۲۵ خرداد ۱۳۹۸،‏ ۱۳:۳۴
کد خبرنگار: 1073
کد خبر: 83353483
۰ نفر

پروندهٔ خبری

نفس های بی رمق جنگل های کشور

تهران- ایرنا- عباس محمدی فعال زیست محیطی با بیان این موضوع که منابع طبیعی به ویژه زیستگاه‌های جنگلی از اهمیت بسزایی برخوردار است، گفت: حفاظت محیط زیست یک وظیفه ملی محسوب می شود و ضرورت دارد با نگاه شفاف‌تری به واقعیت حفظ و ترویج فرهنگ پاسداری از زیست بوم نگریست تا از تخریب روزافزون جنگل ها، کوه ها و ... جلوگیری شود.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا، هوا که گرم می‌شود باز هم خبرهایی درباره آتش سوزی‌های جنگل‌های کشور به گوش می‌رسد. انگار روزهای گرم و آفتابی و خشکسالی‌های گسترده‌ای که چندسالی است میهمان کشور شده دست به دست هم می‌دهند تا جنگل‌ها بسوزند و بی رحمانه ترین مناظر در طبیعت رقم بخورد، قربانیانی که صدایشان به جایی نمی‌رسد. گرچه تاکنون آمار دقیقی از میزان آتش سوزی‌های مرتبط با جنگل‌ها منتشر نشده است اما این عمل می‌تواند تسریع کننده نابودی بیشتر جنگل‌ها و فضای سبز ایران باشد، موضوعی که می‌طلبد قوانین بازدارنده با نظارت بیشتری اِعمال شود تا افراد و گردشگران را از روشن کردن آتش در اینگونه مناطق باز دارد.

تهدید جنگل‌های شمال کشور به دلیل وجود آفات و امراض درختان جنگلی و تخریب آنها موضوعی محسوب می‌شود که «هادی کیادلیری» رییس انجمن جنگل بانی ایران نیز به آن اشاره کرده و گفته است: «عوامل تخریب در کشور ما غیرطبیعی هستند و از طرف دیگر اکوسیستم ما بسیار شکننده است، چون ۹۳ درصد کشور خشک و نیمه خشک است و کمتر از هفت درصد جنگل داریم و از این آمار تنها یک درصد جنگل‌های شمال کشور است. جنگل‌های زاگرس به نوعی نابود شده و جنگل‌های شمال کشور هم در حال نابود شدن است.»

گفتنی است خبر از میان رفتن جنگل‌ها که روزگاری نه چندان دور در اقصی نقاط کشور رخ نمایی می‌کرد، امروزه بنا به دلایل مختلفی مانند نبود نظارت دقیق، سوءاستفاده از جنگل‌ها و اهمال کاری افراد به امری عادی تبدیل شده است. در صورتی که همگان به این موضوع واقفند منابع طبیعی ثروت‌های جامعه محسوب می‌شوند و همه افراد باید در نگهداری و حفاظت از آنها تلاش کنند زیرا رشد، تعالی و حیات انسان وابسته به این منابع است. تخریب، انهدام، آتش سوزی و بی اهمیت شمردن منابع طبیعی دل هر انسانی را به درد می‌آورد زیرا این منابع تنها به نسل حاضر تعلق ندارد و میراثی است که باید برای آیندگان نیز محافظت شود.

«عباس محمدی» کارشناس محیط زیست و مدیر انجمن دیده بان کوهستان درباره اهمیت اکوسیستم جنگلی در زندگی انسان‌ها در گفت وگو با پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا می‌گوید: جنگل‌ها و مراتع در زندگی افراد اثرهای مثبت فراوانی دارند و در واقع حیات انسان‌ها وابسته به این منابع است.

- متن این گفت وگو را در ادامه می‌خوانیم:

ایرنا: چرا آمار دقیق مساحت جنگل‌های کشور و آمار مربوط به تخریب و از میان رفتن آنها اعلام نمی‌شود؟

محمدی: نخستین مطالعات درباره جنگل‌های ایران به وسیله فردی به نام «کارل هاینس رشینگر» گیاه شناس و استاد دانشگاه وین انجام شد. او مساحت جنگل‌های ایران را حدود ۶ میلیون هکتار برآورد کرد که البته در سال‌های بعد با تشکیل سازمان جنگلداری در کشور به وسیله «کریم ساعی» نخستین قانون جنگل بانی و جنگلداری به تصویب رسید به طوری که او توانست جنگل‌های ایران را از تاراج متجاوزان نجات دهد و مساحت جنگل‌ها را ۱۶ میلیون هکتار اعلام کرد. در گذشته تمامی درختان در هر منطقه‌ای جزو مساحت جنگل محسوب می‌شدند حتی اگر این درختان حالتی تُنک داشتند زیرا استدلال جنگل بانان و مسوولان محیط زیستی بر آن بود که باید تمامی درختان از حمایت‌های قانونی برخوردار باشند و معتقد بودند که تمامی درختان در هر نقطه‌ای استعداد تبدیل شدن به جنگل را دارند اما به مرور توجه به این مهم از میان رفت به گونه‌ای که اینک نابود شدن جنگل‌ها مسأله ای تامل برانگیز شده است به طوری که تاکنون هیچ نهاد و سازمانی مسوولیت این مهم را برعهده نگرفته است و آمار دقیق در این ارتباط وجود ندارد. اینکه برخی می‌گویند جنگل‌های شمال تا ۳۰ سال آینده نابود خواهند شد مستند و مبتنی بر مطالعه یا تحقیقات مشخصی نیست. بخشی در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری وجود دارد که به صورت سالیانه وضعیت جنگل‌ها را رصد و پایش می‌کند، بنابراین تهدیدات انسانی و طبیعی که جنگل‌ها را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند سالیانه شناخته و بر پایه آنها برنامه‌های حفظ و احیای اکوسیستم در نظر گرفته و اجرا می‌شود. البته امروز دیگر جنگل‌های کشور بسیار تُنک شده‌اند و مانند سابق درختان کهنسال وجود ندارد. بنابراین ۲ علت متناقض در ارایه آمارها وجود دارد، یکی اینکه مسوولان محیط زیستی تمایلی برای ارایه آمار دقیق ندارند و دوم اینکه نمی‌خواهند واقعیت‌ها درباره نابودی جنگل‌ها را قبول کنند. در کل دستگاه‌های مربوطه در زمینه حفظ و نگهداری این میراث طبیعی بسیار ضعیف می‌کنند و کارنامه درخشانی از خود بر جای نگذاشته‌اند.

ایرنا: برخی بحث قاچاق چوب را مهم‌ترین علت تخریب جنگل‌ها می‌دانند، این موضوع تا چه اندازه اهمیت دارد؟

محمدی: با وجود منابع فراوان نفتی و گازی که در کشور وجود دارد جای تأسف است که هنوز هم برخی از چوب جنگل‌های شمال و زاگرس برای تهیه سوخت موردنظر خود استفاده می‌کنند. البته در این میان افراد دیگری هستند که به صورت شبکه ای و غیرقانونی درختان جنگل‌ها را قطع می‌کنند و به نوعی قانون را دور می‌زنند. این روزها با خلوت شدن جنگل و خروج دامداران شرایط برای تخریب مهیاتر از گذشته شده و عبور تاسیساتی چون دکل برق، لوله گاز و راهسازی برای رسیدن به عمق جنگل نیز از جمله اتفاقاتی است که باعث قطع شدن درختان می‌شود. در ۵۰ سال گذشته وضعیت جنگل هر روز سیر نزولی پیدا کرده است و همه روزه از جمعیت درختان کاسته می‌شود. این نابسامانی برای نسل آینده غیرقابل جبران است و آنان نمی‌توانند باور کنند که در گذشته جنگلی در ایران با گیاهان، درختان، درختچه‌ها، حیوانات و پرندگان وجود داشته و تاکنون تحقیقات مستدلی برای شناسایی و عمریابی دقیق درختان کهنسال جنگل‌های شمال و حتی تعیین قطورترین و بلندترین درختان این جنگل‌ها انجام نشده و جنگل‌های شمال ایران با بی توجهی مسوولان و سوءاستفاده برخی افراد سودجو هر روز در حال محو شدن است. به طوری که در ۴۰ سال گذشته نزدیک به ۲۲ درصد مساحت آن از میان رفته و تمام این اتفاقات در شرایطی اتفاق می‌افتد که همگان بر حفظ این سرمایه‌های ملی تاکید دارند. کارنامه مدیریتی در زمینه آموزش مردم در جهت حفظ و نگهداری جنگل بسیار ضعیف و این به معنای بهره برداری بیش از حد و ناپایدار از منابع طبیعی است.

ایرنا: آیا اجرای طرح تنفس جنگل، نفسی دوباره به جنگل‌ها می‌دهد؟

محمدی: در زمان حاضر از وسعت سه میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار از جنگل‌های کشور در ۱۳۴۰ خورشیدی تنها یک میلیون و هشت هزار هکتار باقی مانده است و طرح تنفس ۱۰ ساله جنگل‌ها تنها راه نجات این میراث طبیعی محسوب می‌شود که یکی از مهم‌ترین اقدام‌ها در زمینه حفاظت از جنگل هاست. این طرح، قطع درختان آفت زده یا خشک را که می‌تواند زمینه ساز آتش سوزی شود، مجاز و هر گونه قطع درختان و تخریب آنها را غیرقانونی می‌داند اما با این وجود هنوز شاهد برداشت از جنگل‌های شمال هستیم که در این ارتباط باید طرح به صورت کامل اجرایی شود.

ایرنا: راهکارهای لازم برای فرهنگسازی در زمینه حفاظت از جنگل‌ها چیست؟

محمدی: اگر کشور بر مبنای مدیریت صحیح، کارآمد و به روز اداره شود، نه تنها منابع موجود پاسخگوی نیازهای داخلی خواهد بود که حتی سهم عمده‌ای از نیازهای دیگر کشورها را نیز تامین می‌کند. بنابراین توسعه باید در بستر فرهنگی جامعه ایجاد شود زیرا شاخصه‌های زیست محیطی کشور مطلوب و رو به بهبود نیست. نداشتن درک صحیح افراد از توسعه یکی از دلایل نابودی جنگل‌های شمال به شمار می‌رود. مساحت جنگل‌های ایران به قدری کوچک است که افراد به آن به عنوان منطقه تفریحی نگاه می‌کنند اما این منابع طبیعی جنبه اکوسیستمی و میراث ملی دارند و تاثیر جنگل‌ها بر آینده ایران واقعیتی انکار ناپذیر محسوب می‌شود و به عبارت دیگر حیات افراد وابسته به سالم بودن محیط زیست است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 0 =