۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۷:۳۳
کد خبر 83320085
۰ نفر
فیلم هایی كه كودكان نباید ببینند

تهران-ایرنا- رده بندی فیلم های سینمایی كه در سال گذشته صرفا در حد توصیه برای مخاطبان و در حد درج «این فیلم برای افراد زیر 15 سال مناسب نیست» بود، شكل جدیدی به خود گرفته و قرار است تا به صورتی مدون و جزءبندی شده، اعمال شود.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، اوایل اردیبهشت ماه سال جاری بود كه آیین نامه جدید درجه بندی سنی فیلم‌های سینمایی توسط سازمان سینمایی ابلاغ شد و در متن آن آمده بود كه در این آیین نامه، چگونگی درجه بندی سنی فیلم‌ها و نحوه برخورد با مخاطبان مشخص شده و برای تمامی سینماها، تهیه كننده‌ها و پخش كننده‌ها لازم الاجرا است.
مقدمه این دستورالعمل به وضوح مشخص می سازد كه پیشگیری از هرگونه آسیب به مخاطبان اعم از كودكان، نوجوانان و جوانان بر اساس موازین تربیتی، اخلاقی و باور‌های اجتماعی، به عنوان ضرورت صنعت تصویر شناخته می‌شود.
آنچه به عنوان اهمیت این مساله عنوان شده، نامناسب بودن نمایش رفتار و گفتار شخصیت های منفی و یا رخدادهایی است كه متضمن خشونت، ترس و مضامین مشابه هستند، به همین دلیل و بر اساس این رویكرد آگاه سازی و دسته بندی آثار با توجه به این مهم و جلوگیری از این مساله ضروری می نماید. بر این اساس در فصل دو این آیین نامه، تفكیك سنی به لحاظ مباحث محتوایی، بدین صورت مطرح شده است:
گروه 9+ شامل فیلم‌هایی می‌شوند كه دارای الفاظ یا صحنه‌های نامناسب برای كودكان است و تماشای آن برای كودكان زیر 9 سال توصیه نمی‌شود.
گروه 12 + فیلم‌های دارای صحنه‌های به نسبت خشونت آمیز، دلهره آور، سیگار كشیدن و یا الفاظ نامناسب است و تماشای آن‌ها برای افراد زیر 12 سال توصیه نمی‌شود.
فیلم‌های گروه 15+ دارای صحنه‌های خشونت آمیز، ترسناك، كشیدن سیگار، روابط خلاف عرف جامعه و یا زبان تند و نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر 15 سال توصیه نمی‌شود؛
و فیلم‌های گروه 18+ شامل صحنه‌های افراطی از خشونت یا صحنه‌های استعمال مواد مخدر یا صحنه‌هایی تداعی كننده روابط زناشویی و یا الفاظ و حركات نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر 18 سال ممنوع است.
این مساله البته انتقادات متعددی را از جانب فیلمسازان و نظریه پردازان سینمایی مطرح ساخته است و اگرچه موافقان نفس اجرای چنین رویكردی را مثبت ارزیابی می كنند اما منتقدان از جوانب مختلفی به آن ایراد وارد می سازند. ایراداتی چون فرمالیته بودن چنین طرح هایی به دلیل ممیزی هایی كه در زمان ساخت فیلم اعمال می شود، عدم امكان تشخیص سنی افراد به ویژه در موارد خرید اینترنتی بلیط، در صورت اجرایی شدن این طرح فقط می تواند سینما را در بربگیرد و نه دی.وی.دی های موجود و قابل دسترس در بازار را، عدم تعبیه زیرساخت های نگهداری كودكان در مجتمع های سینمایی و ...
در نتیجه اگرچه منتقدان رادیكال تصویب این طرح را یكسره بی فایده و غیرقابل اجرا می دانند اما به نظر می رسد كه اتخاذ چنین رویكردهایی از بابت آنچه می توان آن را «ایجاد مساله برای مخاطب» و یا «طرح دغدغه برای والدین» نامید مثمر ثمر به نظر می رسد.

**روانشناسان چه می گویند
«محمد سلگی» دكترای روانشناسی و رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات ضمن تایید تصویب این طرح در گفت وگو با پژوهشگر ایرنا بیان داشت: من با این ایده موافق هستم به این جهت كه قدم اولی است كه می تواند به فیلم هایی كه ممكن است در حال حاضر به دلیل آزاد بودن رده سنی مجوز پخش نگیرند، كمك كند تا مجوز بگیرند. مثلا فیلمی كه در آن بازیگر سیگار می كشد و ما دیدن این را برای نوجوان زیر 15 سال مناسب نمی دانیم در صورتی كه برای یك فرد سن بالاتر مشكلی ندارد. در نتیجه در راستای رونق فیلمسازی و سینما این كار باعث خواهد شد تا فیلم های بیشتری ساخته و اكران شوند.
وی افزود: از طرف دیگر در كشور ما مساله رده بندی كردن فیلم ها در راستای مقابله با ترویج خشونت است. در دنیا به دلیل نمایش مسائل جنسی و غیر اخلاقی است كه بحث رده بندی اعمال شده است ولی در كشور ما چون به طور كلی نمایشی از مسائل غیراخلاقی وجود ندارد و طبق عرف و قوانین شرعی ما این یك تابوی كلی است این موضوع دغدغه ما نیست اما مشكل اساسی ما همان بحث خشونت است؛ این رده بندی می تواند كمك كند تا فیلم هایی كه دغدغه مند هستند و موضوعی خوب برای پرداختن و حتی كارگردانان برجسته ای برای ساخت دارند و در قسمت هایی مجبورند تا خشونت را به نمایش بكشند، ساخته شوند. یعنی این رده بندی كمك می كند تا هم فیلم حرفش را بزند و هم از انگ ترویج خشونت دور بمانند.
«البته این موضوع منوط بر این است كه تا چه حد بتوانیم این مساله را عمومی و اجرا كنیم. چون این مساله فقط شامل بحث اكران است و همچنان مساله بعد از اكران كه عرضه فیلم در قالب سی.دی است به قوت خودش باقی است».

**باید به رفتار منطقی عادت كنیم
این روانشناس در تاكید بر آثار مخرب برخی فیلم ها بر نوجوانان یادآور شد: به لحاظ روانشناختی این رده بندی به دلیل عدم نمایش مباحث خشونت و مواد مخدر برای سنین خاصی، مقوله ای خوب است. اما بحث ما در این میان به خصوص نوجوان ها هستند؛ البته بخشی هم كودك هست اما اغلب اوقات ممكن است مشكلمان با كودكان كمتر باشد چرا كه آنان مباحث را نمی فهمند؛ ولی در مورد نوجوانان مشكل اینجاست كه آنها مباحث را می فهمند و چون سیستم شناختی و حتی اجتماعیشان فعال است، به لحاظ عاطفی درگیر می شوند.
«بنابراین، این كه این كار اجرا بشود و از ترتیبی هم برخوردار باشد، مطلوب است اما به نظرم گره كار بیشتر در نحوه اجرا است و این همانند مساله كمربند ایمنی در رانندگی است؛ وقتی بستن آن اجباری شد همه ما از این قضیه ناراحت بودیم اما اگر امروز این بستن كمربند ایمنی فراگیر شده، به دلیل عادت است».
وی تصریح كرد: در بسیاری از موارد و امور هم داستان به همین منوال است؛ یعنی اگر موضوعی برای ما تكرار شود، بدان عادت می كنیم. یعنی به مرور زمان برایمان عادت می شود و یاد می گیریم؛ باید یاد بگیریم رفتارمان را عوض كنیم و به رفتارهای عاقلانه و منطقی تری برای تربیت بچه هایمان توجه كنی. از آنجایی كه عمده مخاطبان فیلم های ما طبقه متوسط هستند؛ این ها معمولا زودتر یاد می گیرند.
«ما چون راحت طلب هستیم و نمی خواهیم سختی بكشیم، ترجیح می دهیم همه با هم و خانوادگی فیلم ببینیم».
سلگی خاطرنشان كرد: ما باید قاعده را بگذاریم و به دلیل این كه كسی آن را رعایت نمی كند، نباید قاعده را از دست بدهیم. قاعده باید گذاشته شود و بعد برویم دنبال راه های اجرای آن كه آن هم مسلتزم همراهی همه است؛ یعنی همه متخصصان باید صحبت كنند، نظر بدهند و تبیین كنند.
«این كه این دستورالعمل چطور اجرا می شود و مثلا اگر من برای بچه ام بلیت گرفتم و او را با خودم بردم با من چطور برخورد می شود را باید منتظر باشیم و ببینیم كه درست اجرا می شود یا نه؛ ولی نفس كار و این كه كودكان تا سنین خاصی فیلم هایی را نبینند مطلوب است. پس باید بین نفس كار و نحوه اجرای آن تمایر قائل شویم و در باب آنها جداگانه صحبت كنیم».
پژوهشم**9480**1552