۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۰:۱۱
کد خبر 83322002
۰ نفر
ماه رمضان تركمن ها؛ مختومقلی و سیلاب

گرگان - ایرنا - رمضان دیرلر آیینگ یاغشی سین (رمضان می‌آید و آن بهترین ماه است) این بیت دیوان مختومقلی فراغی شاعر نامدار تركمن بیانگر جایگاه والای ماه میهمانی خدا در میان این قوم است اما ماه رمضان امسال در سایه سنگین سیلاب رنگ و بوی دیگری برای تركمن های سیل زده استان گلستان دارد.

به گزارش ایرنا، رسم های مختلف قوم تركمن در ماه مبارك رمضان نمونه ای از دلدادگی و توجه خاص آنان به آیین هایی است كه تاكید بر انجام آن از دیرباز وابستگی تركمن ها به این ماه و اعمال آن را بیشتر كرده است.
رسم هایی كه لنگر انداختن 2 ماهه حجم چند میلیارد متر مكعب آب ناشی از سیل در برخی مناطق گلستان امكان انجام آن را از تركمن ها گرفته تا غم دیگری بر این مردم افزوده شود.
مراسم افطار (آغیز آچار) یك آیین زیبا و اوج نمایش اتحاد و انسجام تركمن ها است كه در این رسم هر روز هر كدام از خانه‌های یك محله غذایی درست كرده و آن را به مسجد محله خود می فرستند تا نمازگزاران روزه خود را با آن افطار كنند.
هجوم سیلاب به خانه ها و از میان بردن همه دار و ندار مردم، دست ساكنان تركمن مناطقی مانند روستای سقریلقی آق قلا را برای اجرای این رسم و دیگر آیین های مشابه ماه رمضان بست و ماه رمضانی متفاوتی را برای آن ها رقم زد.
حالا آن ها به جای آن كه غذایی در خانه بپزند و به مسجد ببرند، از صبح مشغول خالی كردن گل و لای خانه ها هستند و حوالی غروب خسته از كار روزانه پای سفره می نشینند و بی آن كه بدانند چه كسی كدام غذا را از كدام شهر پخته و برایشان فرستاده، افطار می كنند.
این كار البته مربوط به امروز و دیروز نیست و در برخی مناطق سیل زده گلستان از ابتدای وقوع سیل تاكنون رسم اطعام دهی به برنامه ثابت نیكوكاران تبدیل شده است.
جایگاه والای ماه مبارك رمضان در میان تركمن ها در كنار دشواری فعالیت روزانه و پاكسازی خانه و محله از نشانه های سیلاب، همت عمومی تشكل های مردمی برای حضور موثرتر در مناطق سیل زده را بیشتر كرده است.
اگر چه مدتی است به دلیل فروكش كردن سیلاب، امدادرسانی به سیل زدگان كاهش یافته اما ارسال كمك های مردمی به روستاهای دورمانده و كمتر بهره مند شده از خدمات امدادرسانی همچنان ادامه دارد.
با خروج گروه های امدادی، حالا فقط چشم امید مردم سیل زده و گرفتار در بحران گلستان به گروه های مردمی و خودجوش خیری است كه جزیی از خانواده مناطق سیل زده شده و بی آن كه مسوولیتی داشته باشند، خود را متعهد به تامین همه نیازمندی ها و برقراری زندگی عادی می دانند.
بخش عمده مشكلات شهرهای سیل زده آق قلا و گمیشان برطرف شده اما هنوز روستاهایی هستند كه به دلایل گوناگون همچون دشواری در دسترسی و قرار گرفتن در محاصره آب، راه زیادی تا بازگشت به روزهای قبل از سیل دارند.
فقط رسم آغیز آچار تركمن ها نیست كه در ماه مبارك رمضان امسال امكانی برای اجرای آن در مناطق سیل زده وجود ندارد.
مراسم شب چهاردهم آیین دیگری است كه ساكنان مناطق درگیر سیل مانند روستای سقریلقی آق قلا كه آسیب زیادی دیده است از كنار آن گذشتند و به مرور خاطرات آن دلخوش كردند.
در این رسم، تركمن‌ها در شب چهاردهم ماه مبارك رمضان مراسم 'یا رمضان' برگزار می كنند كه به شكرانه نیمه شدن این ماه و نعمتی كه از آن برخوردار بوده‌اند بعد از نماز عشا و تراویح گروهی از جوانان و نوجوانان به رهبری پیش‌نماز مسجد به خانه‌ها می‌روند و رهبر این گروه اشعاری را در ستایش این ماه می‌خواند و دیگران 'الله' می‌گویند و صاحب خانه هم مبلغی پول یا شیرینی می‌دهد كه آخر بین افراد گرداننده این مراسم تقسیم می‌شود.
بیل زدن های چند ساعته برای تخلیه خانه ها از سیل و گل و لای و ویرانی خانه ها و اسباب خانه ها دیگر رمقی برای برگزاری این مراسم باقی نمی گذارد و به احتمال فراوان برگزاری این رسم هم مانند برخی دیگر از آیین های مرتبط با این ماه در مناطق سیل زده گلستان با تاخیری یك ساله مواجه شود.
تراویح به نمازهایی اطلاق می‌شود كه اهل سنت در شب‌های ماه رمضان و پس از نماز عشا به جماعت می‌خوانند و بیست ركعت است.
با این اتفاقات و سختی ها و حجم زیاد سیلاب تركمن های سیل زده استان گلستان حتی نمی دانند می توانند رسم روز كِر را برگزار كنند یا نه؟
در این رسم كه بیشتر در میان تركمن های ساكن در غرب استان گلستان رواج دارد، آن ها 2 روز قبل از پایان ماه مبارك رمضان را روز كِر می دانند و در این روز زنان با كمك دختران و زنان همسایه برای نظافت خانه مانند شستشوی فرش، ظرف، لباس ها و خانه تكانی همت می كنند تا به استقبال عید فطر بروند.
مردم برخی مناطق سیل زده گلستان امسال همه روزهایشان تبدیل به روز كر شده و آن ها نه فقط در چند روز مشخص بلكه در همه روزهای ماه رمضان مشغول نظافت و شستشوی خانه و كاشانه خود از گل و لای هستند و با اشك و آه نشانه های سیلاب ویرانگر را از سرپناه خود می زدایند.
غم روستایی ساكن در سقریلقی كه شاید قبل از سیل نامش به گوش خیلی ها نخورده بود، حالا غم همه ایران است، همه آن ها كه در سكوت می آیند و كمك می كنند و می روند تا باری از دوش كسی بردارند.
پهن شدن سفره های افطاری و سیل كمك های مردمی برای فراموش كردن داغ سیل، نشانه دیگر و سند محكمی از تعبیر شعر سعدی علیه الرحمه است كه فرمود' بنی آدم اعضای یك پیكرند'.
شاید اگر مختومقلی فراغی شاعر شهیر تركمن هم زنده بود شعری بلند و حماسی از اتحاد همه اقوام و مذاهب در كمك به تركمن ها می سرود و هم داستان با سعدی خوی نوع پرستی ایرانیان را ستایش می كرد.
3091/2729