قطار شهری کرج پروژه ای که سرانجامش به گرانی گره خورد

کرج – ایرنا- پروژه عظیم خط ۲ قطار شهری کرج به طول ۲۷ کیلومتر سال ۸۵ کلید خورد، اما اکنون با گذشت حدود ۱۴ سال در پس کمبود اعتبار، روز به روز شرایط ساخت این پروژه سخت تر می شود.

اتصال خط ریلی متروی صادقیه تهران به میدان شهید سلطانی کرج در اواخر دهه ۷۰ موجب شد تا مدیریت شهری کرج و مسئولان وقت در سطح ملی و محلی ۶ خط قطار شهری برای کلانشهر کرج تعریف کنند.



خط یک قطار شهری در ادامه پروژه صادقیه – میدان شهید سلطانی به طول حدود ۱۰ کیلومتر در اوایل دهه ۸۰ به سرانجام رسید و این خط با همت سازمان قطار شهری تهران و حومه به منطقه گلشهر کرج متصل شد.



به دنبال این اقدام، مسئولان وقت در سطح ملی و محلی طراحی و مطالعه پنج خط دیگر را در دستور کار قرار دادند که خط ۲ به طول ۲۷ کیلومتر بین کمالشهر کرج و شهرستان شهریار در غرب استان تهران در اولویت کاری قرار گرفت.



قرار براین بود که نیمی از اعتبار این پروژه از محل منابع ملی و بخشی نیز از محل درآمدهای مدیریت شهری کرج تأمین شود.



این پروژه که در سال ۸۵ کلید خورد، طبق اظهارات مسئولان وقت سازمان قطار شهری کرج می‌بایست در سال ۱۳۹۰ به بهره برداری می‌رسید یا به عبارتی برای ساخت پروژه چشم انداز پنج ساله تعریف شده بود.



آنطور که نادرضا نوری مدیرعامل وقت سازمان قطار شهری کرج می‌گفت، در آن سال‌ها می‌بایست روزانه ۱۰ میلیارد ریال اعتبار به پروژه تزریق می‌شد تا در سال ۹۰، مردم شاهد گشایش بزرگترین خط ریلی زیر زمینی در استان البرز باشند.



در آن زمان مسئولان وقت از خط ۲ قطار شهری کرج به عنوان بلندترین خط ریلی زیر زمینی خاورمیانه نام می‌بردند.



بررسی شرایط کاری پروژه خط ۲ قطار شهری در دهه ۸۰ نشان می‌دهد که اگر مسئولان در سطح ملی و استانی به ساخت این پروژه اهتمام داشتند به طور قطع در شرایطی ارزان، دومین خط قطار شهری کلانشهر کرج به بهره برداری می‌رسید.



دهه ۹۰ در حالی سپری شد که مسئولان وقت سازمان قطار شهری کرج یکی پس از دیگری با این سازمان خداحافظی می‌کردند تا اینکه علی اصغر همتی سکاندار این سازمان در اوایل دهه ۹۰ شد و وی نیز قول داد با همکاری مسئولان کشوری و استانی تلاش هایی برای بهره برداری از این پروژه انجام دهد.



به هرحال دهه ۹۰ سر رسید اما مسئولان مدیریت شهری و استان البرز از موضوع افتتاح تمام پروژه صرفنظر کردند و وعده گشایش ۶ کیلومتر از این خط را تا تیرماه سال ۹۱ دادند.



علی اصغرعربیان آخرین استاندار دولت دهم نیز در اوایل سال ۹۱ از خرید ۲ رام قطار برای خط ۲ قطار شهری کرج خبرداد و گفت که بخشی از این پروژه تا ۶ ماه نخست این سال راه اندازی می‌شود.



با این حال اعمال تحریم‌های ظالمانه دشمنان سبب شد تا حتی قطعه نخست این پروژه هم به نتیجه نرسد و وعده دولت دهم در تحقق بخشی از آن در حد شعار باقی ماند.



روی کار آمدن دولت تدبیر و امید هم با شرایط تحریمی شدید همراه بود، اما آنطور که مسئولان استانی و شهری اعلام کردند، دولت ۵۰ درصد ساخت و تکمیل پروژه را عهده دار بود.



سخت‌تر شدن شرایط تحریمی و کاهش درآمدهای مدیریت شهری کرج نیز سبب شد تا تکمیل قطعه دوم قطار شهری با وضعیتی بدتر از گذشته مواجه شود.



بارگذاری اراضی شهر برای فروش و تکمیل بخشی از پروژه قطار شهری اقدامی بود که شورای پنجم کرج آن را در دستور کار قرار داد، اما هرچند در شورای چهارم و پنجم بخشی از املاک شهر برای ساخت قطار شهری فروخته شد لیکن هزینه سرسام آور قطار شهری طوری نبود که با این اعتبارات آن را تأمین کرد.



از دیگر سو حتی برای تکمیل بخشی از این پروژه مجوز فایناس و فروش اوراق قرضه کسب شد اما این اعتبارات هم برای قطار شهری کرج سرانجامی مشخص نکرد.



طبق آخرین بررسی‌ها تاکنون از ۲۷ کیلومتر تونل خط ۲ قطار شهری کرج، ۱۵ کیلومتر بین میدان دانشگاه خوارزمی در غرب کرج و میدان شهید سلطانی در جنوب شرقی این کلانشهر حفاری شده است.



همچنین حدود ۱۳ ایستگاه از مجموع ۲۷ ایستگاه این خط ریلی در دست ساخت قرار گرفته و تعدادی از ایستگاه‌ها در مرحله پایانی احداث هستند.



با این وجود ۲ رام قطار خریداری شده قطار شهری کرج، هنوز در انبار نگهداری می‌شوند یا به گفته برخی مسئولان، خاک می‌خورند.



آنطور که از گفته‌های برخی مسئولان استانی و شهری می‌توان فهمید، این است که هنوز اعتبار لازم برای راه اندازی حتی بخشی از این پروژه وجود ندارد و امسال شهرداری کرج حدود یک هزار میلیارد ریال از بودجه خود به این امر اختصاص داده است.



محمدحسین خلیلی اردکانی عضو شورای اسلامی شهر کرج می‌گوید: اگر بخواهیم قطار شهری کرج ر ا به سرانجام برسانیم، حداقل ۳۰ هزار میلیار ریال اعتبار نیاز است تا بتوان در مدت سه سال آن را به بهره برداری رساند.



وی گفت: این پروژه تنها با کمک منابع ملی آن هم با تخصیص به موقع اعتبار می‌تواند زیر بار ترافیک برود.



از دیگر سو، کلانشهر کرج که این سال‌ها به علت کثرت جمعیت مهاجر و قرار گرفتن در مسیر مسافران ۱۴ استان کشور، زیر بار ترافیک شانه‌هایش خم شده، یکی راه‌های برون رفت از معضلات ترافیکی و آلودگی هوای آن توسعه خطوط ریلی به عنوان داروی التیام بخش توصیه می‌شود.



همچنین موضوع احداث چهار خط دیگر قطار شهری کرج در پس نبود اعتبار روی کاغدها ماند و شاید درآینده آن هم پس از به نتیجه رسیدن خط ۲ قطار شهری بتوان به ساخت این چهار خط همت گماشت.



** متروی کرج، پروژه ای که با هفت هزار میلیارد ریال ریال می توانست به بهره برداری برسد



سخنگوی شورای اسلامی شهر کرج می‌گوید: پروژه خط ۲ قطار شهری در سال های نخست یا دهه ۸۰ می توانست با صرف هفت هزار میلیارد ریال به بهره برداری برسد.



دکتر رحیم خستو ادامه داد: اکنون هشت هزارو ۵۰۰ میلیارد ریال برای این پروژه هزینه شده اما باید مبالغ هنگفت دیگری به این اعتبارات افزود تا شاید مورد بهره برداری قراربگیرد.



به گفته وی گزارش‌های ناصیحیح، نامشخص بودن میزان پیشرفت فیزیکی پروژه قطار شهری طی ۲ سال اخیر، ابهام در تهاترها، ابهام در خصوص واگذاری برخی فعالیت‌ها به پیمانکاران ثالث، دریافت حقوق‌های کلان، عدم خرید تجهیزات از جمله خریدهای قطار شهری که بدون استفاده در حال مستهلک شدن هستند، هزینه‌هایی است که به شهر و شهروندان تحمیل می‌شود.



وی در مخالفت با فروش اوراق مشارکت به مبلغ هفت هزار میلیارد ریال برای تامین بخشی از منابع مالی مورد نیاز تکمیل هفت کیلومتر از خط ۲ قطار شهری کرج گفت: توجه به مشکلات جاری دولت در سال گذشته نتوانسته بیش از هشت درصد بودجه عمرانی را تحقق بخشد؛ اختصاص این مبلغ در شهر کرج آن هم به صورت اوراقی که حدود ۲۲ درصد بهره آن را باید بپردازیم چیزی جز به ارث گذاشتن مبلغ هنگفتی بدهی نخواهد بود.



وی با اشاره به اینکه در شرایط کنونی رضایت شهروندان اولویت است، افزود: اواخر سال گذشته با خرید ۳۵ دستگاه اتوبوس نو و تزریق آن به ناوگان حمل و نقل عمومی توانستیم کمی رضایت شهروندان کرج را فراهم کنیم.

وی گفت: بخش عمده ی درآمد شهرداری از محل صدور پروانه مسکن است که به احتمال زیاد در سال های ۹۸ و ۹۹ با کاهش روبرو خواهیم بود و اگر واقع بینانه به موضوع قطار شهری نگاه نکنیم قادر به انجام تعهدات نخواهیم بود و با انباشتی از بهره بر بهره بانکی روبرو خواهیم شد.

رئیس کمیسیون هنر و ارتباطات شورای شهر کرج با بیان اینکه دوستان پاسخ دهند تاکنون چه میزان وام از بانک شهر گرفته‌ایم و امروز اصل وام و میزان بهره آن چقدر است، اظهار داشت: البته با توجه به وضعیت تورمی اگر وام دریافت کنیم و به نتیجه برسیم مثبت است اما اگر پروژه به بهره برداری نرسد فاجعه است، کما اینکه مترو تاکنون در کرج چنین وضعیتی دارد.

این عضو شورا ادامه داد: وقتی برخی پیش بینی ها طی یک ماه از دی تا بهمن ۹۷ تفاوت‌های اساسی دارد و راه اندازی پروژه ۱۶ کیلومتری قطار شهری به کمتر از هفت کیلومتر تقلیل می‌یابد چگونه می‌توان امیدوار بود تزریق این مبلغ هم بتواند حرکت را در زیرپوست شهر جاری سازد.

سخنگوی شورای شهر کرج گفت: ما با ساخت مترو مخالف نیستیم اما ارزش هر پروژه و اختصاص منابع مالی زمانی اهمیت خواهد داشت که در زمان پیش بینی شده تحقق یابد.



وی با ذکر این مثال که اگر صبح به فرزندمان پول می‌دهیم تا نان بخرد، اگر به صبحانه نان رساند داری ارزش است نه اینکه ۱۰ روز بعد نان بیاورد، افزود: امروز پیمانکار قطار شهری کرج قیمت ها را به روز محاسبه می کند که بسیار سنگین است و این درحالی است که در آغاز ساخت پروژه قطار شهری کرج قرار بود مردم با صرف حدود هفت هزار میلیارد ریال صاحب مترو شوند.



خستو ادامه داد: طبق گزارش سازمان توسعه حمل و نقل شهرداری کرج تاکنون حدود هشت هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال هزینه شده و امروز نیز پیمانکار متروی کرج مطالبه حدود ۱۰ هزار میلیارد ریالی آن هم برای ساخت کمتر از هفت کیلومتر را دارند و هیچ تعهدی هم در خصوص نوسانات ارزی و غیره را نمی‌پذیرند.

خستو گفت: یک بار واقعیت را به مردم کرج بگوییم؛ هر چند مترو دارای ارزش بسیاری است اما قرار است در قبال ساخت و تکمیل هفت کیلومتر خط ریلی آن هم حدفاصل چهار راه طالقانی و ۴۵ متری گلشهر کرج باید سرمایه کلانی مانند زمین‌های مرغوب شهر و سایر امکانات را از دست بدهیم.



این عضو شورا افزود: ما قادر نیستیم تولید ثروت کنیم، پس بهتر است حداقل غیر از بدهی با پروژه‌های ناتمام، چیزی هم برای آیندگان به ارث بگذاریم. آیا ارزش زمین‌های مرغوب مان را که به ناچار بابت تعهدات مان با تهاتر و خام فروشی واگذار نموده‌ایم را در شرایط تورمی محاسبه کرده‌ایم؟.



وی ادامه داد: امروزه در نظریات توسعه و آمایش سرزمینی اعتقاد بر این است که یکی از علل توسعه نیافتگی جوامع استفاده بد و نابهنگام و دستکاری نادرست در منابع است، شاید در فرصت دیگر و شرایط دیگر و کشف امکانات و فناوری نوین با هزینه کمتری مشکلات را حل کنند.



با این اوصاف پروژه خط ۲ متروی کرج که بنا به گفته برخی کارشناسان و مسئولان در دهه ۸۰ می توانست با اعتبار کمتری احداث و تکمیل شود اکنون روی دست مردم و مسئولان استان البرز مانده و



اگر امروز هم اعتباری برای تکمیل آن پرداخت نشود شاید در آینده با چندین برابر بودجه امروزی نتوان آن را به سرانجام رساند.



اگر محاسبه برخی مسئولان درست باشد، اکنون با تامین ۳۰ هزار میلیارد ریال می‌توان این پروژه را تکمیل و مورد بهره برداری قرار دارد که انتظار می رود با وجود شرایط تحریمی کشور تامین این اعتبار در وضعیت کنونی به مراتب هزینه های آینده را کاهش می‌دهد.



از دیگر سو تکمیل این پروژه بزرگ می‌تواند بخشی از ترافیک و آلودگی هوای کرج را به واسطه عبور از مسیرهای پرجمعیت بکاهد.



۷۴۱۰/‏‬ ۶۱۵۵


نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 5 =