مداحان خاص؛ مبلغان دینی یا تهدیدهای امنیتی؟

تهران-ایرناپلاس- حضور مداحان در صدا و سیما از هر صنف دیگری پررنگ‌تر است. آن‌ها در هر مناسبت سوگ یا شادی دینی پای ثابت برنامه‌های تلویزیون هستند و از همین طریق مشهور می‌شوند. اما این حضور پررنگ، گاهی هم دردسرهایی برای مدیران سیما درست می‌کند.

ایران سرزمینی است که اقوام و مذاهب متفاوتی در آن زندگی می‌کنند و همین ویژگی، گاه چالش‌هایی برای نظام سیاسی به‌وجود می‌آورد. یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، حفظ وحدت شیعه و سنی و احترام به مقدسات طرفین است که گاهی توسط عده‌ای خدشه‌دار می‌شود.



ادعای تبعیت از رهبری


در شرایطی که کشور تحت فشارهای سنگین اقتصادی و سیاسی قرار دارد و توصیه بزرگان دین و سیاست، حفظ انسجام و وحدت است، ناگهان روی آنتن زنده تلویزیون مداحی به خلفا و همسر رسول خدا اهانت می‌کند تا بهترین بهانه را به دست فرصت‌طلبان داده باشد. این در حالی است که امام راحل و مقام معظم رهبری، بارها و به بهانه‌های مختلف به‌ضرورت احترام به بزرگان اهل سنت و وحدت شیعه و سنی تأکید کرده‌اند و دیدارهای مولوی عبدالحمید و دیگر علمای اهل تسنن با علما و بزرگان شیعه خود نشانگر مسیری است که همه باید بپیمایند. در همین راستا، رهبر انقلاب نیز در سال ۱۳۸۹ و در پاسخ به استفتایی، اهانت به نمادهای برادران اهل سنت از جمله به همسر پیامبر اکرم را حرام اعلام کردند. اما به نظر می‌رسد برخی از مداحان تنها در آنجا که خودشان لازم بدانند، مطیع رهبری هستند و در این امور به فتوای ایشان کاری ندارند.



تلویزیون در خدمت مداحان
سال‌هاست که صدا و سیما ترجیح داده به‌جای استفاده از عالمان دین و هنرمندان آیینی در ایام سوگ و سرور اهل‌بیت، از مداحان بعضا کم‌سواد و پر سروصدا استفاده کند تا هم آنتن را ارزان پر کند و هم حمایت سیاسی این صنف را داشته باشد. بدتر اینکه تلویزیون در انتخاب مداحان نیز کمتر به سراغ پیشکسوتان و پیرغلامان امتحان پس داده و پاکیزه می‌رود و نتیجه‌اش این می‌شود که در ایام ولادت امام حسن (ع) مداح جوانی در هیئتی که معلوم نیست چگونه و با نفوذ چه کسی مجوز پوشش زنده را دریافت کرده است، به بزرگان اهل‌سنت توهین می‌کند و باعث دلگیری جمع زیادی از هموطنان می‌شود.



برخورد کردیم
توقع این است که در این دست اتفاقات که به امنیت و وحدت ملی ربط دارد، مدیر ارشد مجموعه عذرخواهی و رفع و رجوع کند، اما همچنان خبری از علی عسگری نیست و مرتضی میرباقری، معاون سیما که عنان تلویزیون را در دست دارد، پس از چند روز و در پی اعتراض نمایندگان مجلس، از برادران و خواهران و علمای اهل سنت عذرخواهی کرد.


میرباقری توضیح داده است که متأسفانه این اتفاق تأسف‌بار از اراده شبکه و مدیران آن خارج بوده و عاملش فردی است که بدون هیچ گونه هماهنگی و به صورت ناگهانی از آنتن زنده سوءاستفاده کرده و مطالبی نامربوط و خلاف محور وحدت اسلامی بیان کرده است.



شکایت از مداح و تهیه کننده


معاون سیما با بیان اینکه سازمان صدا و سیما همواره در مسیر وحدت امت اسلامی حرکت کرده و بیان هرگونه مسائل اختلافی میان شیعه و سنی را سمی مهلک می‌داند بیان کرد: رسانه ملی علاوه بر شکایت از این فرد در محاکم قضائی مدیر و تهیه‌کننده برنامه و ناظر پخش را اخراج و مدیر شبکه پنج و مدیر پخش شبکه را هم توبیخ کرده است تا دیگر شاهد چنین وقایع تأسف باری نباشیم.


جواد رمضان‌نژاد، مدیر شبکه پنج که پیش از این، مدیریت شبکه افق را بر عهده داشته، درباره این اتفاق توضیح داده و گفته است: در بررسی‌های به عمل آمده، محرز گردید این اتفاق عامدانه نبوده و مداح بدون هماهنگی چنین حرکتی را رقم زد، اما برای حفظ حریم اعتقادات برادران اهل سنت، کلیه عوامل دخیل در این ماجرا از کار برکنار شدند تا پیشگیری لازم جهت عدم تکرار چنین اتفاقاتی انجام گیرد.
گرچه مدیر شبکه پنج تلاش کرده تا حاشیه به‌وجود آمده را جمع کند، اما حتماً خودش هم خوب می‌داند که در عصر ارتباطات و فراگیری ابزارهای اطلاع‌رسانی و چندرسانه‌ای زندگی می‌کنیم و فیلم این اتفاق در شبکه‌های مجازی دست به دست می‌شود و خواسته یا ناخواسته احساسات و عواطف مردم اهل تسنن تحریک خواهد شد و چه‌بسا به اتفاقاتی تلافی‌جویانه منجر شود. ناگفته مشخص است که وجه امنیتی این‌گونه اتفاقات، بسیار مهم‌تر از وجه اعتقادی‌شان است. شاید مسائل اعتقادی با گفت‌وگو و عذرخواهی حل شوند، اما مسائل امنیتی را به این سادگی‌ها نمی‌شود جمع کرد.
مدیر شبکه پنج سیما در توضیحاتش این‌گونه ادامه داده است: برادران و خواهران اهل ‌سنت، عزیز ما هستند و همواره در برنامه‌های مختلف شبکه رویکرد وحدت‌افزایی با جدیت وجود داشته و دارد. این اتفاق واقعاً یک استثنا بود و حتی هیئتی که مراسم در آن برگزار می‌شد، نیز در بیانیه‌ای که داده رسماً عذرخواهی کرده است.



مداح به جای کارشناس دین
رمضان‌نژاد در توضیحات خود اعلام کرده که این اتفاق واقعاً یک استثنا بود، شاید حرفش درباره عملکرد تلویزیون و اراده مدیران آن درست باشد، اما توضیحی نداده که چرا تلویزیون اصرار دارد این همه ریسک کند و به مداحان تریبون بدهد، تا جایی که برخی از این افراد با اعتباری که از رسانه کسب می‌کنند، جای کارشناس دین می‌نشینند و گاهی هم به مدد کسب مشروعیت از رسانه‌های عمومی، جایگاه استاد اخلاق را برای خود می‌تراشند و در همه این موارد صدا و سیما مقصر است.



پخش عمومی یک محفل خصوصی
عجیب است که هنوز بعد از سال‌ها آزمون و خطا، مدیران سیما نمی‌دانند یا نمی‌خواهند بدانند که پخش تلویزیونی هیئت یا جلسه سخنرانی که برای عده‌ای خاص و محدود در شرایطی مختص همان افراد برگزار می‌شود، خطای بزرگی است. باید توجه داشت ایرانیانی که پای تلویزیون نشسته‌اند، مذهب، فرهنگ و اعتقادات متفاوت و متنوعی دارند و همه آن‌ها مخاطب مناسبی برای فلان هیئت یا فلان مجلس سخنرانی نیستند. باید این نکات در خروجی تلویزیون موردنظر قرار بگیرد که آنچه موردپسند مدیر یک شبکه است، الزاماً مناسب پخش عمومی نیست. از طرفی، جماعتی که سطح سواد و درک اجتماعی‌شان مشخص نیست و ممکن است هر لحظه احساساتی شوند و عنان اختیار از دست بدهند و هر حرفی را روانه آنتن کنند، به‌هیچ‌وجه صلاحیت حضور در رسانه‌های عمومی را ندارند. چه بسیار مواردی بوده که همین مداحان به نام اهل‌بیت و از جایگاه ترویج دین، با سخنان سیاسی و البته دور از ادب خود، به مقامات کشور اهانت کرده‌اند و حاشیه ساخته‌اند، ولی همچنان محبوب مدیران تلویزیون هستند و حتی خبرهایی درباره پرداخت پول از طرف رسانه ملی به مداحان در ازای پخش بخش‌هایی از مراسم عمومی مناجات و دعاخوانی‌شان در سحرهای رمضان شنیده شده که امیدواریم صحت نداشته باشد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 15 =