رئیس موسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تبریز: فضای مجازی، تیغ دولبه است

تبریز - ایرنا - رئیس موسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تبریز با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجتماعی و فرهنگی در عصر حاضر، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی است، گفت: در این میان دانش آموزان، کاربران نوجوان و جوان بیشتر در معرض آسیب‌های فضای مجازی قرار می‌گیرند.

به گزارش ایرنا، کمال کوهی روز یکشنبه در جمع خبرنگاران در خصوص چالش‌ها و آسیب‌های اجتماعی در فضای مجازی اظهار داشت: ضمن پذیرش تأثیرات مثبت رسانه‌های اجتماعی جدید و مزایای فراوان آن، نباید از اثرات زیان بار این رسانه‌ها بر افراد، خانواده‌ها و جامعه غافل شد.


وی افزود: همان طور که ظرفیت‌های قوی برای ارتباطات مثبت در اقصی نقاط جهان به واسطه این رسانه‌ها فراهم شده است، همین ظرفیت‌ها برای بهره‌برداری در ارتباطات منفی نیز وجود دارد.


عضو هیات علمی دانشگاه تبریز گفت: جامعه کنونی با آسیب‌هایی روبه‌ روست که در دهه‌های گذشته وجود نداشت؛ آسیب‌های اجتماعی نوپدیدی که امروزه در بین افراد شیوع یافته است، اغلب در حوزه تکنولوژی‌های ارتباطی و اطلاعاتی قرار دارند.


وی اضافه کرد: رواج دوستی‌های اینترنتی، مدپرستی، بازهای کامپیوتری، رفتارهای پرخطر، بلوغ زودرس جنسی، بحران هویتی و دینی از جمله مسائل اجتماعی است که جوامع به دلیل توسعه قضای مجازی دچار آن شده است.


عضو هیات علمی دانشگاه تبریز افزود: چنین جوامعی با این همه آسیب‌ها قادر نخواهند بود که به کارکردهای اصلی خود بپردازند و در نهایت دچار بی‌سازمانی اجتماعی می‌شوند که پیامد آن نیز رواج آسیب‌های اجتماعی و کج‌رفتاری و تخطی از ارزش‌ها و هنجارها خواهد بود.


کوهی با تاکید بر اینکه این آسیب‌ها اغلب به صورت اعتیاد به اینترنت، اعتیاد به موبایل و اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای مطرح می‌شود، یادآوری کرد: تکنولوژی‌های مدرن نظیر اینترنت و موبایل استفاده بی‌رویه و نامناسب از آنها موجب شده است که در جامعه نوعی بی‌هنجاری اخلاقی و فرهنگی رواج پیدا کند.


وی تاکید کرد: پیدایش اتاق‌های گفت‌وگو، تالارهای گفت‌وگو، وبلاگ‌ها، وبگاه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و دوست یابی، پست الکترونیکی، موبایل که پیامک و بلوتوث را دریافت و ارسال می‌کند، موجب شکل‌گیری رفتارهای جدید اجتماعی و اخلاقی شده که گاه منجر به بروز ناهنجاری‌ها و آسیب‌ها وامور غیراخلاقی می شود.


به گفته وی، براساس یک نظرسنجی، 26 درصد کاربران اینترنت اظهار داشته‌‏اند که به‌طور مرتب به پایگاه‌های غیراخلاقی سر می‌زنند. 


کوهی اظهار داشت: طبق این تحقیق، این افراد به طور متوسط در طول یک هفته، چهار ساعت را به گشت و گذار در پایگاه‌های غیراخلاقی بزرگسالان می‏‌گذرانند و 37.5 درصد از آنان نیز اعتراف کرده‌‏اند که در نتیجه تحریک برانگیزی این سایت‌‏ها، دچار اعمال غیراخلاقی شده‌‏اند.


به گفته کوهی، در حوزه فرهنگ و دین نیز می‌توان به آسیب‌هایی چون ایجاد محرک‌های قوی برای تبادلات فرهنگی غیرقابل کنترل، بسترسازی بیشتر برای تهاجم فرهنگی، انتقال هنجارهای ارزشی و اخلاقی غربی، ضدهنجار جلوه دادن سنت‌ها، آداب و رسوم فرهنگی جامعه، تبلیغات ضددینی و القای شبهات و افراط‌گرایی، ترویج سکولاریسم و حمله به مقدسات دینی و دین‌زدایی، ترویج موسیقی‌های شیطان پرستان و معرفی جایگزین فرهنگی برای الگوهای رفتاری جوانان به‌ویژه دختران اشاره کرد.


استاد دانشگاه تبریز اضافه کرد: تغییر پوشش اسلامی و عریان‌نمایی تدریجی، تلقی به عنوان منبع اصلی هویت‌ساز و سبک ‌ساز زندگی برای نوجوانان و جوانان، تشدید شکاف نسلی بین فرزندان و والدین، استعمار مجازی و تهدید سلامت فرهنگی و مسخ فرهنگی، تغییر تدریجی سبک زندگی دینی و اسلامی، زمینه‌سازی برای گرایش نوجوانان و جوانان به فرقه‌های انحرافی نوظهور و ترویج مصرف موادمخدر و الکل از جمله دیگر آسیب‌های حوزه فرهنگ و دین است.


وی افزود: از دیگر آسیب‌های این حوزه همچنین می‌توان به ترویج بازی‌های رایانه‌ای (حمله به نمادهای ملی و مذهبی)، شایعه‌سازی جهت تهییج اذهان عمومی، بلوغ زودرس جنسی و ترویج روابط  بین دختر و پسر قبل از ازدواج، تشدید آسیب‌های اجتماعی و القاء احساس ناامنی اجتماعی، القاء یاس و ناامیدی نسبت به آینده و تشدید اختلالات عاطفی و افسردگی اشاره کرد.


رئیس موسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تبریز همچنین با اشاره به آسیب‌های فضای مجازی در حوزه فرد و اجتماع تشریح کرد: فرسایش سرمایه اجتماعی در همه عرصه‌ها، تهدید سلامت اجتماعی در جامعه، تضعیف هویت‌های جمع‌گرایانه و ترویج هویت‌های فردگرایانه، تهدید سلامت فردی و روانی افراد، اعتیاد به رسانه‌های نوین، ترویج خشونت و روابط جنسی بین افراد، تغییر در کیفیت‌ اوقات فراغت، تشدید بحران هویت در بین نوجوانان و جوانان، انزوای اجتماعی در فضای واقعی، نقض حریم‌های خصوصی، قبح زدایی از اعمال نابهنجار و بسترسازی برای توهین به قومیت‌های مختلف و تشدید اختلافات از جمله این چالش‌هاست.


  استاد دانشگاه تبریز با بیان اینکه به تازگی برنامه‌ای تحت عنوان کاهش آسیب‌های اجتماعی و اخلاقی در فضای مجازی با حضور فعالان این حوزه، اساتید و دانشجویان به میزبانی دانشگاه تبریز برگزار شد، افزود: برای کنترل، تعدیل و پیشگیری از این آسیب‌ها در جامعه دانش‌آموزی و والدین آنها، موسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تبریز اقدام به اجرای برنامه‌هایی به روش کارگاه آموزشی و دانش‌افزایی، تهیه کتابچه فضای مجازی و برگزاری میزگردهای تخصصی و علمی در این حوزه کرده است.


رئیس موسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تبریز اضافه کرد: ایجاد کانال اختصاصی آسیب‌های اجتماعی با تأکید بر فضای مجازی و رذائل اخلاقی، آموزش سبک زندگی اسلامی برای مخاطبان و مهارت‌های خودمراقبتی، آموزش و ارتقای دانش جامعه هدف در خصوص مهارت‌های ارتباطی و مدیریت صحیح چالش‌ها و مشکلات، ارتقاء آگاهی و دانش‌افزایی مردان و زنان متأهل درباره روابط زناشویی از دیگر برنامه های موسسه در حوزه فضای مجازی و کاهش آسیب های اجتماعی به شمار می‌رود.


6132/518

برچسب‌ها