ایران در کاهش تعهداتش ذیل برجام بلوف نمی زند

تهران-ایرنا- دیپلماسی ایرانی می نویسد: چه شد طرف های غربی غنی سازی ما را پذیرفتند؟ آنها ما را بر سر این کار تحریم کردند. تحریم آنها سبب شد تا خودمان دست به کار شویم. وقتی که دیدند خودمان توانستیم روی پای خودمان بایستیم و غنی سازی انجام دهیم، بدون این که نیاز به کمک آنها داشته باشیم، کوتاه آمدند و غنی سازی ما را به رسمیت شناختند. حالا هم باید خودمان رآکتور بسازیم. وقتی خودمان رآکتور ساختیم، آنها می فهمند دیگر تحریمشان اثر ندارد، آن موقع مجبورند که ما را در این زمینه هم به رسمیت بشناسند.

«بلوف نمی زنیم»؛ این حرفی بود که دیروز بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی در جمع ما خبرنگاران خطاب به کشورهای اروپایی برای جدی بودن ایران در انجام اقداماتش برای کاهش تعهداتش ذیل برجام گفت. کمالوندی گفت که ظرف یکی دو روز آینده ظرفیت غنی سازی اورانیوم خود را تا چهار برابر افزایش می‌دهیم و ظرف ۱۰ روز آینده از سقف ۳۰۰ کیلوگرم فراتر خواهیم رفت. همچنین دیگر به سقف ۱۳۰ تن تعیین شده برای حفظ ذخایر آب سنگین پایبند نخواهیم بود، به تولید آب سنگین خود ادامه می‌دهیم و آن را به مصارف داخلی پزشکی و صنعتی خود می‌رسانیم و اگر کسی خریدار آب سنگین بود بر اساس نیاز بازار و بعد از رفع نیاز داخلی اقدام به فروش آن خواهیم کرد.

کمالوندی تاکید کرد که بر اساس برجام ما تعهدی به فروش مازاد آب سنگین خود نداریم بلکه باید آن را به بازارهای بین المللی عرضه کنیم اما اگر خریداری برای آن پیدا نشد خودمان در داخل از آن استفاده می‌کنیم. کمالوندی همچنین گفت: «ما یک سال صبر کردیم، این یک سال را هم صبر استراتژیک نامیدیم. حالا باید دنیا بفهمد که صبر ما لبریز شده است، اگر ما تعهد داریم دیگر طرف‌های برجام نیز تعهد دارند، اگر آنها به تعهدات خود عمل کردند و آنچه مطابق با برجام منافع ایران است، تأمین کردند، ما می‌توانیم از این روند صرف نظر کنیم، و به سطح قبل برگردیم.»

سخنگوی سازمان انرژی اتمی همچنین گفت: «اروپایی ها هنوز برای تأمین خواسته‌های ایران و انجام به تعهداتشان فرصت کافی دارند، اما بدانند که خیلی سریع زمان در حال سپری شدن است، اگر به تعهدات خود عمل نکنند، ما به کار خود ادامه خواهیم داد و بدانند، هر چه زمان بیشتر بگذرد کار سخت‌تر می‌شود، چون ما فعالیت‌های هسته‌ای خود را متوقف نمی‌کنیم، توانایی‌هایمان افزایش می‌یابد و آن گاه مذاکره بر سر توانایی‌های ما سخت‌تر و پیچیدگی‌های مذاکره بیشتر می‌شود.»

وی در پایان درباره حفظ برجام تاکید کرد، برجام در صورتی حفظ می‌شود که همه به تعهداتشان عمل کنند. اگر امریکایی‌ها که از برجام خارج شده‌اند به رویه فعلی خود ادامه دهند، اروپایی‌ها در انجام تعهداتشان ناتوان بمانند و ایران به اقدامات خود ادامه دهد، روشن است سرانجام برجام چه خواهد شد.

مجتمع آب سنگین خنداب اراک

منِ خبرنگار برای اولین بار بود که از نزدیک از مجتمع عظیم اراک دیدن می‌کردم. مجتمعی که به صراحت می‌توان گفت یکی از نمادهای بالندگی، پیشرفت و اقتدار علمی و صنعتی ایران در مجامع بین المللی است. به گفته گردانندگان این مجتمع با وجود تحریم‌های امریکا و به رغم اینکه این کشور تاکید کرده هر کشوری که از محصولات ما خرید کند را تحریم می‌کند، اما همچنان مشتریان پروپا قرصی داریم که با جدیت همچنان به دنبال خرید محصولات ما هستند و می‌گویند حتی برای اطمینان از خرید خود مجوزهای لازم را از دولت‌های خود دریافت کرده‌اند. وقتی از یکی از متخصصان هسته‌ای فعال در این مجتمع پرسیدم آیا این کشورها فقط آسیایی هستند یا کشورهای غربی هم در میان آنها مشاهده می‌شود، گفت همه گونه مشتری ای داریم، حتی کشورهای غربی هم از خریداران مهم محصولات ما هستند و با وجود تحریم‌های امریکا بر خرید از ما اصرار دارند.

به گفته متخصصان مربوطه آنچه در مجموعه تأسیسات هسته‌ای خنداب اراک تولید می‌شود از کیفیت بالای جهانی برخوردار است به گونه‌ای که در بازارهای جهانی حرفی برای گفتن دارد و به محصولات مشابه اروپایی و امریکایی آن تنه می‌زند، حتی مؤسسه‌های کیفیت سنجی معتبر غربی کیفیت این محصولات را تأیید می‌کنند، تا آنجا که کانادا، یکی از کشورهای فعال و مهم تولیدکننده محصولات آب سبک و سنگین در بازارهای جهانی، از مشتریان جدی محصولات این مجتمع است. کیفیت بالا با قیمت تمام شده پایین یکی از مهمترین دلایل جذابیت محصولات این تأسیسات برای مشتریان خارجی است.

بازسازی رآکتور آب سنگین اراک

مطابق با تصمیم جدید شورای عالی امنیت ملی، ایران قصد دارد ذیل برجام اقدامات تازه ای را در ساخت و به روزرسانی رآکتور آب سنگین اراک انجام دهد. مطابق با برجام بنا بود طرف چینی با مجوز کشور خود به روزرسانی رآکتور آب سنگین اراک را انجام دهد. به این ترتیب ایران از ادامه ساخت رآکتور قدیم منصرف می‌شود و رآکتور جدید با قابلیت‌ها و امکانات جدیدی را در دستور کار خود قرار می‌دهد که تکنولوژی به روز شده آن را شرکت چینی طرف قرارداد در اختیار ایران می‌گذارد. از یکی از متخصصان فعال در این تأسیسات پرسیدم، مطابق با تصمیم جدید شورای عالی امنیت ملی، شما چه اقداماتی را در دستور کار دارید، گفت: «ما رآکتور قدیم را داریم، بخشی از رآکتور جدید و طراحی و مهندسی آن را که بنا بود در اختیار ما قرار بگیرد و طرف چینی بسازد را هم داریم. مطابق با تصمیم اخیر شورای عالی امنیت ملی رآکتور آب سنگین را از حالا به بعد خودمان می‌سازیم.»

گویا فشارهای ایالات متحده سبب شده است تا شرکت چینی نتواند مطابق برنامه زمان بندی شده به تعهدات خود عمل کند. از متخصص هسته‌ای پرسیدم، به این ترتیب شما چه برنامه‌ای دارید، گفت: «ما رآکتور قدیم را داریم، مشخصات رآکتور جدید را هم داریم. ما می‌دانیم چه می‌خواهیم و قصد انجام چه کاری را داریم. از رآکتور قدیم هر چه باقی مانده باشد و برای ساخت رآکتور جدید مفید باشد را حفظ می‌کنیم، مشخصات رآکتور جدید را هم داریم، این دو را با یکدیگر تلفیق می‌کنیم تا یک رآکتور جدید ایرانی ساخت خودمان بسازیم. یعنی تلفیقی از رآکتور قدیم با مشخصات به روز شده و پیشرفته رآکتور جدید که در نهایت یک رآکتور کاملاً جدید ایرانی را در اختیار ما می‌گذارد.»

وی درباره اینکه تحریم‌ها چقدر بر کار شما تأثیرگذار است و آیا شدت تحریم‌ها باعث نمی‌شود، کندی در کار پیش بیاید، گفت: «در گذشته ما هم فکر می‌کردیم که تحریم جلوی کار ما را می‌گیرد، اما تجربه به ما ثابت کرد، تحریم با تمام مشکلاتش چندان هم بد نیست، چرا که باعث می‌شود روی پای خودمان بایستیم. یعنی خودمان به این باور رسیدیم که وقتی تحریم می‌شویم مجبور می‌شویم خودمان دست به کار شویم و در این صورت پیشرفت می‌کنیم و آنچه ما را از آن تحریم کرده‌اند را می‌سازیم.»

سپس افزود: «چه شد طرف‌های غربی غنی سازی ما را پذیرفتند؟ آنها ما را بر سر این کار تحریم کردند. تحریم آنها سبب شد تا خودمان دست به کار شویم. وقتی که دیدند خودمان توانستیم روی پای خودمان بایستیم و غنی سازی انجام دهیم، بدون اینکه نیاز به کمک آنها داشته باشیم، کوتاه آمدند و غنی سازی ما را به رسمیت شناختند. حالا هم باید خودمان رآکتور بسازیم. وقتی خودمان رآکتور ساختیم، آنها می‌فهمند دیگر تحریمشان اثر ندارد، آن موقع مجبورند که ما را در این زمینه هم به رسمیت بشناسند.»

مهندسان هسته‌ای کشورمان درباره توانایی‌های داخلی و کارشکنی‌های طرف‌های خارجی نیز صحبت‌هایی کردند. گفتند که بارها شده قطعه‌ای را از شرکت‌های خارجی خریداری کردیم، کلی هم پول بابت آن دادیم اما قبل از راه اندازی فهمیده‌ایم که در آن قطعه تعمدا خرابکاری صنعتی کرده‌اند. آن گاه مجبور شده‌ایم سراغ شرکت‌های داخلی برویم، متوجه شده‌ایم که همان قطعه را با همان کفیت بسیار ارزان‌تر شرکت‌های داخلی ساخته‌اند. به این ترتیب هم از طرف‌های خارجی بی نیاز شده‌ایم هم به تقویت تولید صنعتی داخلی خود کمک کرده‌ایم.

ایران قصد دارد به سرعت آنچه را در توان هسته‌ای مد نظر دارد را به دست آورد. کشورهای غربی هیچ گاه باور نمی‌کردند توانایی هسته‌ای ایران این قدر بالا باشد. حالا هم شاید باور نکنند که ایران در آنچه به کاهش تعهداتش ذیل برجام خبر داده، پایبند است و واقعاً می‌خواهد آنچه گفته را عملی کند. شاید آنها به انجام تعهداتشان ذیل برجام بی تفاوت باشند اما به زودی خواهند فهمید ایران توانایی‌های بالایی دارد و اگر واقعاً قصد حفظ برجام را دارند که به گفته خودشان ارزش امنیتی و سیاسی برایشان دارد، باید منافع ایران در حفظ برجام را لحاظ کنند و به تعهدات خود پایبند باشند. در عین حال باید درک کنند زمان کم است و حفظ روح برجام به شماره افتاده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 11 =