۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۷:۳۷
کد خبر 83323241
۰ نفر
سایه سنگین خشكسالی در كرمان

كرمان - ایرنا - تاثیرات كاهش نزولات و خشكسالی در استان كرمان در سالهای گذشته چنان عظیم بود كه بارش های خوب بهاری سال جاری اثر ملموسی بر سفره ها و منابع آبی این دیار كویری نگذاشته و همچنان صرفه جویی باید در اولویت باشد.

به گزارش ایرنا، كرمان با آب و هوای خشك و نیمه خشك همواره با كمبود بارش ها مواجه بوده است و پیشینیان با حفر قنات ها و طراحی سیستم آبیاری كهن و با مدیریتی تحسین برانگیز از این نعمت ارزشمند استفاده می كردند.
تغییر اقلیم، بروز خشكسالی و كاهش نزولات آسمانی در كنار حفر چاه های غیر مجاز و برداشت بی رویه آب های زیر زمینی، سفره ها و منابع آبی استان را تا حد بسیار زیادی تخلیه كرده است، طوری كه در سالهای اخیر تاثیرات بسیار منفی در كاهش كیفیت و كمیت محصولات كشاورزی و آب شرب را شاهد بودیم.
بهار امسال با بارش های مناسب آغاز شد و آمار نشان می دهد كه بارندگی ها در سرتاسر استان كرمان افزایش قابل توجهی نسبت به سال گذشته دارد كه خوشحالی اهالی دیار كویری را در پی داشت.
اما به رغم افزایش نزولات جوی در سال جاری باید این نكته را در نظر داشت كه خشكسالی های انباشته 2 دهه گذشته، تراز بسیار منفی برای میزان ذخائر آبی ایجاد كرده است كه این فاصله به آسانی جبران نمی شود.
طی سالهای اخیر شاهد اقدامات خوبی مانند طرح همیاران آب، مسدود كردن چاه های غیرمجاز، نصب كنتور هوشمند برای چاه های عمیق، اجرای طرح های آبخیزداری و غیره در جهت حفظ و افزایش منابع آبی استان بودیم كه تاثیرات آن در صرفه جویی آب اهمیت داشته است.
كارشناسان و مسئولان براین باورند كه بارش های اخیر ضمن تاثیر مثبت در كوتاه مدت بر اكوسیستم آب استان، باعث افزایش اندك آب های زیر زمین شده ، اما پدیده خشكسالی و بحران كمبود آب هنوز رفع نشده و صرفه جویی و مدیریت مصرف در بخش های مختلف همچنان باید در اولویت مردم قرار داشته باشند.
**بیش از 78 درصد از كرمان در خشكسالی خفیف و شدید قرار دارد
رئیس گروه تحقیقات كاربردی هواشناسی استان كرمان گفت: میانگین بارش سال زراعی جاری استان از اول مهر 97 تا 28 اردیبهشت امسال به میزان 127 میلیمتر به ثبت رسیده كه این میزان در مدت مشابه سال گذشته و بلند مدت به ترتیب 40.4 و 126 میلیمتر است.
زهرا نجفی نیك افزود: این میزان بارش نسبت به دوره مشابه سال قبل 214 درصد افزایش داشت و در این بازه زمانی میزان بارش های شهر كرمان به عنوان مركز استان 66.6 میلیمتر است كه نسبت به دوره مشابه سال قبل 134 درصد افزایش و نسبت به آمار بلند مدت مشابه 10 درصد كاهش دارد.
رئیس گروه تحقیقات كاربردی هواشناسی استان كرمان اظهار داشت: بیشترین بارش استان در این مدت در شهرستان منوجان به میزان 262.8 میلیمتر و كمترین مقدار آن شهرستان نرماشیر به میزان 63 میلیمتر به ثبت رسیده است.
وی با بیان اینكه بارندگی های اخیر توانسته نیاز آبی سال جاری را تامین كند افزود: استان كرمان تاكنون 95 درصد بارش های یك سال كامل آبی را دریافت نموده است.
نجفی نیك گفت: با بررسی خشكسالی های استان با استفاده از شاخص SPEI، حدود 78.8 درصد از مساحت استان تا پایان فروردین ماه در خشكسالی خفیف تا شدید قرار دارد و 21.2 درصد در حد نرمال است.
وی تاكید كرد: با توجه به خشكسالی های انباشته در سال های قبل لزوم صرفه جویی در مصرف منابع آب باید مد نظر قرار گیرد.
** خشكسالی با بارش های اخیر به پایان نرسیده است
كارشناس امور آب استان كرمان گفت: ارتباط میزان بارندگی ها با آب های زیرزمینی مكانیسم پیچیده ای دارد و نمی توان به آسانی گفت منابع آب زیرزمینی ما بر اثر بارندگی های اخیر چقدر افزایش داشته است.
حسن اشرف گنجویی افزود: حدود 50 سال قبل عمق آب های سفره های زیر زمینی ما 8 تا 10 متر بود كه با حفر چاه های فراوان و برداشت بی رویه آب، عمق چاه های عمیق ما به حدود 200 متر در استان رسیده است.
وی بیان كرد: خشكسالی سالهای اخیر قنوات و چشمه ها را خشكانده بود كه با بارندگی های امسال تا حدی این كمبود جبران شد، اما هنوز در بسیاری از مناطق استان میزان آب دهی قنوات و چشمه ها بسیار كمتر از حد معمولی است.
كارشناس امور آب كرمان با اشاره به فعالیت حدود 11 هزار چاه غیر مجاز در استان تصریح كرد: متولیان در سالهای گذشته نسبت به برداشت بی رویه آب های زیر زمینی قصور داشتند و در بحث بحران آب تا حد زیادی خودمان مقصر هستیم.
وی گفت: افزایش بارندگی های امسال دلیلی بر ترسالی نیست و نباید با بارش های اخیر تصور كنیم كه خشكسالی در كرمان به پایان رسیده است.
اشرف گنجویی افزود: بخشی از بارندگی های امسال به صورت سیلاب هدر رفت و جذب منابع زیر زمینی نشد و باید تاكید كنم كه بارش ها به این آسانی جبران برداشت بی رویه آب های زیر زمینی در طول سالهای قبل را نمی كند.
وی تاكید كرد: باید سیلاب ها را با طرح های مفیدی مانند پخش سیلاب مهار كنیم تا سفره های آب زیر زمینی بالا برود و قنات ها احیا شوند و در مواقع لازم از آب ذخیره شده استفاده كنیم.
كارشناس امور آب كرمان گفت: باید در بحران آب مدیریت متمركز در استان وجود داشته باشد تا استعداد های خوبی كه در تامین آب در كرمان وجود دارد، فعال شود.
**سالانه 700 میلیون مترمكعب آب به سفره های زیر زمینی تزریق شود
مدیركل منابع طبیعی و آبخیزداری استان كرمان گفت: امسال نسبت به سال زراعی گذشته 125 درصد افزایش تغذیه سفره های آب زیرزمینی را داشته ایم كه این مقدار در محل هایی كه پروژه های آبخیزداری انجام شده حدود 130 درصد بوده است.
محمدمهدی رجبی زاده افزود: میانگین بارش استان كرمان 129 میلیمتر و نصف میانگین كشوری است و كرمان استانی خشك و نیمه خشك به شمار می رود و در سال زراعی 97 - 98 نیز میانگین بارندگی 122 میلمتر است كه با این حجم بارش سازه ها توانسته اند 268 میلیون متر مكعب روان آب را مدیریت كنند.
وی تصریح كرد: كنترل روان آبها در سال 97 حدود 50 درصد افزایش یافته و 160 میلیون متر مكعب آب به سفره های زیر زمین طی هفت ماه گذشته تزریق شده كه 125 درصد رشد تغذیه سفره ها را در هفته ماه گذشته نسبت به مدت مشابهه سال قبل نشان می دهد.
مدیركل منابع طبیعی و آبخیزداری استان كرمان ادامه داد: وضعیت منابع آبی استان كرمان وابسته به بارش ها است لذا باید مدیریت درستی روی بارش ها داشته باشیم كه بتوان از حداقل بارش حداكثر استفاده را كرد و این مهم در چارچوب اجرای پروژه های آبخیزداری و حفظ منابع طبیعی محقق می شود.
وی اظهار داشت: فرایند بارش ها در جهان بهم خورده طوری كه تا 80 درصد بارندگی سال در یك تا 2 روز اتفاق می افتد و دوره های بارش كم و شدت بارش ها زیاد شده و این مهم خطر سیل را افزایش داده كه موجب فرسایش خاك و حمل رسوب به پایین دست و از بین رفتن پوشش گیاهی و در نتیجه تغذیه نشدن سفره های آب زیر زمینی می شود.
رجبی زاده تاكید كرد: باید كاری كرد روان آبها به جای تبدیل به سیلاب موجب تغذیه سفره های آب زیر زمینی و احیا، حفظ و ارتقای پوشش گیاهی شود كه این مهم در قالب اجرای پروژه های آبخیزداری ممكن می شود.
مدیركل منابع طبیعی و آبخیزداری استان كرمان تاكید كرد: اگر موفق شویم در كل حوزه آبخیز شمال استان كرمان فعالیت های آبخیزداری را به طور كامل انجام دهیم حداقل می توانیم در سال حدود 820 میلیون متر مكعب آب را به سفره های زیر زمینی تزریق كنیم.
وی ادامه داد: بیلان سفره های زیر زمینی آب استان كرمان حدود منهای 700 میلیون متر مكعب برآورد شده و اگر بخواهیم به حالت تعادل برسد باید سالانه 700 میلیون متر مكعب آب را به سفره ها تزریق كنیم.
رجبی زاده تصریح كرد: اجرای طرح های آبخیزداری موجب جبران كمبود بیلان و افزایش تغذیه سفره ها می شود.
**باید نسبت به مصرفه بی رویه آب های زیر زمینی حساس باشیم
مسئول آب های زیر زمینی شركت آب منطقه ای كرمان گفت: مصارف آب های زیر زمینی در استان كرمان طی سالهای گذشته بیش از توان سفره ها بوده و در سالهای پرباران و كم باران بیش از تولید آب مصرف می كنیم و مشكل اصلی از این ناحیه است.
حسین زراعت كار افزود: تغییر اقلیم باعث شده تا شاهد كاهش بارندگی در سالهای گذشته باشیم و میزان جبران كمبود آب های زیر زمینی به شدت كاهش یافته است.
وی با اشاره به بارش های بهاری امسال تصریح كرد: این بارش ها تاثیر بسیار اندكی در تامین آب سفره های زیر زمینی داشته و در اغلب شهرستان های استان ما با كاهش منابع آبی مواجه هستیم.
مسئول آب های زیر زمینی شركت آب منطقه ای كرمان بیان كرد: در حال حاضر حدود 95 درصد از منابع آبی استان در بخش كشاورزی استفاده می شود و باید برای كاهش آن حتما برنامه ریزی شود.
وی با اشاره به وجود تعداد زیاد چاه های غیر مجاز در استان كرمان اظهار داشت: بخشی از چاه های غیرمجازی كه قبل از سال 85 حفر شده است باید تعیین تكلیف شوند و چاه هایی كه در سالهای پس از آن حفر شده طبق قانون مسدود شود كه این مساله هم با معیشت مردم گره خورده و ملاحظاتی وجود دارد.
زراعت كار تاكید كرد: خشكسالی سالهای قبل تاثیرات بسیار منفی بر منابع آبی كرمان گذاشته است و نباید به بارندگی های اخیر دلخوش باشیم و برنامه ها و راهكارهای صرفه جویی آب را فراموش كنیم.
وی افزود: ذخیره آب سدهای استان كرمان بواسطه بارندگی های اخیر كمی نسبت به سال قبل افزایش داشته و در وضعیت نسبتا خوبی قرار دارند، اما ظرفیت هیچ كدام از سدهای كرمان تكمیل نیست و در مصرف باید احتیاط كرد.
مسئول آب های زیر زمینی شركت آب منطقه ای كرمان بیان كرد: سالانه حدود 6میلیارد و 200 میلیون لیتر برداشت سالانه آب های زیرزمینی استان است كه امسال حدود 3میلیارد و 500میلیون متر مكعب آب از طریق بارش ها به سفره های زیر زمینی تزریق شده است كه هنوز فاصله بسیار زیادی با وضع مطلوب داریم.
وی تاكید كرد: باید نسبت به برداشت و مصرف بی رویه آب حساس باشیم، مشكل كم آبی استان كرمان هنوز به به قوت خود برجا هست.
گزارش از داود رجبی
7437/ 5054