۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۷:۳۵
کد خبر 83323239
۰ نفر
سايه سنگين خشكسالي در كرمان

كرمان - ايرنا - تاثيرات كاهش نزولات و خشكسالي در استان كرمان در سالهاي گذشته چنان عظيم بود كه بارش هاي خوب بهاري سال جاري اثر ملموسي بر سفره ها و منابع آبي اين ديار كويري نگذاشته و همچنان صرفه جويي بايد در اولويت باشد.

به گزارش ايرنا، كرمان با آب و هواي خشك و نيمه خشك همواره با كمبود بارش ها مواجه بوده است و پيشينيان با حفر قنات ها و طراحي سيستم آبياري كهن و با مديريتي تحسين برانگيز از اين نعمت ارزشمند استفاده مي كردند.
تغيير اقليم، بروز خشكسالي و كاهش نزولات آسماني در كنار حفر چاه هاي غير مجاز و برداشت بي رويه آب هاي زير زميني، سفره ها و منابع آبي استان را تا حد بسيار زيادي تخليه كرده است، طوري كه در سالهاي اخير تاثيرات بسيار منفي در كاهش كيفيت و كميت محصولات كشاورزي و آب شرب را شاهد بوديم.
بهار امسال با بارش هاي مناسب آغاز شد و آمار نشان مي دهد كه بارندگي ها در سرتاسر استان كرمان افزايش قابل توجهي نسبت به سال گذشته دارد كه خوشحالي اهالي ديار كويري را در پي داشت.
اما به رغم افزايش نزولات جوي در سال جاري بايد اين نكته را در نظر داشت كه خشكسالي هاي انباشته 2 دهه گذشته، تراز بسيار منفي براي ميزان ذخائر آبي ايجاد كرده است كه اين فاصله به آساني جبران نمي شود.
طي سالهاي اخير شاهد اقدامات خوبي مانند طرح همياران آب، مسدود كردن چاه هاي غيرمجاز، نصب كنتور هوشمند براي چاه هاي عميق، اجراي طرح هاي آبخيزداري و غيره در جهت حفظ و افزايش منابع آبي استان بوديم كه تاثيرات آن در صرفه جويي آب اهميت داشته است.
كارشناسان و مسئولان براين باورند كه بارش هاي اخير ضمن تاثير مثبت در كوتاه مدت بر اكوسيستم آب استان، باعث افزايش اندك آب هاي زير زمين شده ، اما پديده خشكسالي و بحران كمبود آب هنوز رفع نشده و صرفه جويي و مديريت مصرف در بخش هاي مختلف همچنان بايد در اولويت مردم قرار داشته باشند.
**بيش از 78 درصد از كرمان در خشكسالي خفيف و شديد قرار دارد
رئيس گروه تحقيقات كاربردي هواشناسي استان كرمان گفت: ميانگين بارش سال زراعي جاري استان از اول مهر 97 تا 28 ارديبهشت امسال به ميزان 127 ميليمتر به ثبت رسيده كه اين ميزان در مدت مشابه سال گذشته و بلند مدت به ترتيب 40.4 و 126 ميليمتر است.
زهرا نجفي نيك افزود: اين ميزان بارش نسبت به دوره مشابه سال قبل 214 درصد افزايش داشت و در اين بازه زماني ميزان بارش هاي شهر كرمان به عنوان مركز استان 66.6 ميليمتر است كه نسبت به دوره مشابه سال قبل 134 درصد افزايش و نسبت به آمار بلند مدت مشابه 10 درصد كاهش دارد.
رئيس گروه تحقيقات كاربردي هواشناسي استان كرمان اظهار داشت: بيشترين بارش استان در اين مدت در شهرستان منوجان به ميزان 262.8 ميليمتر و كمترين مقدار آن شهرستان نرماشير به ميزان 63 ميليمتر به ثبت رسيده است.
وي با بيان اينكه بارندگي هاي اخير توانسته نياز آبي سال جاري را تامين كند افزود: استان كرمان تاكنون 95 درصد بارش هاي يك سال كامل آبي را دريافت نموده است.
نجفي نيك گفت: با بررسي خشكسالي هاي استان با استفاده از شاخص SPEI، حدود 78.8 درصد از مساحت استان تا پايان فروردين ماه در خشكسالي خفيف تا شديد قرار دارد و 21.2 درصد در حد نرمال است.
وي تاكيد كرد: با توجه به خشكسالي هاي انباشته در سال هاي قبل لزوم صرفه جويي در مصرف منابع آب بايد مد نظر قرار گيرد.
** خشكسالي با بارش هاي اخير به پايان نرسيده است
كارشناس امور آب استان كرمان گفت: ارتباط ميزان بارندگي ها با آب هاي زيرزميني مكانيسم پيچيده اي دارد و نمي توان به آساني گفت منابع آب زيرزميني ما بر اثر بارندگي هاي اخير چقدر افزايش داشته است.
حسن اشرف گنجويي افزود: حدود 50 سال قبل عمق آب هاي سفره هاي زير زميني ما 8 تا 10 متر بود كه با حفر چاه هاي فراوان و برداشت بي رويه آب، عمق چاه هاي عميق ما به حدود 200 متر در استان رسيده است.
وي بيان كرد: خشكسالي سالهاي اخير قنوات و چشمه ها را خشكانده بود كه با بارندگي هاي امسال تا حدي اين كمبود جبران شد، اما هنوز در بسياري از مناطق استان ميزان آب دهي قنوات و چشمه ها بسيار كمتر از حد معمولي است.
كارشناس امور آب كرمان با اشاره به فعاليت حدود 11 هزار چاه غير مجاز در استان تصريح كرد: متوليان در سالهاي گذشته نسبت به برداشت بي رويه آب هاي زير زميني قصور داشتند و در بحث بحران آب تا حد زيادي خودمان مقصر هستيم.
وي گفت: افزايش بارندگي هاي امسال دليلي بر ترسالي نيست و نبايد با بارش هاي اخير تصور كنيم كه خشكسالي در كرمان به پايان رسيده است.
اشرف گنجويي افزود: بخشي از بارندگي هاي امسال به صورت سيلاب هدر رفت و جذب منابع زير زميني نشد و بايد تاكيد كنم كه بارش ها به اين آساني جبران برداشت بي رويه آب هاي زير زميني در طول سالهاي قبل را نمي كند.
وي تاكيد كرد: بايد سيلاب ها را با طرح هاي مفيدي مانند پخش سيلاب مهار كنيم تا سفره هاي آب زير زميني بالا برود و قنات ها احيا شوند و در مواقع لازم از آب ذخيره شده استفاده كنيم.
كارشناس امور آب كرمان گفت: بايد در بحران آب مديريت متمركز در استان وجود داشته باشد تا استعداد هاي خوبي كه در تامين آب در كرمان وجود دارد، فعال شود.
**سالانه 700 ميليون مترمكعب آب به سفره هاي زير زميني تزريق شود
مديركل منابع طبيعي و آبخيزداري استان كرمان گفت: امسال نسبت به سال زراعي گذشته 125 درصد افزايش تغذيه سفره هاي آب زيرزميني را داشته ايم كه اين مقدار در محل هايي كه پروژه هاي آبخيزداري انجام شده حدود 130 درصد بوده است.
محمدمهدي رجبي زاده افزود: ميانگين بارش استان كرمان 129 ميليمتر و نصف ميانگين كشوري است و كرمان استاني خشك و نيمه خشك به شمار مي رود و در سال زراعي 97 - 98 نيز ميانگين بارندگي 122 ميلمتر است كه با اين حجم بارش سازه ها توانسته اند 268 ميليون متر مكعب روان آب را مديريت كنند.
وي تصريح كرد: كنترل روان آبها در سال 97 حدود 50 درصد افزايش يافته و 160 ميليون متر مكعب آب به سفره هاي زير زمين طي هفت ماه گذشته تزريق شده كه 125 درصد رشد تغذيه سفره ها را در هفته ماه گذشته نسبت به مدت مشابهه سال قبل نشان مي دهد.
مديركل منابع طبيعي و آبخيزداري استان كرمان ادامه داد: وضعيت منابع آبي استان كرمان وابسته به بارش ها است لذا بايد مديريت درستي روي بارش ها داشته باشيم كه بتوان از حداقل بارش حداكثر استفاده را كرد و اين مهم در چارچوب اجراي پروژه هاي آبخيزداري و حفظ منابع طبيعي محقق مي شود.
وي اظهار داشت: فرايند بارش ها در جهان بهم خورده طوري كه تا 80 درصد بارندگي سال در يك تا 2 روز اتفاق مي افتد و دوره هاي بارش كم و شدت بارش ها زياد شده و اين مهم خطر سيل را افزايش داده كه موجب فرسايش خاك و حمل رسوب به پايين دست و از بين رفتن پوشش گياهي و در نتيجه تغذيه نشدن سفره هاي آب زير زميني مي شود.
رجبي زاده تاكيد كرد: بايد كاري كرد روان آبها به جاي تبديل به سيلاب موجب تغذيه سفره هاي آب زير زميني و احيا، حفظ و ارتقاي پوشش گياهي شود كه اين مهم در قالب اجراي پروژه هاي آبخيزداري ممكن مي شود.
مديركل منابع طبيعي و آبخيزداري استان كرمان تاكيد كرد: اگر موفق شويم در كل حوزه آبخيز شمال استان كرمان فعاليت هاي آبخيزداري را به طور كامل انجام دهيم حداقل مي توانيم در سال حدود 820 ميليون متر مكعب آب را به سفره هاي زير زميني تزريق كنيم.
وي ادامه داد: بيلان سفره هاي زير زميني آب استان كرمان حدود منهاي 700 ميليون متر مكعب برآورد شده و اگر بخواهيم به حالت تعادل برسد بايد سالانه 700 ميليون متر مكعب آب را به سفره ها تزريق كنيم.
رجبي زاده تصريح كرد: اجراي طرح هاي آبخيزداري موجب جبران كمبود بيلان و افزايش تغذيه سفره ها مي شود.
**بايد نسبت به مصرفه بي رويه آب هاي زير زميني حساس باشيم
مسئول آب هاي زير زميني شركت آب منطقه اي كرمان گفت: مصارف آب هاي زير زميني در استان كرمان طي سالهاي گذشته بيش از توان سفره ها بوده و در سالهاي پرباران و كم باران بيش از توليد آب مصرف مي كنيم و مشكل اصلي از اين ناحيه است.
حسين زراعت كار افزود: تغيير اقليم باعث شده تا شاهد كاهش بارندگي در سالهاي گذشته باشيم و ميزان جبران كمبود آب هاي زير زميني به شدت كاهش يافته است.
وي با اشاره به بارش هاي بهاري امسال تصريح كرد: اين بارش ها تاثير بسيار اندكي در تامين آب سفره هاي زير زميني داشته و در اغلب شهرستان هاي استان ما با كاهش منابع آبي مواجه هستيم.
مسئول آب هاي زير زميني شركت آب منطقه اي كرمان بيان كرد: در حال حاضر حدود 95 درصد از منابع آبي استان در بخش كشاورزي استفاده مي شود و بايد براي كاهش آن حتما برنامه ريزي شود.
وي با اشاره به وجود تعداد زياد چاه هاي غير مجاز در استان كرمان اظهار داشت: بخشي از چاه هاي غيرمجازي كه قبل از سال 85 حفر شده است بايد تعيين تكليف شوند و چاه هايي كه در سالهاي پس از آن حفر شده طبق قانون مسدود شود كه اين مساله هم با معيشت مردم گره خورده و ملاحظاتي وجود دارد.
زراعت كار تاكيد كرد: خشكسالي سالهاي قبل تاثيرات بسيار منفي بر منابع آبي كرمان گذاشته است و نبايد به بارندگي هاي اخير دلخوش باشيم و برنامه ها و راهكارهاي صرفه جويي آب را فراموش كنيم.
وي افزود: ذخيره آب سدهاي استان كرمان بواسطه بارندگي هاي اخير كمي نسبت به سال قبل افزايش داشته و در وضعيت نسبتا خوبي قرار دارند، اما ظرفيت هيچ كدام از سدهاي كرمان تكميل نيست و در مصرف بايد احتياط كرد.
مسئول آب هاي زير زميني شركت آب منطقه اي كرمان بيان كرد: سالانه حدود 6ميليارد و 200 ميليون ليتر برداشت سالانه آب هاي زيرزميني استان است كه امسال حدود 3ميليارد و 500ميليون متر مكعب آب از طريق بارش ها به سفره هاي زير زميني تزريق شده است كه هنوز فاصله بسيار زيادي با وضع مطلوب داريم.
وي تاكيد كرد: بايد نسبت به برداشت و مصرف بي رويه آب حساس باشيم، مشكل كم آبي استان كرمان هنوز به به قوت خود برجا هست.
گزارش از داود رجبي
7437/ 5054