قصه تكراري خسارت سرماي بهاري به كشاورزان استان اردبيل

اردبيل - ايرنا - بوي بهار كه مي آيد؛ با خود به انسان ها زندگي و طراوت به ارمغان مي آورد، اما در استان اردبيل در بهار هميشه كشاورزان و باغداران ساعات و روزهايي پر اضطرابي را سپري مي كنند،برف ، سرما و تگرگ ميهمان ناخوانده اي هستند كه هر سال اندوخته روستاييان را مورد هجوم قرار مي دهند.

در يك دهه گذشته تقريبا سالي نبوده كه سرماي بي موقع فصل بهار كه عمدتا با بارش برف و يخبندان همراه بوده سرمايه باغداران و كشاورزان را به يغما نبرد، از سرما كه مي گذري در اواسط ارديبهشت و خرداد تگرگ كار خود را شروع كرده و اندك شكوفه و غنچه هاي درختان ميوه رهيده از سرما را در تيررس هجوم خود قرار مي دهد.
اين قصه خسارت سرما، سيلاب و تگرگ به كشاورزان هر سال در استان اردبيل تكرار مي شود و جالب اينكه با علم به اين وضعيت هنوز آنگونه كه مي بايست نه از سوي مسئولان و نه باغداران اقدام اساسي براي چاره انديشي اين مشكل و پيشگيري از آن صورت نگرفته است.
پوشش بيمه اي ، تغيير شيوه هاي كشت و جايگزيني درختان ديررس به جاي درختان ميوه آسيب پذير و استفاده از سامانه هاي ضد تگرگ و سرما در باغ ها از جمله اقداماتي است كه مي بايست براي مقابله با مشكل بكار گرفته شود اما با وجود برخي اقدام ها در اين زمينه هنوز فعاليت ها عموميت نيافته و هر سال غصه اين قصه ادامه دار تكرار مي شود.

*** خسارت سرما به 70 درصد باغ هاي استان در سال جاري
به گفته خليل نيكشاد ، رييس سازمان جهاد كشاورزي استان اردبيل حدود 70 درصد از باغات استان اردبيل در فروردين و ارديبهشت ماه امسال دچار سرمازدگي شدند.
وي كل سطح باغات اين استان را 39 هزار و 400 هكتار ذكر كرد و اظهار داشت: 60 تا 70 درصد سطح باغات به نسبت هاي مختلف با ورود سامانه بارشي برف و افت دما دچار سرمازدگي و خسارت شدند.
احمد شهريار ، معاون بهبود توليدات گياهي سازمان جهاد كشاورزي استان اردبيل هم گفت كه سرماي نابهنگام اوايل ارديبهشت ماه بين 30 تا 70 درصد به باغات ميوه اين استان خسارت زد.
وي افزود: در پي فعاليت موج سرماي نابهنگام، بخش اعظمي از باغات استان اردبيل به جز در مناطق معتدل شمال استان دچار درصدي از خسارت شد.
شهريار با بيان اين كه بيشترين خسارت سرما مربوط به باغات گردو در مناطق مركزي و جنوبي استان اردبيل بوده ، اظهار داشت: بر اساس برآورد كارشناسان جهاد كشاورزي، 70 درصد باغات گردوي استان دچار خسارت شده و محصول آن به صورت كلي براي سال جاري از بين رفته است.
وي بيان كرد: همچنين بر اساس آخرين ارزيابي كارشناسي انجام شده، 60 درصد باغات بادام و زردآلوي منطقه نيز بر اثر سرماي نابهنگام از بين رفته است.
شهريار اضافه كرد: علاوه بر اين، در موج اخير سرما و يخبندان 30 درصد مجموع باغات انگور مشگين شهر نيز دچار خسارت شده است.
وي مجموع خسارت سرمازدگي باغات ميوه هسته دار از جمله شليل و هلو را نيز حدود 30 درصد اعلام كرد.

*** چاره كار چيست؟
به گفته كارشناسان ، حوادث طبيعي امري است كه بوده و از اين پس نيز خواهد بود و ضروري است كه با شناخت آن، زمان احتمالي وقوع حوادث و شيوه هاي مقابله با آن از بروز خسارت و دست كم كاهش آسيب هاي آن اقدام اساسي صورت بگيرد.
بنا به گفته اين كارشناسان ، استان اردبيل جزو 10 استان كشور در زمينه فراواني وقوع حوادث طبيعي به شمار مي رود و در اين ميان بيشترين خسارات كه تقريبا هر سال تكرار مي شود با بيش از 45 درصد فراواني به بخش كشاورزي اختصاص دارد.
حسن بابايي ، كارشناس كشاورزي در اين باره گفت: تغيير شيوه كشت و زرع در استان براي مقابله با خسارت هاي ناشي از سرمازدگي و نيز خشكسالي در استان ضروري است.
وي افزود: توليد بذور مناسب با شرايط آب و هوايي استان ، ترويج كشت محصولات با آب بري كم ، ترويج كشت محصولات گران قيمت ، حركت در مسير گذر از كشاورزي سنتي به صنعتي و تغيير سامانه آبياري سنتي به آبياري قطره اي از جمله مواردي است كه مي بايست در استان عملياتي شود و در اين زمينه اقدام هايي در حال انجام است.
بابايي بيان كرد: ساماندهي ديواره رودخانه ها ، مهار روان آب ها ، اجراي طرح هاي آبخيزداري ، افزايش كشت نهال و درخت در مناطق سيل خيز و مقاوم سازي اماكن دامي و مسكوني در روستاها از جمله اقدام هاي ديگري است كه بايد در راستاي كاهش خسارت هاي حوادث طبيعي در استان به آن توجه جدي صورت گيرد.
اكبر بهنامجو ، استاندار اردبيل نيز مي گويد: سرمازدگي هر سال در بهار خسارت هاي زيادي متوجه باغداران استان كرده و اين امر از چند سال پيش تكرار مي شود و ضروري است تا متخصصان در زمينه توليد و رواج كشت محصولات باغي مقاوم به سرما در استان اقدام كنند.
وي گفت: بايد بتدريج باغداران استان از نهال و درختان ميوه ديررس استفاده كنند تا هر سال اسير سرماي بهاره نشوند.
خليل نيكشاد ، رييس سازمان جهاد كشاورزي استان اردبيل هم گفت: تجهيز باغ ها در اين استان به سامانه گرمايش پولار و دراگون، هيترهاي برقي و سامانه ضد تگرك ضروري است و براي عملي شدن اين مهم پرداخت تسهيلات يارانه دار به باغداران و كشاورزان ضرورت دارد.
نيكشاد بيان كرد: در سال هاي گذشته سامانه هاي ضد تگرگ به صورت الگويي در مشگين شهر ، خلخال و كوثر نصب شده كه موفقيت خوبي در جلوگيري از خسارت تگرگ داشته اند.
او گفت: همچنين چند دستگاه پولار و دراگون و هيترهاي باغي به صورت الگويي در باغ ها نصب شده كه بر اساس نظر كارشناسان مفيد بوده اند و در باغ هايي كه از اين امكانات استفاده كرده اند ميزان خسارت سرما به حداقل ممكن رسيده است.
نيكشاد ادامه داد: 15 دستگاه مولد باد و گرما در باغات 2 شهرستان مشگين شهر و گيوي براي مقابله با سرما به صورت پايلوت مورد استفاده قرار گرفته است.
به گفته وي ، سال گذشته هزار و 840 ميليارد ريال نهال يارانه دار در بين باغداران استان توزيع شد و انبوه اين نهال ها گيلاس و آلبالو است كه ميزان مقاومت بيشتري نسبت به شرايط نامساعد محيطي بويژه سرما دارند.
وي افزود: توزيع نهال هاي 'چندلر گردو' در 2 سال اخير نتايج قابل قبولي را در مقابله با سرما داشته به گونه اي كه هيچ يك از اين نهال دچار خسارت نشدند ، به دليل اينكه اين ارقام همچنان خواب زمستاني خود را مي گذرانند و رشد فيزيولوژيكي خود را آغاز نكرده اند.
محرم عدلي ، مدير باغباني سازمان جهاد كشاورزي استان اردبيل هم گفت كه در كنار اقدام هاي اساسي از سوي مسئولان باغداران استان بايد هر سال قبل از ورود سامانه بارش با سرمازدگي درختان ميوه مقابله كنند.
وي افزود: باغداران استان اردبيل مي توانند با آتش زدن سرشاخه‌ هاي هرس شده ميزان خسارت سرما را به حداقل برسانند.
او در خصوص نحوه مقابله با سرمازدگي درختان ميوه افزود: باغداران بايد با آتش زدن سرشاخه‌ هاي هرس شده و كاه و كلش با ايجاد دود و گرما در سطح باغات از ميزان خسارت سرما به باغات خود جلوگيري نمايند.

*** بيمه ، ضرورتي فراموش شده از سوي كشاورزان
با وجود تداوم و تكراري بودن خسارت هاي سرما ، آتش سوزي ، سيلاب و خشكسالي در بخش كشاورزي استان اردبيل و متضرر شدن سالانه كشاورزان هنوز بيمه محصولات بين زاراعان و باغداران جا نيفتاده و بخش كمي از زمين هاي كشاورزي در استان تحت پوشش بيمه مي باشد.
خليل نيكشاد ، رييس جهاد كشاورزي استان اردبيل درباره سطح باغات بيمه شده استان در سال زراعي جاري را 16 هزار هكتار ذكر كرد و گفت: سطح باغات بيمه شده در سال زراعي گذشته تنها 8 هزار هكتار بوده است و اين در حالي است كه استان اردبيل 41 هزار هكتار باغ دارد.
وي از كشاورزان و باغداران استان اردبيل خواست تا به بيمه اراضي و واحدهاي خود در برابر سرمازدگي و ساير عوامل خسارت طبيعي اقدام كنند.
نيكشاد اظهار داشت: صندوق بيمه محصولات كشاورزي بايد با همكاري كارشناسان سازمان جهاد كشاورزي در كمترين زمان ممكن و با بيشترين ميزان دقت برآورد خسارت نسبت به پرداخت خسارت باغداراني كه محصولات خود را بيمه كرده اند، اقدام كند.
نيكشاد افزود: هر قدر از لحاظ زماني پرداخت خسارت زودتر باشد باغداران مديريت بهتر و بيشتري بر باغ ها خواهند داشت تا در سال آينده نيز بتوانند محصول بهتر و بيشتري را برداشت كرده و خسارت وارده را در اقتصاد خانوار خود جبران كنند.

** ضرورت پرداخت خسارت زارعان در كوتاه مدت
رضا كريمي ، نايب رييس كميسيون كشاورزي مجلس و نماينده مردم اردبيل ، نير ، نمين و سرعين در مجلس شوراي اسلامي گفت: پيگير پرداخت مطالبات و بدهي‌هاي كشاورزان خسارت ‌ديده با اختصاص رديف اعتباري مشخص هستيم.
وي بيان كرد: اين استان ظرفيت بي ‌نظيري در حوزه كشاورزي دارد و نبايد بواسطه تاخير در پرداخت مطالبات و بدهي‌ هاي كشاورزان خسارت ديده زمينه دلسردي در توليد محصولات ايجاد شود.
او همچنين در زمينه كشاورزاني كه محصولات خود را بيمه نكرده ‌اند، گفت: دولت در نظر دارد براي اين دسته از كشاورزان تسهيلات ويژه بي ‌بهره يا كم‌ بهره واگذار كند و ما نيز پيگير به نتيجه نشستن اين موضوع هستيم.
ولي ملكي ، نماينده مردم مشگين ‌شهر در مجلس شوراي اسلامي نيز گفت: رايزني ‌هاي زيادي براي پرداخت خسارت باغداران مشگين‌ شهر انجام شده و اين غرامت ها پرداخت مي‌شود.
وي اضافه كرد: مشگين ‌شهر ظرفيت بالايي در بخش كشاورزي بويژه توليد انواع ميوه ‌هاي سردرختي دارد كه متاسفانه چند سال است به دليل خسارت ناشي از سرمازدگي باغداران دچار مشكل مي‌شوند كه در اين زمينه نياز است وزارت جهاد كشاورزي نسبت به پرداخت خسارت باغداران منطقه اقدام كند.
استان اردبيل داراي 225 هزار هكتار اراضي آبي ، 515 هزار هكتار اراضي ديم و 41 هزار هكتار اراضي باغي است كه سالانه بيش از 4.5 ميليون تن انواع محصولات زراعي ، باغي و دامي را توليد مي كند.
6016/7110