رئيس بنياد بين‌المللي علوم وحياني: آينده متعلق به حكمت متعاليه است

شيراز- ايرنا- رئيس بنياد بين‌المللي علوم وحياني اسرا با بيان اينكه آينده متعلق به حكمت متعاليه است، گفت: آينده همچنين متعلق به ملاصدرا اين شخصيت متعال است كه با بال و پر گشودن در ساحت انديشه، بساط علم را به گونه‌اي ديگر رقم زد.

به گزارش ايرنا، حجت‌الاسلام مرتضي جوادي آملي شامگاه چهارشنبه اول خرداد در مراسم يادروز حكيم صدرالمتالهين عنوان كرد: ملاصدرا همه حلقه هاي علم را به صورت يك كاروان همرنگ كرد.
وي ادامه داد:عارفان، حكيمان، متكلمان و حتي طبيعت‌گرايان درباره حكمت متعاليه اظهارنظر مي‌كنند و از همين رو است كه حكمت دوستان و علاقه مندان به حكمت متعاليه بايد تبيين، تفسير و تحليل و تثبيت موقعيت اين حكمت والا را در دستور كار قرار دهند.
وي با بيان اينكه بزرگي و عظمت ملاصدرا به بزرگي انديشه اوست، ابراز داشت: ملاصدرا با همه وجود به مكتب متعاليه باور داشت و در راه آن، سر از پا نمي شناخت و از هر راه ممكن در مسير ارائه آن سعي و تلاش مي‌كرد؛ از همين رو است كه مي‌توان گفت او با اين مكتب عجين بود.

** ملاصدرا كارواني از علم بود
جوادي آملي گفت:ملاصدرا كارواني از علم بود و نگاه و بينشش تنها از كساني برمي‌آيد كه از علم به عين مي‌رسند.
اين استاد حوزه و دانشگاه بيان داشت: ملاصدرا از آنجا كه علم آغاز شد، سخن را آغاز كرد و هيچ محدوديتي براي علم قائل نشد و به همه آنچه بر آن نام علم نهاده‌ايم در حوزه انديشه فراجناحي دست يافت و از همه جريان‌هاي فكري از ارسطو و افلاطون بهره برد.
وي با اشاره به اينكه ملاصدرا مسائل فلسفي را تا نهايت پي مي‌گرفت و به سرانجام مي‌رساند، اضافه كرد: صدرالمتالهين قطع نظر از مسائل بيشماري كه در درون آن دستگاه معرفتي شكل مي يابد، نفس علم را به كمال رساند.
رئيس بنياد بين‌المللي علوم وحياني اسرا امتياز بزرگ ملاصدرا و حكمتش را همراه كردن كاروان علم و يك رنگ كردن آن دانست و گفت: صدرا فقط به زبان عقل باور داشت و از برهان و استدلال بهره مي‌جست و هيچگاه از آن پا فراتر يا فروتر نگذاشت.

** مدرسه خان شيراز و سرچشمه مكتب عقلي
مدير مركز اسناد و كتابخانه ملي فارس در اين آيين مدرسه خان را جايگاهي بلندآوازه ناميد و گفت: جايگاه اين مدرسه به روزگاران دور مي رسد، وقتي الله وردي خان با همكاري امام قلي خان در شيراز بنايي را بنياد نهاد كه از آن روزگار تا امروز عصاره هزار سال تفكر و انديشه اسلامي را در خود پرورانده است.
كوروش كمالي سروستاني عنوان كرد: ملاصدرا از اصفهان تا كهك و تا دارالعلم شيراز پس از آنكه نخستين مكتب عقلي شيراز در قرن هشتم پا گرفت، مكتب عقلي ديگري را بنيان نهاد كه در همين مدرسه خان شكل گرفت.
وي با بيان اينكه مكتب حكمت متعاليه نمادي بر ميزان تعهد و رواج حكمت و منطق است، گفت: اين مكتب شامل منطق، فلسفه و كلام اسلامي است كه با نام چهار حكيم سرفراز ايراني فارابي، ابن سينا، سهروردي و ملاصدرا هويت يافته است.
مدير مركز اسناد و كتابخانه ملي فارس ابراز داشت: براين اساس شيراز در قرن يازدهم شاهد مكتبي بود كه شامل مشا، اشراق و عرفان كلام و فلسفه اسلامي است، مكتبي كه ايران به آن مي بالد.
وي ادامه داد: اين مكتب گرچه از لحاظ زماني ديرهنگامي در شيراز نماند، از لحاظ عمق، غنا و بالندگي در شيراز ماند.
كمالي سروستاني دستاوردهاي فلسفي و حكمي ملاصدرا را سترگ خواند و ادامه داد: از ميان آثار ارزشمند فلسفي به جاي مانده از او، دو نسخه به خط او هست كه پژوهشگران درحال مطالعه بر روي آن هستند و به زودي به انتشار مي‌رسد.
وي با اشاره به محتويات اين نسخه‌ها، از علاقه ملاصدرا به سعدي سخن گفت و افزود: در اين نسخ 90درصد انتخابهاي ملاصدرا از بوستان است؛ به خصوص در بخش هاي اصول و توصيه هاي اخلاقي به حاكمان.
اين استاد ادبيات بيان داشت: مكتب ملاصدرا شاخص انديشه‌اي است كه از آن زمان تاكنون پيروان بسياري داشته است و بسياري در معرفت و گسترش آن كوشيده اند.
وي با اشاره به شمارگان چاپ آثار ملاصدرا گفت: آمار نشان مي‌دهد از سال 1397 كلا 56 عنوان درباره ملاصدرا كتاب منتشر شده كه 37 عنوان از آن در شمارگان 25750 چاپ اول آثار و 19 عنوان در شمارگان 10950 چاپ مجدد آثارند. از اين ميان 3 عنوان در شمارگان 1920 آثار تاليفي 14 عنوان در شمارگان 8430 ترجمه و شرح و 39 عنوان در شمارگان 26350 كتاب‌هاي پيراموني شامل نقد و تفسير و زندگي‌نامه ملاصدراست.

** پيوند كلام وفلسفه در ديدگاه ملاصدرا
در ادامه اين آيين رئيس انجمن حكمت فارس عنوان كرد: ملاصدرا در تفسير قرآن و تفسير حديث دست داشته و تفسير قرآن و اصول كافي را شرح كرده است.
آيت الله احمد بهشتي گفت: كلام ملاصدرا همان فلسفه و فلسفه ملاصدرا كلام است. برخي اصرار دارند فلسفه از كلام جدا شود يعني فيلسوف نبايد وارد بحث كلام شود درحاليكه فيلسوف ما متكلم ماست و متكلم ما فيلسوف ماست.
آيت الله بهشتي بيان كرد: اگر صدرالمتالهين وارد عرصه تفسير مي شود چه تفسير قرآن و چه حديث، با همان فلسفه ملاصدرا سر و كار داريم كه در قالب تفسير خود را نشان مي دهد.
وي يكي از ايرادات وارد به فلسفه ملاصدرا را گره خوردگي در برخي مباحث دانست و افزود: گاه حكمت متعاليه در نزد ملاصدرا گره مي‌خورد و جواب نمي‌دهد؛ اما اين حكمت متعاليه ظرفيت دارد و قابل بسط است.
وي اضافه كرد: علامه طباطبايي در همين حوزه حكمت متعاليه ظهور كرد؛ او هم فيلسوف است هم مفسر، هم فقيه و هم اصولي و تشخيص مي‌دهد بايد فلسفه را در حوزه علميه قم وسعت داد و بدين ترتيب علامه اين گره ها را گشود.
وي در خصوص انديشه ملاصدرا در حوزه تفسير عنوان كرد: ملاصدرا با همان ديدي كه در فلسفه دارد وارد عرصه قرآن مي‌شود اما تفسير به راي نمي‌كند، بلكه در تلاش است نظريه اش را بر قرآن عرضه كند.
اول خرداد با نام ملاصدراي شيرازي، نامگذاري شده است.
صدرالدين محمد بن ابراهيم قوام شيرازي، معروف به ملاصدرا و صدرالمتالهين در نهم جمادي الاول سال 980 يا 979 هجري قمري در شيراز و در محله قوام ديده به جهان گشود.
وي در طول عمر خود، هفت بار پاي پياده به حج مشرف شد و در آخرين سفر به سال 1050 هجري قمري در شهر بصره عراق چشم از جهان فرو بست و در اين شهر به خاك سپرده شد.
7375 / 1876