رشد سريع در حوزه نانوفناوري دي‌ان‌اي آمفي‌فيليك

تهران- ايرنا- نتايج آخرين يافته‌هاي محققان در مقاله‌اي كه اخيرا به چاپ رسيده، نشان مي‌دهد كه حوزه نانوفناوري دي‌ان‌اي آمفي‌فيليك در حال رشد سريع است و از اين ساختارها مي‌توان در حوزه‌هاي تومورشناسي و واكسن استفاده كرد.

به گزارش ستاد ويژه توسعه فناوري نانو، مواد هيبريدي شامل واحدهاي سازنده پليمرها و رشته‌هاي دي‌ان‌اي مي‌توانند به‌عنوان حامل براي انتقال مواد غذايي عمل كرده و در نتيجه همگرايي بين شيمي آلي، شيمي پليمر و زيست‌شناسي مولكولي ايجاد مي‌كنند.
دي‌ان‌اي به‌عنوان جعبه ابزار مي‌تواند به كار گرفته مي‌شود و از آن مي‌توان براي ساخت داربست‌هاي ساختاري قابل برنامه‌ريزي استفاده كرد. بنابراين دي‌ان‌اي گزينه مناسبي براي توليد نسل جديدي از مولكول‌هاست كه با تغيير توالي موجود روي دي‌ان‌اي امكان توليد ساختارهاي مختلف وجود دارد.
اما يك گروه تحقيقاتي به رهبري «هو» اقدام به بررسي نانوفناوري دي‌ان‌اي آمفي‌فيليك كرده‌اند. دي‌ان‌اي آمفي‌فيليك با استفاده از ساختارهاي آب‌گريزي ساخته شده كه با كمك پيوندهاي كووالانسي به بخش آب‌دوست متصل شده است كه معمولا يك مولكولي كوچك يا يك پليمر است. در واقع روي ساختارهاي دي‌ان‌اي آمفي‌فيليك هر دو گروه آب‌دوست و آب‌گريز وجود داشته كه با پيوند كوولانسي كنار هم قرار گرفته‌اند. اين رشته‌هاي آمفي‌فيليك امكان برهم‌كنش ميان نانوساختارهاي دي‌ان‌اي را با دولايه‌هاي ليپيدي مصنوعي، حاملين غشاء و سلول‌ها فراهم مي‌كنند.
نويسندگان اين مقاله به بررسي سنتز، آرايش مولكولي از حالت مايسل به ليپوزم و برهم‌كنش‌هاي مختلف اين ساختار پرداخته‌اند. همچنين شاخص‌هايي نظير عوامل موثر بر برهم‌كنش‌هاي رشته‌هاي دي‌ان‌اي و پايداري كمپلكس‌ها نيز در اين مقاله مورد مطالعه قرار گرفته و در ادامه، مشخصه‌يابي ساختارهاي آمفي‌فيليك انجام شده است.
در بخشي از اين مقاله نيز كاربردهاي زيستي اين ساختارها از رهايش دارو گرفته تا ايمني‌درماني، خاموش‌كردن ژن، حسگري و گيراندازي سلولي تشريح شده است. براي مثال، در بخش رهايش دارو، خود دي‌ان‌اي به تنهايي اثر درماني يا كاربرد ژنتيكي ندارد اما مي‌توان مواد مختلفي را روي آن قرار داد تا به‌عنوان حامل براي اين مواد مورداستفاده قرار گيرد.
آندرياس هرمان و همكارانش از موسه لايبنيتز متقاعد شدند كه اين حوزه در حال رشد بوده و از اين ساختارها مي‌توان در حوزه‌هاي تومورشناسي و واكسن استفاده كرد.
علمي ** 1836 ** 1055