به من زندگي ببخش ...

اهواز - ايرنا - وقتي صحبت از اهداي عضو مي شود مفاهيمي مانند زندگي بخشيدن، نجات دادن جان يك انسان و يك تولد دوباره در ذهن تداعي مي شود.

زماني كه يك انسان در قيد حيات است خانواده و عزيزانش هرگز به اين موضوع فكر نمي كنند كه يك روز شايد بخواهند اعضاي بدن او را براي نجات يك يا چند انسان ديگر اهدا كنند و يا خود فرد نيز شايد هيچ گاه تصور نكند كه بعد از يك وقوع يك حادثه اعضاي بدنش بتواند جان چندين انسان ديگر را نجات دهد و تولدي دوباره به آنها هديه دهد اما گاه روند زندگي اين گونه رقم مي خورد...
زماني كه فردي در يك حادثه دچار مرگ مغزي مي شود از نظر پزشكي برگشتي ندارد اما اعضاي بدنش مي تواند زندگي تعدادي از افراد را كه شايد سال ها در انتظار پيوند عضو هستند نجات دهد و شادي را به آنها هديه دهد.
بسياري از خانواده ها به دلايل بسياري از جمله اعتقادي و يا عاطفي نمي توانند با اهداي اعضاي عزيزان خود موافقت كنند؛ براي خانواده و عزيزان پذيرفتن وكنار آمدن با اين مساله خيلي سخت است اما اگر بدانند با اين كار به چند نفر زندگي مي بخشند و باعث شادي و حتي آرامش خود مي شوند راحت تر با موضوع كنار مي آيند.
يك گيرنده عضو در گفت و گو با خبرنگار ايرنا اظهار داشت: بعد از حدود سه تا چهار سال دياليز نيمه هاي مرداد پارسال عمل پيوند كليه را انجام دادم.
محمد ملاوارسته افزود: زمان خبردار شدن از فراهم شدن امكان پيوند كليه، من گفتم راضي نيستم تا جواني بميرد تا كليه اش را به من بدهند اما دكتر اعلام كرد بيمار مرگ مغزي شده و ما نمي توانيم جلوي اتفاق را بگيريم و اميدوارم خداوند به همه رحم كند.
وي گفت: هميشه دعا ميكردم و از خدا ميخواستم زمينه گرفتن يك كليه برايم فراهم شود، بعد از اينكه عمل پيوند را انجام دادم من و همه اعضاي فاميل خوشحال شديم.
ملاوارسته بيان كرد: هميشه هنگام نماز خواندن براي اهداكننده كليه دعا ميكنم و هر وقت براي برادر و درگذشتگانم خيرات مي كنم ، براي او نيز خيرات ميكنم.
اين فرد گيرنده عضو ادامه داد: وقتي عضو يك نفر ديگر در بدن من است احساس شرمندگي ميكنم و از خداوند ميخواهم فرد اهدا كننده را رحمت كند و جزو بهشتيان باشد.
وي اضافه كرد: افرادي كه در صف پيوند هستند نبايد از درگاه خدا نااميد باشند و از همه خانواده ها مي خواهم اميد داشته باشند.
ملاوارسته اظهار داشت: از خانواده هايي كه يكي از اعضاي آنها دچار مرگ مغزي شده ميخواهم كه گذشت كنند و خدا را در نظر بگيرند و زندگي يك فرد را نجات دهند و خيال نكنند عزيز آنها مرده است، عزيز آنها تا هنگامي كه زمينه ادامه زندگي كس ديگري را فراهم كرده همچنان زنده و جاويد است.
اين فرد گيرنده عضو ادامه داد: بنده نيز تصميم گرفته ام تمام اعضاي بدنم را در صورت مرگ مغزي اهدا كنم .


**احساس ميكنم فرزندم زنده است
پدر يكي ديگر از اهدا كنندگان عضو نيز گفت: مرگ و زندگي دست خداست، چند سال پيش فرزندم بر اثر تصادف دچار مرگ مغزي تصادف و فوت كرد.
وي افزود: پسرم حدود 13 روز در بيمارستان بود و در نهايت پزشكان به من گفتند پسرت مرگ مغزي شده و به رحمت خدا رفته و برخي از بيماران اعضاي بدن فرزندت را براي پيوند نياز دارند و من پس از فكر كردن ، قبول كردم.
پدر اهدا كننده عضو بيان كرد: با اهداي اعضاي بدن پسرم فكر ميكنم پسرم زنده است و احساس ميكنم سه نفر گيرنده عضو، فرزند من هستند چون اعضاي پسرم در بدن آنهاست.
وي ادامه داد: خدا را شكر ميكنم كه جان چند نفر نجات داده شد و به كانون خانواده شان برگشتند و در حال حاضر آرامش دارم چون زندگي دست خداست و خداوند به من صبر عطا كرده است.
پدر اهدا كننده عضو اضافه كرد: من ازته قلبم رضايت دادم و دلم با خداست و زماني كه با گيرندگان اعضاي پسرم رو به رو ميشوم فكر ميكنم پسرم كنار من نشسته است.
يكي ديگر از والدين اهدا كننده عضو گفت: حدود 10 ماه است كه فرزندم بر اثر تصادف مرگ مغزي و فوت شده است و تصميم گرفتم با اهداي اعضاي پسرم چند نفر بيمار را نجات دهم و احساس خوشحالي داشتم.
محمد مولايي افزود: با اهداي عضو مي توان جان چند بيمار را نجات داد كه آنها و خانواده و عزيزانشان براي وي طلب رحمت و آمرزش مي كنند و براي آخرتش ذخيره اي دارد.
وي بيان كرد: با اهداي اعضاي فرزندم تا حدي احساس آرامش و خوشحالي دارم ولي فرزندم را از دست داده ام و فراموشي ندارد.
مولايي ادامه داد: وقتي با گيرنده هاي اعضاي پسرم ملاقات كنم فكر ميكنم فرزندم نمرده است و وقتي هم با آنها صحبت كنم خيلي خوشحال مي شوم.


**اهداي عضو و مسائل روانشناختي
يك عضو هيات علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه چمران اهواز نيز گفت: يكي از مهمترين عوامل در اهداي عضو كه در بسياري از پژوهش ها به آن پرداخته شده اين است كه معمولا تمام خانواده ها مرگ مغزي را با مرگ يكي نمي دانند چون حداقل اطلاعات را دارند كه وقتي فردي دچار مرگز مغزي مي شود اعضاي ديگر مثل قلبش كارميكنند و بنابراين تا آخرين لحظه اميدوارند كه شايد اتفاقي بيفتد.
دكتر عباس امان اللهي افزود: در فرهنگ ما بر اساس اعتقادات مذهبي قوي مردم تا آخرين لحظه اميدوارند، دست به دعا بر ميدارند، نذر مي كنند و نمي خواهند اميد خود را به خدا از دست بدهند و شايد حتي به اتفاق افتادن يك معجزه اعتقاد دارند كه شايد با يك اتفاق بيمارشان دوباره به زندگي بر گردد.
وي بيان كرد: بنابراين اميد داشتن تا آخرين لحظه ممكن، يكي از مهمترين علت هايي است كه خانواده ها حاضر نيستند به اهداي عضو تن بدهند.
امان اللهي ادامه داد: يك مساله روان شناختي ديگر در فرآيند سوگ و از دست دادن عزيزان اين است كه در مرحله عبور از سوگ، مرحله انكار وجود دارد و زماني كه فرد دچار سوگ مي شود و يا عزيزي را از دست مي دهد معمولا در مراحل اوليه نمي پذيرد.
اين عضو هيات علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه چمران اهواز اضافه كرد: به عنوان مثال جملاتي مانند 'باورمان نمي شود عزيزمان مرده' را اظهار مي كنند و برخي ها به شدت اعتقاد دارند عزيز آنها فوت نكرده و تا سال ها اين موضوع را انكار مي كنند و شايد خيلي از افراد منتظرند يك روز آن فرد از دست رفته دوباره برگردد.
وي گفت: بنابراين مكانيزم انكار كه در مقابل فشار رواني ناشي از سوگ و از دست دادن عزيزان اتفاق مي افتد مي تواند در جلوگيري از اهداي عضو تاثير گذار باشد .
امان اللهي افزود: اگر خانواده اي بخواهد بپذيرد عضو عزيز خود را اهدا كند به نوعي برخلاف آن مكانيزم دفاعي پديده انكار،عمل كرده است.
اين عضو هيات علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه چمران اهواز ادامه داد: بنابراين اعضاي خانواده يا خيلي از عزيزان در مرحله انكار مي مانند و در آن مرحله باورشان نمي شود و نمي خواهند بپذيرند عزيز آنها از دست رفته كه اين موضوع در تصميم گيري براي اهداي عضو اثر گذار است لذا اجازه چنين كاري را به افراد نمي دهد.
وي گفت: موضوع مهم ديگري كه از ديدگاه روانشناختي بايد مورد توجه قرار گيرد وابستگي ها و روابط عاطفي درون خانواده هاست، ما مجموعه اي از صميميت ها و روابط عاطفي در هم تنيده درون خانواده ها داريم و زماني كه عزيزي از دست مي رود حتي تصور اينكه بدنش شكافته شود و عضوي از بدنش خارج شود به خصوص براي افرادي كه روابط عاطفي نزديكي با فرد سانحه ديده دارند خيلي سخت مي شوند.
امان اللهي اظهار داشت: چون نمي توانيم بپذيريم كوچكترين آسيب به جسد يا جنازه اعضاي عزيزمان وارد شود پس تصور اينكه برخي اعضاي عزيزمان شكافته شود و براي بسياري از اعضاي خانواده عامل فشار زاي رواني شديدي است كه باعث مي شود به اين موضوع تن ندهند.
اين عضو هيات علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه چمران اهواز ادامه داد: موضوع مهم ديگر در خصوص اهداي عضو اين است كه خانواده اي كه يكي از عزيزانش دچار سانحه مي شود روزها و شايد هفته ها با اين موضوع درگير هستند و آن سانحه وقتي درون خانواده اتفاق مي افتد واكنش هاي روانشناختي متفاوتي مانند خشم، اضطراب، ترس و غيره را درون خانواده ايجاد مي كنند كه تقريبا فرآيند روانشناختي نرمال اعضاي خانواده را به هم مي ريزد.
وي ادامه داد: پس وقتي اين فرآيند ، فشارهاي رواني و استرس ها درون خانواده وجود دارد وقتي به اعضاي خانواده براي اهداي عضو پيشنهاد داده مي شود فشارهاي رواني با قدرت تصميم گيري اعضا تداخل پيدا مي كند و مانع تصميم گيري صحيح مي شود.
امان اللهي گفت: در اين حالت و فشار رواني، تصميم گيري معمولا درخصوص همه مسائل سخت مي شود و وقتي تصميم مهمي مانند اهداي اعضاي به خانواده پيشنهاد مي شود به علت وجود آن فشارهاي روانشناختي معمولا نمي توانند تصميم خوبي بگيرند و گاهي مشاهده مي شود در زمان پيشنهاد به اعضاي خانواده يا وقتي يك عضو خانواده در اين خصوص صحبت مي كند با پرخاشگري و خشم شديد بعضي از اعضاي ديگر روبرو مي شود.
اين عضو هيات علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه چمران اهواز افزود: حتي بعد از اين پيشنهاد مي توان ديد در برخي خانواده ها، مشكلات و درگيري هايي بين اعضاي خانواده ها ايجاد مي شود يعني افرادي كه حداقل موافق اين كار هستند و ممكن است مستقيم بيان نكنند مورد حمله و يا واكنش هاي شديد و خشم بقيه اعضاي خانواده قرار مي گيرند و اين موضوع باعث مي شود بسياري از مواقع اعضاي خانواده در اين شرايط فشار زا به پيشنهاد اهداي اعضا پاسخ منفي بدهند.
وي گفت: يكي ديگر از مسائلي كه براهداي عضو موثر است اطلاعاتي است كه اعضاي خانواده در خصوص اهداي عضو دارند و اگر خانواده ها قبل از اتفاق در خصوص مرگ مغزي و اهداي اعضا از قبل اطلاعات كافي داشته باشد پذيرش و تصميم گيري در مورد اين اقدام، آسان تر مي شود.
امان اللهي ادامه داد: براي افزايش تمايل و انگيزه مردم به اهداي عضو مهمترين كار اين است كه آگاهي هاي مردم را در خصوص اهداي عضو بالا ببريم يعني زماني كه انسان ها هنوز با اين حادثه و واقعه روبر نشده اند و در معرض فشار و استرس قرار نگرفته اند اطلاعات و آگاهي در خصوص اهداي عضو و مرگ مغزي داشته باشند.
اين عضو هيات علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه چمران اهواز افزود: بنابراين خانواده اي كه از قبل اطلاعات و آگاهي دارد شايد اگر عضوي از اعضاي خانواده دچار مشكل شود مي تواند تصميم بهتري بگيرد بنابراين رسانه ها در اين مورد نقش اساسي ايفا مي كنند و مي توانند اطلاعات لازم را در مورد پيوند و اهدا در اختيار مردم قرار دهند و آگاهي جامعه را نسبت به اين موضوع افزايش دهند.
وي با اشاره به اينكه يك مساله مهم ديگر در خصوص اهداي عضو چگونگي روبرو كردن خانواده با اين مساله است گفت: گاهي مشاهده مي شود روش هايي كه براي اطلاع دادن به خانواده و يا درخواست از خانواده براي اهداي عضو صورت مي گيرد، حالت هاي روانشناختي و مشكلات خانواده را در آن مرحله به خوبي در نظر نمي گيرد چون مواجهه كردن افراد خانواده با اين پيشنهاد يك هنر است تا بتوانيم با نظر مثبت روبرو شويم.
امان اللهي بيان كرد: بنابراين بايد بدانيم با چه روشي و توسط چه كساني پيشنهاد اهداي عضو را ارائه كنيم و به عنوان يك هنر به آن نگاه كنيم و در اين موضوع كمك كنيم افرادي كه با خانواده ها روبرو مي شوند توانايي بيشتري پيدا كنند.
اين عضو هيات علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه چمران اهواز ادامه داد: در نظر گرفتن فرهنگ خانواده و به خصوص در جامعه ما فرهنگ مذهبي مردم نقش اساسي دارد چون اگر در يك فضاي مبتني بر پذيرش و توكل بر خدا و اعتقادات مذهبي اين موضوع پيشنهاد شود و مردم با اين ديد نگاه كنند كه اين اهداي عضو مي تواند زندگي را به انسان هاي ديگر برگرداند و باعث آمرزش متوفي شود در ميزان پذيرش اعضاي خانواده در اهداي عضو موثر است.

**وضعيت اهداي عضو در خوزستان خوب نيست
مدير مركز پيوند و فراهم آوري اعضاي دانشگاه علوم پزشكي اهواز نيز با اشاره به اينكه وضعيت اهداي عضو در خوزستان خوب نيست و بدتر هم شده است گفت: در خوزستان شوراي فرهنگي استان فعاليت دارد كه مكرر درخواست داده ام كه در اين شورا، مسئولين فرهنگي به موضوع اهداي عضو اشاره كنند و در اين خصوص مباحثه شود چون كار فرهنگي در اين زمينه كار دستگاههاي فرهنگي، روابط عمومي ارگان ها، صدا و سيما و رسانه هاي ديگر است و بايد روي فرهنگ مردم اثر بگذارند.
دكتر امين بحريني افزود: من با افرادي مانند ائمه جمعه و رييس حوزه علميه و رييس صدا وسيما صحبت كردم اما فردي كار كردن كار را پيش نمي برد و نياز به كار جمعي دارد.
وي بيان كرد: حل مشكلات فرهنگي در استان يك كار تيمي مي خواهد و همه ارگان ها بايد دست به دست هم دهند و همه به اين باور برسند كه اهداي عضو يك كار ضروري است؛ شايد مسئولين استان و يا افرادي كه در حوزه فرهنگي استان هستند هنوز به اين نتيجه نرسيده اند كه اين كار ضرورت دارد.
بحريني با اشاره به اينكه استان هاي فارس، خراسان و تهران در اهداي عضو آمار بالاتري دارند گفت: مردم خوزستان ايثارگري هاي زيادي داشته اند و در زمان جنگ از خود گذشتگي زيادي از خود نشان دادند و مسئولين ذيربط بايد مردم رابه خوبي آگاه كنند.
مدير مركز پيوند و فراهم آوري اعضاي دانشگاه علوم پزشكي اهواز ادامه داد: بايد بستري فراهم شود تا اين موضوع براي مردم تببين شود و فقط برنامه هاي توليدي اثر گذار نيست و كارهاي مهم تري بايد صورت گيرد.

**مرگ مغزي مانند مرگ قلبي است
وي بيان كرد: مردم بايد بدانند كه كما با مرگ مغزي فرق دارد و تا زمان تاييد مرگ مغزي با خانواده در مورد اهدا عضو صحبتي نمي شود و تاييد شدن آن كار يك تيم متخصص است.
بحريني اظهارداشت: مهمترين حرف مشترك بين خانواده هايي كه عزيز آنها دچار مرگ مغزي شده كه يك بخش آن به مساله اعتقادي بر مي گردد اين است كه معتقدند معجزه اي رخ مي دهد در حالي كه مرگ مغزي مانند مرگ قلبي است.
مدير مركز پيوند و فراهم آوري اعضاي دانشگاه علوم پزشكي اهواز اضافه كرد: عمل پيوند عضو صرفا در بيمارستان هاي دولتي انجام مي شود و به هيچ عنوان ريالي بين دهنده و گيرنده رد و بدل نمي شود و صرفا اهداي عضو در راه رضاي خداست و تمام هزينه فرد دهنده و عمل پيوند فرد گيرنده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تقبل مي شود و ريالي از گيرنده دريافت نمي شود.
وي ادامه داد: از ابتداي امسال تا كنون يك نفر اهداي عضو ثبت شده است در حالي كه يك هزار و 400 بيمار دياليزي وجود دارد و درماه حدود 40 تا 50 نفر به اين بيماران اضافه مي شود.
بحريني بيان كرد: در خوزستان توانايي انجام پيوند كبد و كليه را داريم و تا الان 12 پيوند كبد انجام شده است ولي پيوند ريه فقط در تهران و قلب هم در برخي مراكز انجام مي شود و اميد داريم شرايط طوري فراهم شود كه امسال پيوند قلب را با تيم جراح قلب انجام دهيم.
مدير مركز پيوند و فراهم آوري اعضاي دانشگاه علوم پزشكي اهواز تاكيد كرد: علاقه مندان به اهداي عضو مي توانند به صورت آنلاين در سامانه ehda.center ثبت نام كرده و اطلاعات خود را ثبت كنند و همچنين مي توانند حضوري به دفتر پيوند مراجعه وثبت نام كنند.
3004/6002
تهيه كننده: خاطره غفاري