۲۸ خرداد ۱۳۹۸،‏ ۱۳:۳۹
کد خبرنگار: 1343
کد خبر: 83358570
۰ نفر
مافیای گل در کمین مدارس

تهران- ایرنا- کارشناسان حوزه اجتماعی معتقدند که مصرف ماده مخدری به نام گُل در میان دانش آموزان رواج زیادی یافته است که آگاهی بخشی از پیامدهای زیانبار مصرف این ماده به وسیله آموزش و پرورش، خانواده و رسانه می تواند از گسترش بیش از پیش آن جلوگیری کند.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ برپایه آمار ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور، «گل» به عنوان دومین ماده مخدر شایع در ایران شناخته می‌شود و این ماده مخدر در سال‌های گذشته در مدارس و به خصوص میان نوجوانان گسترش چشمگیری یافته است. بنابر نظر پزشکان بر خلاف آنچه در باور عمومی مبنی بر کم خطر بودن «گل» وجود دارد، این ماده مخدر آنقدر خطرناک است که با یک بار مصرف آن، فرد برای همیشه به دام اعتیاد گرفتار می‌شود.

ماده مخدر گُل از مشتقات «ماری جوانا» یا همان گیاه شاهدانه به شمار می‌رود که سال‌ها برای استفاده‌های صنعتی و طبی کشت می‌شد. گل به سبب تشابه علائم و حالت‌های آن به عنوان یک ماده توهم زا نیز معرفی می‌شود و با کاهش عملکرد سیستم انتقال پیام‌های عصبی در مغز، حالتی آرامش بخش را در فرد به وجود می‌آورد و بویی شبیه به بوی گیاه می‌دهد و برخلاف مواد مخدر دیگر که وابستگی جسمی بالایی دارند و ترک کردن آن با درد جسمانی بالایی همراه است، این مخدر وابستگی جسمی ندارد اما وابستگی ذهنی و روانی شدید در فرد به وجود می‌آورد.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا در ارتباط با افزایش مصرف گل در میان دانش آموزان و راهکارهای لازم برای پیشگیری از گسترش این پدیده با «امان الله قرایی مقدم» جامعه شناس و کارشناس حوزه اجتماعی به گفت و گو پرداخته است.

متن گفت و گو را در ادامه می‌خوانیم:

ایرنا: وضعیت کنونی اعتیاد به مواد مخدر گل را در میان دانش آموزان بیان کنید و نیروی انتظامی چه اقدام‌هایی در این ارتباط انجام داده است؟

قرایی مقدم: از مدت‌ها پیش به دلیل ناآگاهی دانش آموزان از اثرات منفی این ماده مخدر و همراهی با دوستانی که گرفتار اعتیاد شده بودند، مصرف گل یا حشیش در مدرسه‌ها افزایش یافت که پیش تر پلیس نیز زنگ خطر آن را به صدا درآورده بود. همچنین فرماندهی انتظامی تهران بزرگ، جلسه‌های متعددی را برای یافتن راهکارهایی برای رویارویی با این مشکل برگزار و از صاحب نظران دعوت کرد که برای جلوگیری و گسترش این مشکل برنامه‌های خود را ارائه دهند اما دامنه پخش مواد گل در میان مدارس به قدری گسترش یافته بود که ریشه کنی کامل آن به امری دشوار بدل شد.

ایرنا: عملکرد آموزش پرورش در مبارزه و جلوگیری از مصرف گل در مدرسه‌ها را چطور ارزیابی می‌کنید؟

قرایی مقدم: عملکرد آموزش و پرورش در برخورد با مصرف گل به دلیل اختیارات و قدرت ناکافی قابل قبول نبده است. بنابراین آگاهی دادن آنها خیلی مؤثر نیست در نتیجه کاری نمی‌توانند انجام دهند. همچنین فضای مدارس در شهرهای بزرگ به شکلی است که در اطراف مدارس به راحتی می‌توان مواد مخدر پخش کرد.

ایرنا: چه عواملی سبب افزایش گرایش به سمت مصرف گل در میان دانش آموزان می‌شود؟

قرایی مقدم: در واقع چون اوقات فراغت جوانان غنی و پر نیست و امکانات تفریحی سالمی ندارند، گرایش به سمت کارهای خلاف و مواد مخدر بیشتر می‌شود و در نتیجه برای جلوگیری از آن مشکل‌های بسیاری وجود دارد. علاوه بر آن نوع خانواده خیلی مهم است، خانواده‌های تک سرپرست، بدسرپرست و بی سرپرست در جامعه زیاد هستند که می‌توانند یکی از عوامل گسترش این ماده مخدر باشند. البته کودکان خیابانی یکی دیگر از گروه‌هایی به شمار می‌روند که می‌توانند این مواد را در اختیار دانش آموزان قرار دهند.

ایرنا: راهکار شما برای پیشگیری از اعتیاد گل و روی آوردن دانش آموزان به مصرف این ماده مخدر چیست؟

قرایی مقدم: یکی از راه‌های پیشگیری از رواج گل این است که افرادی که در حوزه رسانه هستند با برنامه‌ها و آگاهی بخشی‌های خود دانش آموزان و خانواده‌ها را از پیامدهای مصرف گل مطلع کنند. در واقع فرهنگ سازی از طریق رسانه می‌تواند تأثیر خوبی داشته باشد. از دیگر راهکارهای پیشگیری از مصرف گل در میان دانش آموزان توصیه و هدایت معلمان و مشاوره‌های گروهی و فردی و همچنین درمان گروهی مبتلایان است؛ یعنی مشاوران، مربی پرورشی و معلمان حتی دبیرانی چون فیزیک و ریاضی با مطرح کردن خطر این ماده افیونی، آن را به بحث بگذارند و حتی یک جلسه از کلاس درس را به این موضوع اختصاص دهند. همچنین مشاوره گروهی صورت گیرد و دانش آموزان در گروه مساله را مطرح کنند به دنبال نتیجه بروند و مربی به صورت هدایت شده به این گروه‌ها نظم دهند تا آنها خود از پیامدهای زیان بار مصرف گل آگاهی یابند.

همچنین مدیران و مسؤولان مدرسه‌ها باید در اطراف مدارس که احتمال پخش مواد زیاد است، کنترل و نظارت بیشتری به عمل آورند. گروه دیگری که نقش بسیار مهمی در جلوگیری از مصرف گل در میان دانش آموزان دارند، خانواده‌ها هستند. آنها با آگاهی دادن به فرزندان خود می‌توانند تا حدودی از گرایش آنها به مصرف این ماده مخدر پیشگیری کنند. همچنین در رفت و آمدهای فرزند خود و مهمانی رفتن‌ها آنها دقت بیشتری را به کار ببندند. علاوه بر این رواج پدیده فرزند سالاری در خانواده، نباید به اقتدار والدین در خانه آسیب برساند، چراکه بیشتر نوجوانان قدرت نه گفتن به دوستان و همسالان خود را ندارند و ممکن است، خیلی راحت به طرف مصرف مواد گرایش یابد.

در ادامه دیدگاه‌های «مصطفی فروتن» روانشناس و کارشناس حوزه اجتماعی را در ارتباط با این موضوع جویا شدیم.

ایرنا: عامل اصلی مصرف گل در مدرسه چیست؟

فروتن: در هیچیک از پدیده‌های اجتماعی یک عامل را نمی‌توان در نظر گرفت و هیچ پدیده‌ای، تک عاملی نیست. بنابراین باید به دنبال مجموعه‌ای از عوامل بود. در این بحث عوامل مختلفی را چون گذار سنی، شیطنت‌ها، بحران‌های دوره نوجوانی، شور و هیجان، غفلت خانواده، تأثیر همسالان و همچنین افرادی که به عنوان دلال فساد در زمینه توزیع مواد مخدر حضور دارند، می‌توان نام برد اما در مدارس به خاطر گستره فراوانی گروه همسالان و نگاه و نگرشی که در میان این گروه وجود دارد، این قضیه نسبت به دیگر دوره‌ها، نمود بیشتری نشان می‌دهد. ما این را در گذار سنی، یعنی ۱۳ تا ۱۹ سالگی برهه‌هایی را مشاهده می‌کنیم که افراد بیشترین تأثیرپذیری را از پیرامون خود دارند که این موضوع به دلیل یافتن هویتی مستقل و کسب تجربه‌های جدید است و در واقع نوعی تفکر انتزاعی که فرد به سمتی حرکت می‌کند تا بتواند خود را با دنیای بیرون مطابقت دهد.

ایرنا: خانواده چگونه می‌توانند اعتیاد فرزندان خود را به گل تشخیص دهند و این مساله با چه پیامدهایی همراه است؟

فروتن: از جمله علائم مصرف گل می‌توان به خنده‌های غیر متعارف، توهم و قرمز شدن چشم اشاره کرد. البته این علامت‌ها در افراد به صورت یکسان نمود پیدا نمی‌کند. مصرف گل یک حالت خستگی و سرخوشی کاذب را در فرد پدید می‌آورد که در میان مصرف کنندگان به یک حالت سرخوشی و نئشگی تعبیر می‌شود. در واقع یک حالتی است که به گفته خود مصرف کنندگان، فرد از دنیای پیرامون خود جدا و در حالت بی خیالی قرار می‌گیرد اما تأثیراتی که در جسم فرد باقی می‌گذارد در افراد مختلف، متفاوت است. برای بعضی از گروه‌ها حالت بی خوابی و بی اشتهایی اما در شماری دیگر برعکس این حالت دیده می‌شود و همچنین در موارد مصرف بیش از حد طبیعی به مسمومیت و حتی آوردوز می‌انجامد.

ایرنا: به نظر شما برای رویارویی با مصرف گل در میان دانش آموزان چه افرادی و با چه برنامه‌هایی می توانندکمک و پیشگیری کنند؟

فروتن: ما نمی‌توانیم یک فرمول یا نسخه واحد برای مواجهه و رویارویی با این پدیده در نظر بگیریم زیرا نیاز به برنامه جامع دارد. در واقع در مواردی که مربوط به پدیده‌ها و آسیب‌های اجتماعی است، سه گروه را باید در نظر گرفت: گروه نخست سیاستگذارانی هستند که می‌توانند برنامه‌هایی را تولید و تنظیم کنند که در چرخه زندگی افراد تأثیرگذار باشد. مانند افرادی که در عرصه رسانه برنامه و محتوای آموزشی می‌سازند یا افرادی که در مدارس به صورت یک برنامه منسجم، کارشناسی و فرهنگی با این قضیه روبه رو می‌شوند اما برخوردهای قهری و سلیقه‌ای که در اماکن تحصیلی و آموزشی نه تنها به بهبود وضعیت کمکی نمی‌کند بلکه به تشدید این پدیده زشت و شوم می‌انجامد و در واقع با این نوع برخورد، تنها صورت مساله را پاک می‌کند. پس یک گروه، گروه سیاستگذاران هستند که باید با استفاده از خبرگانی که در حوزه‌های مختلف فعالیت دارند در یک اقدام پیمایشی به ریشه کنی این چالش بپردازند.

همچنین از روانشناسان تربیتی و رشد بهره گرفته شود و از افرادی که در زمینه‌های مختلف علوم رفتاری می‌توانند تأثیرگذار باشند، استفاده کنند زیرا با افرادی که درگیر این پدیده شوم هستند، وقتی صحبت می‌کنیم یکی از ساده‌ترین پاسخ‌ها آنها این است که ما از بیکاری و بی تفریحی به اینجا رسیدیم و بنابراین تغییر در سبک زندگی آدم‌ها می‌تواند تأثیر مستقیمی در بحث کاهش آسیب‌ها باشد.

خانواده‌ها به عنوان گروه دوم می‌توانند با پرهیز از افراط گری و مدیریت صحیح برنامه‌ها اوقات فراغت فرزندان خود را غنی سازند تا از گرایش فرزندشان به سمت مصرف مواد جلوگیری کنند.

آگاهی بخشی به خود افراد نیز در این میان از اهمیت بسیاری برخوردار است و افزایش و ارتقای سطح آگاهی‌های که آن افراد دارند باید تحت برنامه‌هایی خاص قرار گیرد تا نوجوانان از معاشرت و دوستی با دوستانی که رفتارهای پرخطر دارند، بپرهیزند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 9 =