نقش روابط عمومي ها در رشد فيك نيوزها - فاطمه رشيدي*

ياسوج- ايرنا- براساس مدرن ترين مفاهيم «روابط عمومي»، تا نامش آورده مي شود بايد لرزه بر اندام تبليغات بيفتد؛ روابط عمومي (Public Relations) مفهومي كه بزرگان رسانه اي عقيده دارند با آمدنش، بايد با تبليغات خداحافظي كرد و كتابي معروف به نام «سقوط تبليغات و ظهور روابط عمومي»نوشته اند.

به گزارش ايرنا، براين اساس بخشي كه مي بايست چشم، گوش، زبان، آيينه­‌ تمام‌نما ، وكيل مدافع و تصويرساز سازمان متبوع باشد و با مديريت كردن دو سويه جريان اطلاعات بين افكار عمومي و سازمان به مقصود رسيدن اهداف سازمان كمك كند؛ اگر خود در اين مسير سنگ اندازي كند چه پيش خواهد امد.
در دنياي كنوني كه هر سازمان تلاش دارد محصول يا فعاليت خود را در كمترين زمان و به بهترين شكل به مخاطبان و جامعه هدف ارايه دهد اگر روابط عمومي سازمان به عنوان چشم و گوش مجموعه در استان كوچكي چون كهگيلويه و بويراحمد به جاي پرداختن به وظيفه اصلي ، مخاطب را سرگرم رسانه هاي زرد و اخبار جعلي بكند چه زيان هايي به سازمان و جامعه هدف سازمان وارد مي شود.
مديران روابط عمومي هاي كهگيلويه و بويراحمد در تمامي برنامه هايي كه به مناسبت روز جهاني ارتباطات و هفته روابط عمومي در استان برگزار مي شود مهمترين مساله و چالش خود را رشد قارچ گونه رسانه ها و اخبار جعلي (فيك نيوزها) عنوان مي كنند.
با اينكه رسانه يكي از ابزارهاي مهم توسعه در هر جامعه اي است اما رسانه هاي بي هويت و فيك نيوز ها اين روزها نه تنها جايگاه روابط عمومي ها كه توسعه استان و جايگاه رسانه هاي حرفه اي را نيز با چالش جدي روبرو كرده اند.
البته معضل هاي سايت هاي بي هويت و فيك نيوزها فقط متوجه يك استان و منطقه نيست و موضوعي جهاني است كه در هر كشور و منطقه جغرافيايي برخي عوامل باعث شكل گيري و قوت آنها مي شود.
اگر نگاهي به تاريخچه شكل گيري رسانه هاي قارچي و به تبع آن فيك نيوزها در كهگيلويه و بويراحمد بيندازيم چنين به نظر مي رسد در اين منطقه از كشور خاستگاه اكثر آنها از اتاق روابط عمومي هاي استان بوده است.
رسانه هاي قارچي در اين استان اغلب يا توسط نيروهاي شاغل در روابط عمومي ادارات و يا با حمايت هاي آشكار و پنهان مادي و معنوي روابط عمومي ها ايجاد مي شود.
برخي از نيروهاي شاغل در روابط عمومي هاي ادارات استان كهگيلويه و بويراحمد به عنوان پل ارتباطي سازمان ها و مردم انرژي و تواني را كه بايد براي فعال سازي روابط عمومي، تعامل با رسانه ها و مردم به كار ببرند، صرف ايجاد سايت هايي مي كنند كه از قضا منشا بسياري از فيك نيوزها هم هستند و به همين دليل استاندار كهگيلويه و بويراحمد عملكرد روابط عمومي هاي دستگاه هاي تابعه اش را «پل لرزان و شكننده» توصيف مي كند.
اما روابط عمومي ها ،رسانه ها را منشا شايعات و فيك نيوزها معرفي كردند.ايجاد شايعات البته موضوعي اجتناب ناپذير است اما بخشي از شايعات در خلا رسانه هاي رسمي و اطلاعات دقيق ايجاد مي شود و اگر هم رسانه ها جايي شايعه اي ايجاد مي كنند باز هم روابط عمومي ها بايد نگاهي به عملكرد خود بيندازند آنجا كه همكاري خود را به چند رسانه محدود مي كنند و يا اطلاعات را از خيرنگاران پنهان مي كنند در نتيجه طبيعي است رسانه ها به هر روشي براي كسب اخبار متوسل شوند.
اصولا زماني يك شايعه در جامعه شيوع پيدا مي كند كه افكار عمومي در انتظار اطلاعاتي خاص باشد. به عبارتي شايعات اتفاقي ساخته نمي شوند بلكه بر اساس نيازهاي مخاطبان شكل مي گيرد و اگر روابط عمومي سازمان نداند كه جامعه هدفش از وي چه اطلاعاتي مي خواهد و چه انتظاراتي دارد، در نتيجه رسانه هاي بي هويت و شبكه هاي مجازي آنچه را كه مخاطب به دنبال آن است در اختيارش مي گذارد و اينكه امروز از فيك نيوزها و شايعات به عنوان يك چالش و مانع توسعه ياد مي شود خود گوياي كيفيت و نوع اطلاعاتي است كه رسانه هاي قارچي در اختيار مخاطبان گذاشته اند.
نكته ديگر اينكه رسانه به دنبال خبر است و انتشار اخبار با رگه هايي از حقيقت براي كشف همه حقيقت نيز از تاكتيك هاي خبري رسانه هاي بزرگ جهان است و به صورت طبيعي وقتي رسانه از شيوه هاي مرسوم به اطلاعات نرسد و جامعه مخاطبان خود را تشنه خبر و اطلاعات خاصي ببيند، ممكن است دست به انتشار چنين اخباري بزند كه ما از آنها به عنوان خبر جعلي و يا حتي شايعه ياد مي كنيم.
البته اين تنها دليل رشد سايت هاي بي هويت و فيك نيوزها نيست. معمولا اين سايت ها نياز به حمايت مالي هم دارند و با اينكه آيين نامه هاي اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي تكليف را روشن كرده در مواقعي حمايت هاي مالي روابط عمومي ها از صاحبان اين نوع از رسانه ها، منجر به قدرت گرفتن آنها مي شود آنچنان كه به ضد خود بدل مي شوند.
رسانه هايي كه اغلب حتي ژست بي طرفي هم نمي گيرند و صرفا با انگيزه تخريب و يا حمايت از فرد، جريان و گروه هاي خاصي ايجاد مي شوند.
اما يكي از مسائلي كه در نشست هاي روابط عمومي ها مطرح مي شود وارونه جلوه دادن و گاهي ناديده گرفتن دستاوردهاي دولت است. آنچنان كه معاون سياسي و امنيتي استاندار هم با بيان اينكه دولت از ابتدا به فضاي باز فرهنگي، خبري و انتقاد منصفانه معتقد بوده گلايه كرد كه اين دليل نمي‌شود كه برخي رسانه‌ها بي رحمانه دولت را تخريب كنند.
اما بيشترين تخريب و حمله به دولت در استان كهگيلويه و بويراحمد از سوي چه كساني انجام مي شود. كافيست همين حالا به سايت هاي استان نگاهي بيندازيم.سايت هاي منتسب به كارمندان كه خود بخشي از دولت هستند و بخش هاي ديگر دولت را مورد حمله ، گاه تخريب و توهين قرار داده اند و در نهايت آن را به نقد تعبير مي كنند و مسائلي كه پشت پرده بوده و گاه به هر دليلي دولت صلاح نديده آن را علني كند توسط همين رسانه ها بيرون ريخته مي شود و در نظر افكار عمومي به ناهماهنگي ميان بخش هاي دولت جلوه مي كند.
مرزبندي هاي جغرافيايي، قومي و سياسي برخي از روابط عمومي ها در همكاري با رسانه ها نيز گاهي به مشكلات حوزه رسانه دامن مي زند اما در نهايت خروجي آن باز هم بي اعتمادي جامعه به حوزه رسانه مي شود.
با اينكه رسانه ها بازوي روابط عمومي ها هستند و همواره رسانه هاي حرفه اي تلاش خود را به كار گرفته اند كه در شرايطي كه دولت در حوزه اطلاع رساني از هر زماني مظلوم تر است با تمام توان خود به بالابردن اميد در جامعه كمك كنند اما روابط عمومي ها در روزي كه متعلق به خودشان بود باز هم رسانه ها را محكوم به ايجاد نابساماني در فضاي استان مي كنند .
اما واقعيت اين است كه رسانه هاي حرفه اي استان همواره مظلوم بوده اند و اين مظلوميت گاهي حتي در برنامه هاي خبري و رسانه اي خود را نشان مي دهد آنجا كه تعداد نيروهاي روابط عمومي حاضر در اين برنامه هابسيار بيشتر از خبرنگاراني است كه به صورت حرفه اي در اين عرصه فعاليت مي كنند و با هر اتفاقي هم نوك پيكان انتقادات به سمتشان مي چرخد.

**خبرنگار ايرنا مركز ياسوج
/1662/9929