کتابخانه اقشار محروم باید در اولویت قرار گیرد

تهران- ایرنا- مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی نهاد کتابخانه‌های عمومی، نفوذ کتابخانه‌ها در جامعه از طریق اقشار محروم را هدف کتابخانه‌ها دانست و گفت: در مدل جدید کتابخانه اقشار محروم در اولویت قرار می‌گیرند و هدف نفوذ در دل جامعه است، همچنین توجه به کتابخوانی نوجوان و کودکان زیر سه سال مورد توجه بیشتر قرار می‌گیرد.

سیامک محبوب با اشاره به تاریخ ادبیات کودک از زمان پیدایش گفت: مهمترین اتفاق در این دوره شکل گیری نهضت حمایت از حقوق کودکان بود، که همزمان با دوره صنعتی شدن و طرح این نوع ادبیات بود، در دوره صنعتی شدن از کودکان به خاطر نیروی کار ارزان قیمت استفاده می‌شد و در همین دوره قهرمانان کودک در ادبیات شکل می‌گیرند.

وی افزود: پس از آن دوره ادبیات کودک به رسمیت شناخته شد، کتاب‌هایی همچون «آلیس در سرزمین عجایب» آغاز به انتشار یافت، همچنین مدرسه، قوانین مرتبط به کودک و حتی اسباب بازی‌های مختص کودکان شکل گرفت.
به گفته محبوب این دوره تاریخی متعلق به غرب است در حالی که در شرق به شکل دیگری به کودک نگاه می‌شد. در مشرق زمین و ایران، کودک به عنوان سرمایه‌ای برای والدین به حساب می‌آمد و هنوز در برخی نواحی و مناطق چنین نگاهی به کودکان وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: پیش از جنگ جهانی کتابخانه کودک رسمیت نداشت. پس از آن دوره، نخست، کتابدار هیچ مداخله‌ای در کتابخانه نداشت و تنها ناظر بود. در این دوره تنوع رنگ در کتابخانه ها وجود نداشت و بیشتر کتابخانه کودکان در اتاق زیر زمینی واقع شده بود.
محبوب افزود: در دوره بعد طبقه متوسط جامعه توانست بر دیگر طبقه‌ها غلبه کند، در این دوره حقوق کودکان به رسمیت شناخته شد.
وی گفت: در این دوره کتابخانه های کودک اتاق‌های روشنی بود که معمولاً در آنها از رنگ‌های تک رنگ استفاده و صندلی و مبلمان متناسب با کودکان در محیط تعبیه می‌شد.
محبوب گفت: در این دوره کتابدار از فردی تنها ناظر به عنوان فردی همراه کودک در کتابخانه تغییر کرد.
مدیر سیاستگذاری نهاد کتابخانه عمومی کشور در خصوص دوره جدید کتابخانه برای کودکان گفت: در این دوره مهمترین اتفاق حذف دیوار و اتاق در کتابخانه ها است.
به گفته محبوب کتابخانه، سازمان نیست بلکه کتابخانه اجتماعی است که دیوار و اتاق مشارکت را از کتابدار می‌گیرد.
وی اضافه کرد: در مدل جدید، حذف بخش‌های مختلف در کتابخانه های عمومی و توجه به مشارکت کتابدار و کودک در اولویت قرار می‌گیرد.
محبوب درباره این مدل افزود: در مدل جدید بخش اختصاصی برای کودکان و بزرگسالان وجود ندارد، بلکه کتابخانه بصورت یکپارچه در اختیار علاقمندان قرار می‌گیرد.
وی افزود: ایجاد هرگونه محدودیت در کتابخانه منجر به طرد افراد می‌شود و چه بهتر این نوع تقسیم بندی ها برداشته شود.
محبوب افزود: در مدل جدید کتابخانه اقشار محروم در اولویت قرار می‌گیرند و هدف نفوذ در دل جامعه است، همچنین توجه به کتابخوانی نوجوان و کودکان زیر سه سال مورد توجه بیشتر قرار می‌گیرد.
وی در پایان تاکید کرد، مدل کنونی در حد یک ایده هست و برای اجرای شدن در کشور باید مورد بررسی و تحقیقات قرار بگیرد.

کتابخانه ای شبیه خانه

مریم عبدالله زاده نقاش طراحی فضاهای اداری و مسکونی نیز به بررسی تاریخی کتابخانه های کودک پرداخت و گفت: پیش از سال ۱۹۱۴ هدف از کتابخانه تنها فضای نگهداری کتاب بود و دکور زیبایی نداشت.
وی گفت: در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۰ طبقه متوسط دست به طراحی کتابخانه ها کرد.
عبد الله زاده افزود: در سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۸۰ که طراحی آزاد و مدرن شکل می‌گیرد توجه به سلایق کودکان در ساخت کتابخانه مورد توجه قرار می‌گیرد.
این طراح گفت: در طراحی پس از ۱۹۸۰ سبک مدرن شکل می‌گیرد در این طراحی فضای کتابخانه های کودک همانند خانه طراحی می‌شود تا کودک احساس آرامش و راحتی کند. در این سبک از طراحی کتابخانه مشارکت کودکان در کتابخانه در اولویت قرار دارد.
این طراح اضافه کرد: انعطاف پذیری، دسترسی آسان و زیبایی شناسی از اولویت‌های طراحی کتابخانه است.
عبدالله زاده وجود احساس امنیت، احساس تعلق، احساس راحتی، فضای خلوت و رنگارنگ را از مؤلفه‌های طراحی کتابخانه کودک برشمرد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 9 =