حرکت سینما روی تیغ دولبه اعتلا و انحطاط

مشهد- ایرنا- تأثیر هنر و سینما بر هیچ کس پوشیده نیست، سینما رسانه‌ای نافذ و تعیین کننده است و با تولیدات خود می‌تواند تأثیرات مثبت و یا منفی در جامعه و در افکار داشته باشد.

به گزارش ایرنا، به اذعان بسیاری از جامعه شناسان، نقش هنر و سینما در شکل گیری فرهنگ جامعه بی بدیل است، هنر و سینما به مانند تیغ دولبه است، همانگونه که در نشان دادن جذابتهای جامعه، نهادینه کردن فرهنگ اصیل ایرانی- اسلامی نقش بی بدیلی دارد، می‌تواند ابزار سقوط اخلاق در جامعه و به تبع آن مروج خشونت اجتماعی در جامعه باشد.


اختلاف نظرهایی بین پژوهشگران این حوزه در خصوص تأثیر تولیدات هنری و سینمایی روی میزان جرم خیزی در جامعه وجود دارد اما قریب به اتفاق نظریات حاکی از نافذ بودن تولیدات سینمایی و فیلم‌ها در جامعه است.



* آثار خشونت‌های رسانه‌ای در دنیای پیرامون


استادیار گروه آموزشی حقوق و مدیر کلینیک حقوقی دانشگاه فرودسی مشهد پیرامون چگونگی کنترل تأثیرات محصولات سینمایی بر مخاطبان به خبرنگار ایرنا گفت: هر از چندگاهی جرایمی رخ می‌دهند که ادعا می‌شود مرتکبان آنها از رسانه‌های گروهی الهام گرفته اند.


سید مهدی سیدزاده ثانی افزود: خشونت‌های رسانه‌ای واجد تأثیرات سو بر دنیای پیرامون هستند، گرچه هنوز دامنه و میزان این تأثیرات ثابت نشده اما تأثیر خشونت‌های رسانه‌ای تا سال‌ها بعد در اذهان باقی می‌ماند.


وی ادامه داد: تولیدات هنری، فیلمهای سینمایی و سریالهای تلویزیونی با محتوای نامناسب بر روی مخاطب تأثیرگذار هستند ولی بخش زیادی از این تاثیرپذیری به روحیه مخاطب باز می‌گردد.


این حقوقدان و جرمشناس اظهار داشت: گرچه رسانه در ایجاد جرایم تقلیدی نقش دارد، اما میزان این نقش و نحوه تعامل آن با سایر متغیرهای دخیل در موضوع همچنان نهفته باقی مانده است.


سید زاده ثانی گفت: در جرایم تقلیدی، رسانه بیشتر نقش کاتالیزور را دارد تا عامل مستقیم وقوع جرم و مواردی از جرایم تقلیدی وجود دارد و برخی افراد تحت تأثیر آنچه در رسانه مشاهده می‌کنند مرتکب بزه می‌شوند.



* لزوم واکسینه سازی جامعه در مقابل تولیدات مناسب


عضو کانون وکلای دادگستری خراسان نیز به خبرنگار ایرنا گفت: فعالیت گروه‌ها و شبکه‌های مختلف در حوزه فیلم سازی در بسترهای مختلف فضای مجازی، شبکه‌های ماهواره‌ای واقعیت جامعه است که هر کدام تولیدات خاص خود را دارند.


دکتر عباس شیخ الاسلامی افزود: عده‌ای از پژوهشگران معتقدند فیلمهای با محتوای نامناسب و فیلمهای خشونت آمیز، منجر به افزایش خشونت و هنجارهای نامناسب در جامعه می‌شود و بازنمایی جنایی، نتیجه و بازیافت فیلمهای نامناسب است.


وی اظهار داشت: در تئوری دیگری نیز مطرح شده که فیلمهای خشونت بار، منجر به افزایش اطلاعات جامعه می‌شود، بین تأثیرات مثبت و منفی فیلمهای مختلف و خشونت بار اختلاف نظرهایی وجود دارد ولی آنچه مسلم و ضروری است واکسینه کردن جامعه و جوانان در مقابل تولیدات و فیلمهای با محتوای نامناسب است.


استاد حقوق و جرم شناسی ادامه داد: بیشتر از آنکه به سوی ممنوعیت و محدودیت برویم باید با آگاه سازی و ارتقای آگاهی‌های عمومی و کیفری افراد در جامعه آنها را هوشیار و به سوی استقبال از تولیدات مناسب ترغیب کرد.


شیخ الاسلامی گفت: فیلم، هنر و موسیقی از مهمترین ابزار تأثیر گذار در جامعه است، حال این تأثیر می‌تواند مثبت باشد یا منفی که با به نقد گذاشتن این تولیدات و از طرق منطقی می‌توان از تولید آثار با محتوای نامناسب جلوگیری کرد.


وی افزود: در جامعه ایران اجازه نقد تولیدات سینمایی و محتواهای ارائه شده توسط صدا و سیما کمتر داده می‌شود و با انحصارطلبی تولیدات نامناسبی تولید می‌شود که نه تنها در معرض نقد قرار نمی‌گیرند بلکه ممکن است آثار سو هم داشته باشند.



* اصلاح فرهنگ از طریق رسانه‌ها


مدیرعامل کانون زنان حقوقدان سورا نیز در این خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: خشونت و به ویژه خشونت علیه زنان در ایران همچون سایر کشورهای جهان یک مساله جدی است، مسأله ای که به رغم تصویب قوانین، مقررات و سیاستگذاری ها حتی در نظام‌های توسعه یافته هنوز هیچ کشور یا نظامی نمی‌تواند مدعی باشد این مساله را حل کرده یا به آن پایان داده است.


مرضیه محبی افزود: اصلاح فرهنگ در جامعه و رفع تبعیض و خشونت باید از طریق رسانه‌ها و آموزش و پروش صورت گیرد.


وی تاکید کرد: رسانه‌ها نباید خود عامل ترویج ناهنجاری‌ها، تبعیض و خشونت در جامعه باشند بلکه باید با تولیدات و محتوا سازی صحیح با آگاه سازی جامعه و ارتقای سواد رسانه‌ای، مخاطبان را به سوی تولیدات مناسب ترغیب کنند.


وکیل پایه یک دادگستری ادامه داد: در شرایطی که انواع خشونت‌های جسمی، جنسی، اقتصادی روانی و اجتماعی همچنان گریبانگیر جامعه زنان است، علاوه بر رسانه‌ها، آموزش و پرورش نیز باید به سوی اصلاح نظام حاکم بر خانواده و سوق دادن خانواده‌ها به سوی خانواده مدنی که بر اساس مشارکت زوجین شکل می‌گیرد، حرکت کند.



* محصولات سینمایی انگیزه بخش ارتکاب جرم


مدیر کلینیک حقوقی دانشگاه فرودسی مشهد تصریح کرد: محصولات عرصه هنر و به خصوص سینما به خودی خود زمینه ساز جرم و خشونت در جامعه نیستند اما می‌توانند برای مخاطبانی که استعداد بالقوه ارتکاب جرم را دارند انگیزه بخش شوند.


سیدزاده ثانی ادامه داد: بسیاری از پژوهشگران در خصوص احتمال تأثیر رسانه بر روند ارتکاب جرم هشدار داده اند، تردید وجود ندارد که مواردی از جرایم تقلیدی وجود دارد و برخی افراد تحت تأثیر آنچه در رسانه مشاهد می‌کنند، مرتکب بزه می‌شوند.


این جرمشناس افزود: به عنوان نمونه "خودکشی با پریدن از روی پل" به عنوان رفتاری انحرافی چندی است که شیوع یافته اما بر اساس پژوهش‌های علمی در این خصوص مشخص شده پوشش رسانه‌ای وسیع منجر به افزایش خودکشی نشده بلکه به افرادی که دنبال راهی برای خودکشی بوده اند "انگیزه و راه" را نشان می‌دهند.


استاد جرمشناسی دانشگاه فردوسی گفت: بر این اساس باید با تلاش برای ارتقا سواد رسانه‌ای و گسترش آن در سطح جامعه، به مخاطبان آگاهی و آموزش کافی داده شود تا یاد بگیرند سراغ هر شبکه رسانه‌ای و محتوای تولیدی نروند زیرا انسان سالم بطور طبیعی بدون اندیشه و انتخاب به دنبال هر محتوایی نمی‌رود.


وی افزود: همچنین با توجه به تنوع گسترده و روزافزون تولیدات رسانه‌های داخلی و نیز شبکه‌های ماهواره‌ای نمی‌توان برای رسانه و شبکه‌های تولید و پخش محصولات ممیزی گذاشت لذا آموزش سواد رسانه‌ای و ترویج "خودمدیریتی مخاطب" بهترین راه برای توزیع مناسب محتواهای هنری و سینمایی برای مخاطب مناسب و در نتیجه به حاشیه راندن و ممانعت از شیوع محتواهای نامناسب است.


سیدزاده ثانی ادامه داد: مخاطب عرصه سینما باید با آگاهی بر این نکته که هر محتوایی برای وی مناسب نیست، با خودمدیریتی اقدام به گزینش و انتخاب محصولات هنری و سینمایی مناسب و مطلوب کند.


وی همچنین گفت: در عصر حاضر "رسانه" نداریم زیرا با تنوع شمار زیاد رسانه‌ها و حجم انبوه تولیدات تلویزیونی و سینمایی مواجهیم. در شرایط تنوع گسترده نوع و تعداد تولیدات و رسانه‌ها، هر مخاطبی رسانه‌ای را برای استفاده انتخاب می‌کند که مطابق با روحیات و سطح فکری اش است زیرا مخاطبان این عرصه یکسان نیستند.


سیدزاده ثانی افزود: در مجموع تصاویر رسانه‌ای جرم می‌تواند باعث افزایش میزان جرایم و به شکل قوی‌تر باعث کیفیت بخشی به جرایم شود.


۷۵۰۵/ ۶۰۵۳

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 8 =