برداشت بي رويه آب در جوار گسل ها مي تواند به زلزله منجر شود

كاشان - ايرنا - استاد پژوهشگاه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله گفت: برداشت بي رويه از منابع آب زيرزميني در محدوده گسل ها مي تواند در كنار فرونشست زمين و تغيير حجم گسل ها، به وقوع زلزله در آن نقاط منجر شود.

به گزارش ايرنا، مهدي زارع روز چهارشنبه در نشست مديريت بحران شهرستان كاشان بيان كرد: برداشت آب و فرونشست زمين به تنهايي لرزه زا نيست اما اگر در آن محدوده گسل‌هاي لرزه زا وجود داشته باشد، مي‌تواند آنها را تحريك كرده و حتي زلزله‌هايي نزديك به پنج درجه در مقياس امواج دروني زمين (ريشتر) به وجود آورد.
وي تشريح كرد: علت اصلي وقوع زلزله تغيير شكلي است كه در پوسته زمين رخ داده؛ زيرا اين تغييرات فشارهايي را به سنگ‌هاي پوسته زمين تحميل و در محل گسل‌ها نقطه ضعف‌هايي ايجاد مي‌كند كه وقتي اين نقطه ضعف‌ها از حد تحمل بگذرد، پوسته زمين شكسته و زلزله رخ مي‌دهد.
استاد پژوهشگاه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله همچنين از بين رفتن سفره‌هاي آب زيرزميني، فرو ريزش لايه‌هاي آهكي، آب شدن يخ‌ها، فعاليت‌هاي معدني و نفتي را از جمله علت‌هاي فرونشست زمين دانست و بيان كرد: گسل‌هايي كه درون يا مجاور مخزن‌هاي آب‌هاي زيرزميني وجود دارد از يك سو به هدر رفت آب و از سوي ديگر به فرونشست زمين كمك مي‌كند.
وي تاكيد كرد: فرونشست‌هاي زمين را بايد در كوتاه مدت پر كنيم تا اثرهاي ظاهري آن برطرف شود اما در بلند مدت بايد روش‌هاي مديريت منابع را تغيير داده و براي بهره برداري از منابع آبي برنامه ريزي اصولي صورت گيرد.
زارعي با بيان اينكه در همه استان‌ها كم و بيش مشكل آب وجود داشته و وضعيت آن ناپايدار است، تصريح كرد: برداشت بي رويه از منابع آبي تجديد پذير زيرزميني در هيچ صورتي توجيه پذير نيست.
وي عنوان كرد: اگر ميزان برداشت از منابع آب تجديد ناپذير كمتر از ۱۰ درصد باشد مشكل آبي وجود ندارد، اگر بين ۱۰ تا ۲۰ درصد باشد متعادل است اما اگر بين ۲۰ تا ۴۰ درصد برسد، شرايط بحراني متوسط بوده و بيش از ۴۰ درصد نيز بحران شديد آب محسوب مي‌شود.
استاد پژوهشگاه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله افزود: ۸۵ درصد منابع آب تجديدپذير در كشور مورد بهره برداري قرار دارد كه اين جايگاه ايران را در بحران شديد آبي نشان مي‌دهد.
وي يادآور شد: اتكا به آب‌هاي زيرزميني در جهان نزديك به ۳۰ درصد و اين رقم در كشور بسيار بالا رفته زيرا منابع گسترده‌اي به صورت يخ و برف در كشور نداريم و يادر صورت وجود محدود است.
عضو هيأت بررسي خسارت‌هاي سيل اخير كشور در ادامه پراكندگي آب در ايران را از نظر جغرافيايي و زماني بسيار نامتعادل و نامتوازن دانست و گفت: با وجود اين شرايط بارندگي‌ها داراي تمركز خاصي است.
وي افزود: اگر بخواهيم سيل خيزي را بر اساس پژوهش‌هاي صورت گرفته در كشور بررسي كنيم، از آنجايي كه توزيع بارش در بيشتر نقاط كشور نامتوازن است، همچنان وقوع سيل امكان پذير مي‌نمايد.
زارعي بيان كرد: از نظر دما، كاهش اندكي به نسبت بلند مدت در كشور به وجود آمده اما پيش بيني مي‌شود تا تيرماه بارندگي‌هاي بيش از ميانگين ادامه يافته و همچنان بايد در انتظار جاري شدن سيل در نقاط گوناگون كشور باشيم.
عضو هيأت بررسي خسارت‌هاي سيل اخير كشور اضافه كرد: بر اساس برآوردهاي صورت گرفته، جاري شدن سيل در ۲ ماه گذشته افزون بر ۶.۷ ميليارد دلار خسارت وارد كرد و از نظر گستردگي آسيب‌هاي وارده به زيرساخت‌ها نيز از بزرگترين سانحه‌هاي طبيعي كشور به شمار مي‌رود كه در جريان آن ۷۸ نفر از هموطنان در شهرها و روستاها جان خود را از دست دادند.
به گفته وي، ميانگين بارندگي در كشور تاكنون بيش از ۳۰۰ ميليمتر بوده و در نقاط گوناگون بين ۱.۵ تا ۳ برابر به نسبت ميانگين سالانه در ۲ ماه گذشته بارندگي داشتيم.
6136/8123