازد.

تآخر فرهنگی، بلای جان جوامع در حال گذار

این جامعه شناس در تبیین وضعیت موجود و رفتارهای شتابزده در فضای مجازی تصریح کرد: بخشی از این عکس العمل ها به این دلیل است که ما به صورتی سریع و ناگهانی وارد فضای مجازی و این شکل از شبکه‌ها شده‌ایم؛ این فضا برای برخی بسیار مهم است در نتیجه سریع نسبت به هرچیزی واکنش نشان می‌دهند؛ فحاشی و هتاکی و یا موافقت خود را اعلام می‌کنند. این گونه برخورد به نظرم یک واکنش طبیعی و غریزی برای جامعه‌ای مانند ما است که هنوز تفکیک معرفتی لازم را نداریم. اگر از شما سوال کنم که ما (مسؤول و رسانه) چقدر روی فرهنگ سازی روی حریم خصوصی و عمومی و تفکیک این دو کار کرده‌ایم، جواب شما چیست؟

«بر این اساس و در نتیجه‌ی این کاستی‌ها، مسائل خصوصی آدم‌ها را پیدا کرده و آنها را عمومی و علنی می‌کنیم. مثلاً دادگاه هنوز در موردی مشخص رأی صادر نکرده اما ما قضاوت می‌کنیم و رأی صادر می‌کنیم و آدم‌ها در دسته بندی خوب و بد جای می دهیم».

زکریایی تصریح کرد: مساله دیگر توقع ما از این آدم‌ها است؛ یعنی ما از آدم‌هایی که در رسانه ملی ما آمده‌اند، برنامه اجرا کرده‌اند و شناخته شده‌اند، انتظار داریم که شئونات و عرف کشور ما را رعایت کنند. پوشش چادر در کشور سوئیس عرف نیست یا در کشورهای اروپایی دست دادن دو جنس مخالف مرسوم است (مسأله‌ای بعضاً در مورد برخی بازیگران و فیلمسازان در جشنواره‌ها و مراسم خارج از ایران رخ داده و حواشی‌ای را ایجاد کرده است) اما در اینجا عرف آن کشورها مهم نیست و مهم برای ما حفظ عرف خودمان از جانب آن فردی است که از طریق رسانه خودی به شهرت رسیده‌اند؛ ما توقع داریم که به عرفمان حتی در خارج از کشور احترام گذارده شود و عدم رعایت این مساله است که باعث دلخوری و واکنش مردم می‌شود؛ مساله که به نظرم در آینده حتی تکرار آن از جانب این سلبریتی ها افزایش خواهد یافت چنان که شاهدش هستیم و آنان نوعی بی تفاوتی را نسبت به این مساله در عمل از خود نشان داده و می‌دهند.

«در زمان معاصر به دلیل واکنش‌ها متعددی که به ویژه از سوی حکومت صورت گرفته (ممنوع التصویر و کار شدن) این رعایت عرف داخل در خارج برای بسیاری از چهره‌ها دیگر اهمیتی ندارد، به صورتی که خودشان عکسی که با چهره‌ای ممیزی گرفته‌اند را در اینستاگرام شأن منتشر می‌کنند و این یعنی که نگاهشان لزوماً همخوانی با ارزش‌های دولتی ندارد در زمان معاصر به دلیل واکنش‌ها متعددی که به ویژه از سوی حکومت صورت گرفته (ممنوع التصویر و کار شدن) این رعایت عرف داخل در خارج برای بسیاری از چهره‌ها دیگر اهمیتی ندارد، به صورتی که خودشان عکسی که با چهره‌ای ممیزی گرفته‌اند را در اینستاگرام شأن منتشر می‌کنند و این یعنی که نگاهشان لزوماً همخوانی با ارزش‌های دولتی ندارد».

شبکه‌های اجتماعی؛ آبی به آسیاب تحریکات

زکریایی در پاسخ به این سوال که دلیل فزونی یافتن و افزایش این گونه از رفتارها چه چیزی است، گفت: کمیت این رفتار بیشتر نشده است، بلکه بازنمایی آن بوسیله تکنولوژی و شبکه‌های اجتماعی سرعت و دسترسی بیشتری یافته است. مثلاً اخباری مانند پهپاد آمریکایی که با موشک زده شده در زمانی قبل تر شاید سه روز طول می‌کشید تا به گوش همه برسد، در صورتی که امروز به دلیل این متغیر شبکه‌های مجازی، سرعت گسترش و پخش اخبار بسیار شدت و سرعت یافته است. اخبار چه با مقصود مثبت و چه منفی و در همه زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی سیاسی و فرهنگی و… در کسری از ثانیه انتشار یافته و پخش می‌شوند.

«افراد به میزان اهمیتشان برای مردم، گستره متفاوتی از زندگیشان اهمیت می‌یابد؛ مثلاً بسیاری از جزئیات زندگی لیونل مسی (فوتبالیست آرژانتینی) برای مردم اهمیت دارد، در صورتی که فوتبالیست کمتر شناخته شده‌ای در پرتغال، کمتر مورد توجه رسانه و مردم از این جهت قرار می‌گیرد که چگونه زندگی می‌کند. در نتیجه در حواشی ایجاد شده برای این افراد، اهمیت، موقعیت و وزنی که دارند، تعیین کننده است. وقتی شما بیست و خرده‌ای سال در رسانه حضور داشته‌اید و در بسیاری از سریال‌ها و ساخته‌های مهم، فیلم‌ها و یا سینما و تئاتر نقش داشته‌اید، در نتیجه وزن دارید و این باعث می‌شود که حتی همسران اینان که لزوماً شناخته شده نیستند، برای مردم اهمیت پیدا کنند (اینکه چه کاره هستند و… یعنی ابعاد مختلفی از زندگیشان اهمیت می‌یابد)».

این جامعه شناس بیان داشت: تشدید کننده این مساله البته شبکه‌های اجتماعی هستند و دلیل آن هم بازنمایی‌ای است که آنان از این آدم‌ها دارند؛ چرا که این رسانه‌ها آنان را مطرح کرده و به نوعی تبدیل به برند می‌کنند و در ادامه روند و ابعاد این برند سازی را گسترده‌تر می‌کنند.

زکریایی در توضیح راه حل های احتمالی برای این قضیه خاطر نشان کرد: راه حل این است که آدم‌ها نباید خیلی عکس العمل نشان بدهند و جنبه‌هایی از خصوصی‌ترین ابعاد زندگی مردم را نشر و بازنشر بدهند. آنها باید سکوت کنند و به بی اخلاقی‌ها دامن نزنند.

وی افزود: بخشی از موضوع مربوط به قوانین و مقررات است؛ یعنی وقتی کانالی تخلف می‌کند (تهمت و افترا می‌زند و…) باید توبیخ شود، سایتش بسته شود، بلاک شود و احضارش کنند. بخش دیگر مسائل و کاستی‌های فرهنگی این امکانات است؛ در گذشته تلفن که آمده بود، برخی زنگ می‌زدند و فوت می‌کردند و هیچکس نمی‌توانست اینها را ردیابی کند، چرا که قابل شناسایی نبودند، یا مثلاً زنگ می‌زدند و فرار می‌کردند و این موضوع قابلیت پیگیری نداشت. (بعد از این رفتارها، خود مردم به این فرهنگ رسیدند که این کارها، کارهای سخیفی بوده است و رفتارها تغییر کرد.

«به موازات زمان بسیاری از امور تغییر می‌کنند، مثلاً امروز قابلیت ردیابی پولی که دزدیده شود با شیوه اینترنتی بسیار ممکن شده است؛ در نتیجه بخشی از این مسائل به قانون و قوانین بازمی گردد و بخشی بحث فرهنگی است که می‌توانیم بگوییم با جلو رفتن زمان بهبود می‌یابد و حل می‌شود؛ وقتی من ببینیم که بی توجهی به برخی کامنت ها و عکس العمل ها باعث حذف آنان می‌شود، باعث می‌شود تا تند و واکنشی رفتار نکنم و با رفتارم در حذف رفتارهای بد مؤثر باشم (مگر لمپن ها و بیماران و … که این رفتار رویشان اثر نداشته باشد) در نتیجه مقداری زمان لازم داریم تا به تعادلی در زندگی اجتماعی مان برسیم».

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 12 =