صنایع دستی و نقش آن در توسعه پایدار

گچساران - ایرنا -صنایع دستی به عنوان میراث ذوق، هنر و هویت هر کشور، افزون بر داشتن مزیت های اقتصادی از نقطه نظر حفظ میراث های فرهنگی نقش مهمی در توسعه پایدار دارد.

به گزارش ایرنا، در سایه توسعه صنایع دستی علاوه بر فراهم شدن زمینه همگرایی اقتصادی و فرهنگی با کمترین سرمایه و بدون آلودگی‌های زیست محیطی برای اقشار مختلف جامعه به ویژه زنان درآمدزایی می‌شود.


کارشناسان افزایش درآمد، ماندگاری اهالی در مناطق روستایی، کاهش حاشیه نشینی و آسیب‌های اجتماعی آن در مناطق شهری را از دیگر کارکردهای صنایع دستی می‌دانند.


با نگاهی گذرا به دست ساخته‌های سرپنجه هنرمندان هر دیارمی توان با روحیه و آداب رسوم جوامع مختلف آشنا شد. متخصصان حوزه فرهنگ می‌گویند: به رغم اینکه صنایع دستی فرصت‌های اقتصادی مناسبی را برای کشورها فراهم می‌کند اما نمی‌توان تنها به بُعد اقتصادی آن توجه داشت زیرا همراه با داد و ستد این کالاها، ویژگی‌های فرهنگی نیز مبادله می‌شود.



**اقدامات جهانی در حوزه صنایع دستی


به دلیل ابعاد مختلف اهمیت این حوزه پس از جنگ جهانی دوم با تشکیل سازمان ملل متحد، حفظ و نگهداری از میراث‌های فرهنگی بر عهده سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد (یونسکو) قرار گرفت.


اهمیت این موضوع سبب شد تا ۱۰ ژوئن ۱۹۶۴ میلادی، نخستین کنگره جهانی صنایع دستی در نیویورک با حضور مسئولان اجرایی، استادان دانشگاه، هنرمندان و صنعت گران بیش از ۴۰ کشور جهان تشکیل و «شورای جهانی صنایع دستی» به عنوان نهاد وابسته به یونسکو به تصویب برسد.


تاریخچه هنرهای دستی به هشت هزار سال قبل یعنی دوره نوسنگی که بشر به ساخت اشکال مختلف با سنگ و چوب می‌پرداخت مربوط می‌شود. اما در کشور ایران با وجود تاریخچه چندین هزار ساله شناسایی نشدن بازارهای مطلوب فروش، کمبود زیرساخت‌های عرضه، سامان نیافتن تشکل‌ها و سازمان‌های صنفی، صنایع دستی نتوانسته جایگاه واقعی خود را در اقتصاد کشور به دست آورد.



**ظرفیت ها و چالش های صنایع دستی


کهگیلویه و بویراحمد با داشتن بیش از ۳۰۰ هزار نفر جمعیت عشایری و روستایی و هنرمندان باذوق که در رشته‌های بسیاری از صنایع دستی دارای تولید و مقام های ملی هستند در صورت همت می‌تواند در مسیر شکوفایی قرار گیرد.


یکی از هنرمندان صنایع دستی کهگیلویه و بویراحمد که موفق به کسب لوح تقدیر از معاون امور زنان ریاست جمهوری شده می‌گوید: صنایع دستی با وجود مشکلات و تنگناهای اقتصادی کشور بهترین فرصت سرمایه گذاری و کارآفرینی است.


مرضیه نادری که کسب عنوان غرفه برتر در بیست و نهمین نمایشگاه ملی صنایع دستی، نمایشگاه عیدانه در محل دائمی نمایشگاه‌هایی بین المللی تهران در روز پانزدهم اسفند سال ۱۳۹۶، غرفه برتر در نمایشگاه هفته پژوهش در سال ۱۳۹۶، کسب مقام چهارم استعداد برتر در جشنواره گردشگری غذا و هنر آشپزی ایران در شهریور ۱۳۹۷ از دیگر موفقیت های شغلی خود او محسوب می‌شود، معتقد است با وجود همه مشکلات اگر همت باشد می‌توان در این حوزه به خوبی کارآفرینی کرد.


وی که روزی با دستان خالی کمر همت برای از پای درآوردن غول مشکلات بست اکنون ۵۰ نیروی انسانی با حق بیمه و ۳۰۰ نیروی غیرمستقیم دارد توضیح می‌دهد: فراهم کردن زمینه صادرات به کشورهای دیگر نخستین نیاز حوزه صنایع دستی برای شکوفایی این حوزه است.


او که دانش آموخته رشته فرش و صنایع دستی بافت و دانشجوی کارشناسی رشته مدیریت فرهنگی است و در زمینه گلیم ساده دو رو، گلیم فرش، گلیم تابلویی تا پستری، گلیم‌های نقش برجسته، انواع کیف چرم، کیف یه رو چرم یه رو گلیم، کیف گلیمی، انواع فرش های دستبافت، تابلو فرش، جاجیم، گبه صادرات از خارج کشور، میز و صندلی سنتی، بالش و پشتی سنتی، روتختی با چرم و گلیم نخ مرینوس، لباس‌های محلی و سنتی استان کهگیلویه و بویراحمد، انواع میخک و مهلو فعالیت می‌کند اظهار داشت: ساماندهی هنرمندان صنایع دستی در قالب کارگاه‌های کوچک و بزرگ از دیگر نیازهای اقتصادی کردن صنایع دستی است.


او از اینکه تولیدکنندگان ناچارند برای فروش محصولات خود دست به دامن دلالان شوند نگران است. این کارآفرین موفق که تاکنون در ۲۷ نمایشگاه صنایع دستی داخلی و خارجی شرکت کرده می‌گوید: توسعه این حوزه نیازمند نگاه نو و ایده‌های خلاق است.


**وجود هنرمندان خلاق


معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد گفت: ۳۵ هزار هنرمند صنایع دستی در استان فعال هستند که ۶ هزار نفر از آنان از سال ۱۳۹۴ تاکنون کارت شناسایی دریافت کرده‌اند.


پریسا راد افزود: اعطای کارت شناسایی به هنرمندان به منظور هویت بخشی به این قشر تولیدگر و امکان ارائه تسهیلات بانکی ارزان قیمت از چهار سال پیش تاکنون شروع شده است.


وی اظهار داشت: هم اکنون ۹ هزار نفر به صورت انفرادی از طریق صنایع دستی در کهگیلویه و بویراحمد کسب درآمد می‌کنند.


معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: هم اکنون ۱۲۰ کارگاه صنایع دستی در استان فعالیت می‌کند.


**توسعه زیرساخت‌ها


راد از برنامه ریزی برای توسعه بازارچه صنایع دستی در سه شهرستان کهگیلویه و بویراحمد خبر داد. وی با اشاره به اینکه هم اکنون پنج غرفه صنایع دستی در شهرستان گچساران فعالیت دارد افزود: زمین مورد نیاز برای احداث مرکز عرضه صنایع دستی این شهرستان اختصاص یافته و این طرح در آینده کلنگ زنی خواهد شد.


معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد در مورد شهرستان بهمئی به عنوان یکی از شهرستان‌های مهم تولید صنایع دستی گفت: عملیات اجرایی احداث بازارچه دائمی این شهرستان با یک میلیارد ریال اعتبار در نیمه نخست امسال آغاز می‌شود.


راد با بیان این نکته که هم اکنون ۲۵ غرفه صنایع دستی در شهرستان بویراحمد فعالیت دارد ابراز داشت: ۲۰ غرفه دیگر صنایع دستی در این شهرستان نیز به زودی بهره برداری خواهد شد.


** چشم انداز آینده


راد از برنامه ریزی برای ایجاد نمایشگاه صنایع دستی در دهستان کاکان همزمان با عید فطر امسال خبر داد. وی گفت: تجلیل از فعالان برتر صنایع دستی از برنامه‌های پیش بینی شده برای هفته صنایع دستی در ۲۰ خرداد امسال است.


وی برپایی نمایشگاه‌های صنایع دستی سراسری در شهرستان‌های گچساران و کهگیلویه را از دیگر برنامه‌های صنایع دستی در استان عنوان کرد. راد افزایش کیفیت صنایع دستی برای صادرات را از دیگر اولویت‌های صنایع دستی کهگیلویه و بویراحمد ذکر کرد.


جاجیم بافی، سفره بافی، نمدمالی، نی چیت بافی، مشته بافی، رندبافی، گچمه بافی، ریسندگی، سوزن دوزی، سبد بافی، رودوزی‌های سنتی و سیاه چادر بافی از مهمترین دست بافته‌های سرپنجه هنرمندان کهگیلویه و بویراحمد است.


**اقدامات انجام شده


معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد گفت: یکهزار و ۲۵۰ نفر از هنرمندان مناطق شهری و روستایی این استان در یک سال گذشته آموزش‌های صنایع دستی را فرا گرفتند.


پریسا راد افزود: روستاهای سربیشه، بیدزرد، رودشتی، درویش آباد، سرتیپ آباد و دهستان زیلایی از جمله مناطقی هستند که دوره‌های آموزش صنایع دستی در آن انجام شده است.


وی با اشاره به اینکه افزایش کیفیت محصولات صنایع دستی و بازارپسند شدن این تولیدات نیازمند آموزش‌های به بافی است افزود: اجرای دوره‌های آموزشی در اولویت‌های برنامه‌های میراث فرهنگی برای تحقق شعار سال با عنوان رونق تولید است.


معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه وبویراحمد تصریح کرد: سال ۱۳۹۷، یک هزار ۴۶۱ هنرمند صنایع دستی این استان کارت شناسایی دریافت کردند. راد از صدور ۵۶۲ پروانه تولید انفرادی و ۱۲ واحد کارگاهی در یک ساله گذشته تاکنون برای هنرمندان صنایع دستی در کهگیلویه و بویراحمد خبر داد.


وی گفت: اعزام هنرمندان برای شرکت در ۳۵ نمایشگاه استان‌های سراسر کشور و احیای رشته صنایع دستی منسوخ شده جاجیم بافی از دیگر خدمات ارائه شده برای رونق تولیدات صنایع دستی این استان در یک سال گذشته بوده است.


راد همچنین از صدور ۲۳ تخته گلیم تولیدی هنرمندان کهگیلویه و بویراحمد به ارزش ۶۴۶ دلار به کشور آمریکا در سال ۱۳۹۷ خبر داد. وی تصریح کرد: سال ۱۳۹۷ استان کهگیلویه و بویراحمد رتبه نخست پرداخت تسهیلات روستایی در بخش صنایع دستی و مقام سوم تسهیلات فراگیر را در کشور کسب کرد.


سالانه ۲۱۸ هزار متر مربع انواع صنایع دست بافت در کهگیلویه و بویراحمد تولید می‌شود. جاجیم بافی، سفره بافی، نمدمالی، نی چیت بافی، مشته بافی، رندبافی، گچمه بافی، ریسندگی، سوزن دوزی، سبدبافی، رودوزی‌های سنتی و سیاه چادر بافی از مهمترین دست بافته‌های سرپنجه هنرمندان کهگیلویه و بویراحمد است.


استان کهگیلویه و بویراحمد با بیش از ۷۲۰ هزار نفر جمعیت در جنوب غربی ایران قرار دارد.


/ ‌۱۶۶۲ ۸۱۴۳/

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 7 =