ناكامی آمریكا در ناامن‌سازی خاورمیانه با اهرم‌ اقتصادی

تهران- ایرنا- پس از اقدامات سیاسی-روانی كاخ سفید برای ناامن نشان دادن منطقه خاورمیانه از جمله فرمان خروج كاركنان غیرضروری در نمایندگی های خود از عراق، واشنگتن به سمت دامن زدن به موضوع‌های اقتصادی و تجاری برای تشدید بحران و فشار بر كشورهای منطقه گام برداشته است.

در هفته‌های اخیر اقدامات مختلفی از سوی آمریكا برای بحرانی جلوه دادن و تشدید فضای ناامنی در منطقه خاورمیانه صورت گرفته است كه رسانه‌های غربی و منطقه‌ای همسو با كاخ سفید، برای شدت بخشیدن، اقدام به برجسته‌سازی آن كرده‌اند.
بازی كاخ سفید برای ناامن جلوه دادن خلیج فارس و افزایش تنش میان آمریكا و ایران در هفته‌های اخیر با اقدام «جان بولتون» مشاور امنیت ملی «دونالد ترامپ»، با برجسته‌سازی اعزام ناوهواپیمابر به خلیج فارس شدت یافت.
بولتن كه این روزها به سیبل انتقاد دولتمردان آمریكایی نیز تبدیل شده، اقدام از پیش برنامه‌ریزی شده نیروی دریایی این كشور برای اعزام این ناو به منطقه را با توجیه «نشانه‌ها و هشدارهای مشكل‌آفرین و تنش‌زا از سوی ایران» مرتبط ساخت كه با هجمه‌ای از انتقادهای داخلی و خارجی همراه بود.
گام دیگر واشنگتن در زمینه ناامن نشان دادن منطقه، دستور به كاهش شمار كاركنان نمایندگی‌هایی آمریكا در عراق با ادعای خروج 200 تن از آنها بود؛ آن هم در حالی كه مقام‌های عراقی بارها بر مطلوب بودن شرایط امنیتی و نبود تهدید خاص در این كشور تاكید كرده‌اند.
البته خروج این تعداد نیرو در برابر آمارهای رسمی دولت عراق مبنی بر حضور بیش از 10 هزار نیروی نظامی آمریكا در عراق، چیزی جز فضاسازی رسانه‌ای برای القای ناامنی در منطقه نیست.
با این حال در دو روز اخیر، دولتمردان كاخ سفید گام‌های دیگری برای ناامن جلوه دادن منطقه برداشته‌اند كه در حوزه اقتصادی و تجاری است.
خروج شماری از كاركنان شركت نفتی «اكسون موبیل» آمریكا به بهانه بالاگرفتن تنش میان ایران و آمریكا، برنامه بعدی واشنگتن برای ملتهب نشان دادن منطقه است.
رویترز در این رابطه دیروز(شنبه) اعلام كرد كه این شركت نفتی اقدام به انتقال 20 كارمند خارجی خود از میدان نفتی «غرب القرنه یك» در عراق به دبی كرده است.
این اقدام شركت نفتی آمریكایی با واكنش دولتمردان عراقی همراه شد به طوری كه شركت نفت بصره عراق این رویكرد را جنگ روانی آمریكا دانست و اعلام كرد، خروج این تعداد از كارمندان شركت اكسون موبیل تاثیری بر میزان تولید نفت و گاز عراق نداشته و نخواهد گذاشت.
براساس اطلاعیه شركت نفت بصره، خروج كارمندان نفتی آمریكا از عراق هیچ تاثیری بر اجرای طرح‌های توسعه و یا عملیات سرویس و نگهداری تاسیسات نفت و گاز بصره ندارد.
شركت نفتی «اكسن موبیل» كه به «ركس تیلرسون» وزیر سابق امور خارجه آمریكا تعلق دارد، در میدان نفتی «غرب القرنه یك» فعالیت دارد كه یكی از بزرگترین میدان‌های نفتی جهان است. این میدان در غرب بصره و نزدیك مرز ایران قرار دارد.
به گفته تحلیلگران، این رویكرد شركت آمریكایی به نوعی تلاش برای فشار حداكثری به دولت عراق است كه «پروژه جامع جنوب عراق» را دنبال می‌كند.
عراق برای توسعه میادین نفت و گاز خود و حضور پر رنگ‌تر در بازارهای جهانی، قصد دارد قرارداد 30 ساله نفتی با «اكسون موبیل» و «پتروچاینا» 2 غول بزرگ انرژی جهان امضا كند.
این كشور در ماه مارس(اسفند-فروردین) 2019 میلادی چهار و نیم میلیون بشكه نفت در روز تولید كرده و اكنون بعد از عربستان سعودی بیشترین نفت را در میان اعضای سازمان كشورهای صادركننده نفت (اوپك) صادر می‌كند.
چندی پیش «عادل عبدالمهدی» نخست‌وزیر عراق در نشست خبری هفتگی خود اعلام كرد كه بغداد در حال امضای نهایی قراردادی در عرصه انرژی به مدت 30 سال و به ارزش 53 میلیارد دلار با شركت آمریكایی «اكسون موبیل» و شركت چینی «پتروچاینا»ست.
انتظار می‌دارد عراق در مدت 30 سال اجرای این قرارداد، 400 میلیارد دلار به دست آورد.
با توجه به اینكه گمانه‌زنی رسانه‌ای بر این بود كه امضای قرارداد با شركت آمریكایی برای توسعه میادین نفت و گاز، یكی از شروط واشنگتن به بغداد در اعمال تحریم‌ها علیه تهران بوده، مقام‌های عراقی اعلام كرده‌اند كه این قرارداد هیچ ربطی به تحریم‌ها و تعهد عراق به این تحریم‌ها ندارد.
در همین رابطه «حمید بعیدی‌نژاد» سفیر ایران در لندن گفته بود، آمریكا به عراق معافیتی برای معامله اقتصادی با ایران می‌دهد و در قبال آن، یك قرارداد نفتی با بغداد امضا می كند.
البته نخست وزیر عراق اخبار منتشر شده درباره معاف شدن كشورش از اجرای تحریم‌های ضد ایرانی آمریكا در برابر اعطای امتیاز سرمایه‌گذاری به شركت اكسن موبیل آمریكا را رد كرد اما یك ماه پیش، رئیس مجلس عراق تلویحا این موضوع را تایید كرده بود.
عبدالمهدی از زمان اعمال تحریم‌های یكجانبه آمریكا علیه ایران تصریح كرده بود كه عراق با هرگونه تحریمی علیه ملت‌ها مخالفت است و بخشی از نظام تحریم‌ها علیه ایران نخواهد شد.

** ناامن جلوه دادن آسمان خلیج فارس
در روزهای اخیر سیاست‌های ادامه‌دار آمریكا برای ناامن جلوه دادن منطقه خلیج فارس به بخش حمل و نقل هوایی نیز كشیده شده است.
دیروز(شنبه، 28 اردیبهشت) اداره هوانوردی آمریكا به بهانه آنچه بالا گرفتن تنش‌ها در منطقه خواند از همه خطوط هواپیمایی بین‌المللی خواست از فضای خلیج فارس عبور نكنند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام كرد، دیپلمات‌های آمریكایی مدعی‌اند كه شركت های هواپیمایی تجاری(مسافری) با عبور از فضای خلیج‌فارس خود را در معرض خطر قرار می‌دهند.
اداره هوانوردی آمریكا (FAA) مدعی ناامنی در آسمان خلیج فارس به بهانه افزایش تنش و فعالیت‌های نظامی در منطقه شده و اعلام كرده در چنین فضایی بی‌دقتی در شناسایی و محاسبه درست، ممكن است منجر به بروز رخدادی غیرقابل پیش‌بینی شود.
در حالی كاخ سفید چنین رویكردی را در پیش گرفته است كه آمریكا با اعزام ناو هواپیمابر «آبراهام لینكن» و حضور نیروهای نظامی غربی در منطقه، سبب افزایش نگرانی‌ها و افزایش تنش در آب‌های خلیج فارس شده است.
باتوجه به اینكه آسمان خلیج فارس به سبب موقعیت كانونی منطقه، شاهد ترافیك هوایی گسترده‌ای است، این هشدارها، در عمل تلاشی برای ایجاد نگرانی و بحرانی نشان دادن فعالیت‌ در بخش حمل‌ونقل هوایی بوده و تغییر مسیرها، خود هزینه‌های زیادی برای شركت‌های هواپیمایی ایجاد خواهد كرد.

** بهانه‌تراشی برای كسب منافع اقتصادی
تا پیش از بهانه‌تراشی آمریكا برای خروج كاركنان دولتی و همچنین شركت نفتی «اكسون موبیل» از عراق، واشنگتن فشار زیادی بر بغداد برای اجرای تحریم‌های اقتصادی علیه ایران می‌آورد اما عراق حتی در جریان سفر ناگهانی «مایك پمپئو» وزیر امور خارجه آمریكا به بغداد نیز به صراحت اعلام كرد كه روابط اقتصادی خود با ایران را ادامه می‌دهد.
كارشناسان، یكی از دلایل سفر پمپئو به بغداد را قراردادهای تجاری عراق با كشورهای مختلف بویژه رقبای آمریكا در اروپا اعلام كرده‌اند.
رویترز در این رابطه اعلام كرد كه وزیر امور خارجه آمریكا گفت‌وگو درباره توافق‌های تجاری ناتمام و معاملات بزرگ انرژی را از جمله محورهای سفرش به بغداد بیان كرده بود.
نخست‌وزیر عراق چندی پیش در سفر به اروپا از جمله در برلین با شركت زیمنس برای تولید برق و بهبود شبكه‌های برق قراردادی بی‌سابقه بست.
این اقدام دولت عراق برای آمریكایی كه انتظار داشت شركت «جنرال ‌الكتریك» جایگزین زیمنس شود، غیرقابل باور و به معنای از دست دادن میلیاردها دلار منافع اقتصادی در بخش انرژی عراق بود.
با توجه به سابقه بد شركت جنرال‌الكتریك آمریكا و ناتوانی در بهبود وضعیت برق عراق و حتی جلوگیری از ساخت نیروگاه‌های برقی جدید در این كشور، دولت عراق با امضای قرارداد با زیمنس در مسیری گام برداشت كه برای دولتمردان كاسب‌پیشه كاخ سفید گران تمام شده است.
براین اساس وزیر امور خارجه آمریكا در این سفر تلاش كرد تا زمینه‌سازی‌های تثبیت قراردادهای نفتی و برقی با شركت‌های آمریكایی را فراهم كند.
آمریكایی‌ها در چند ما‌هه اخیر برای رسیدن به اهداف خود، تلاش‌های‌شان را برای ترویج ایران‌هراسی در منطقه و جهان شدت بخشیده و از همه ابزارها بویژه در بخش اقتصادی بهره‌ برده‌اند اما چنین اقداماتی از نگاه تحلیلگران و رسانه‌های غربی، پیامدی جز شكست و ناكامی نداشته و نخواهد داشت.
خبرگزاری فرانسه دیروز(شنبه) در گزارشی با یادآوری سیاست خارجی دولتمردان كاخ سفید در جهان، تصریح كرد كه پیامد این اقدامات و تندروی‌ها در عرصه بین‌المللی برای واشنگتن چیزی جز «ناكامی‌های پی‌درپی» نداشته است.
در گزارش فرانس پرس آمده است: درحالی كه پیش تر به نظر می‌رسید رئیس جمهوری آمریكا خود را برای جشن پیروزی در عرصه‌های بین‌الملل آماده می‌كند اما او در همه جبهه‌ها با ناامیدی و سرخوردگی همراه شده است.
اروپام** 2023**2040