با حل مشكل واردات، جلوی ورشكستگی بخش خصوصی را بگیریم

تهران- ایرنا- آزاد معروفی معتقد است ثبت سفارش برای واردات كالاهای اساسی ارتباطات و فناوری اطلاعات به قدری سخت شده كه تا چند ماه دیگر باید آماده سونامی بیكاری و ورشكستگی بخش خصوصی باشیم. او معتقد است چهارخوان ثبت سفارش، عرصه را برای آماده سازی زیرساخت‌های كشور نیز تنگ كرده است.

حوالی «روز جهانی ارتباطات و روز ملی روابط عمومی»، روزی كه یادآوری می‌كند ارتباطات چه نقش مهمی در دنیا دارد، «آزاد معروفی» رئیس كمیسیون شبكه تهران و رئیس مراكز داده سازمان نظام صنفی رایانه ای كشور از حال بد اوضاع شركت‌های حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات می‌گوید، از این كه اوضاع ثبت سفارش زندگی آن‌ها را با سختی رو به رو كرده است.

**این تكنولوژی؛ بومی نیست
«آزاد معروفی» رئیس كمیسیون شبكه و مراكز داده‌ها سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران (نصر) در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا از وارداتی بودن تكنولوژی‌های حوزه فناوری گفت: اطلاعات و ارتباطات و تكنولوژی‌های مربوط به آن كه در تمام مراكز حساس و زیرساخت‌های كشور استفاده می‌شوند، وارداتی هستند و در حال حاضر چاره‌ای جز وارد كردن این تكنولوژی نداریم.
او می‌گوید:40سال طول كشید تا توانستیم به فنون مربوط به صنعت خودروسازی دست پیدا كنیم، برای دست‌یابی به تكنولوژی‌هایی كه هر چند ماه یك‌بار به روز می‌شوند، راه طولانی در پیش خواهیم داشت. شاید بتوانیم یك درصد از این تكنولوژی را بومی كنیم اما 99درصد از كالاهای اساسی این حوزه، قابل تولید در داخل كشور نیست.
وی معتقد است، در حالی كه مراكز حساس وزارتخانه‌ها، صنایع، اپراتورها، زیرساخت‌های حیاتی كه در آن‌ها نیاز به انتقال اطلاعات وجود دارد، نیازمند واردات تجهیزات حوزه ارتباطات هستند؛ اما مرزهای واردات بسته شده‌اند.

**نقش حیاتی تكنولوژی
معروفی در ادامه گفت: تكنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی در كشورها نقش حیاتی دارند. به هر دلیلی انتقال اطلاعات در مملكت بخوابد، پشت آن مسائل و مشكلات زیادی به وجود می‌آید.
مسئله‌ای كه امروز شركت‌های حوزه فناوری درگیر آن هستند را باید با نگاه امنیت ملی دید. فناوری اطلاعات و ارتباطات هر دو حیات و ممات مملكت هستند. امروزه هر ارگان و نهادی از این تكنولوژی بهره می‌برد. اگر فناوری وجود نداشته باشد، بانك‌ها، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، دولت الكترونیك، ثبت احوال، زیرساخت‌های هسته‌ای، پتروشیمی و ... همه كارایی خود را تا حد زیادی از دست می‌دهند، به همین جهت باید به این حوزه‌ها اهمیت ویژه داده شود.
او در تشریح موانعی كه سر راه ثبت سفارش كالاهای مربوط به فناوری اطلاعات و ارتباطات وجود دارد، گفت: بالا رفتن نرخ ارز در سال گذشته باعث شد بسیاری از شركت‌هایی كه با مجموعه‌های دولتی قرارداد بسته‌ بودند، نتوانند به تعهدات‌شان عمل كنند.

**خوان‌های ثبت سفارش
رئیس كمیسیون شبكه سازمان نصر تهران در ادامه گفت: با این كه آن زمان هنوز ساز و كاری برای ثبت سفارش شكل نگرفته بود، اما قوانین و محدودیت‌ها را وضع كردند و یك جای كوچكی در وزارت صمت و امور اداری را به مركز رسیدگی به آن اختصاص دادند. به همین دلیل آن‌جا پر شد از صف‌های طولانی كه نمایندگان شركت‌ها را قبول نمی‌كردند و مدیرعامل‌ها را با خفت در صف نگه می‌داشتند.
معروفی با اشاره به این كه هم‌زمان با این مسائل، شكل و شمایل ثبت سفارش نیز تغییر كرد، مشكل اول در تغییرات را این‌چنین تشریح می‌كند: در مقررات جدید برای ثبت سفارش محدودیت وزن در نظر گرفته‌اند. مانند خرید نخود و لوبیا. در حالی كه در حوزه فناوری اطلاعات مسائل متفاوت است. حساب و كتاب تمام عرصه‌های وارداتی را با یك متر نمی‌توان انجام داد.
او در توضیح این مسئله گفت: شركت‌ها باید از روز اول اعلام كنند وزن مورد نظر كالایی كه قصد وارداتش را دارند چقدر است. این در حالی است كه «تكنولوژی» گونی برنج كه نیست بتوان وزن آن را حدس زد. كالاهای مربوط به حوزه فناوری اطلاعات بعد از سفارش ساخته می شوند و وزن‌شان در می‌آید. چطور می‌شود از قبل وزن‌شان را حدس زد؟
معروفی به ایراد قدم بعدی ثبت سفارش اشاره كرد و گفت: شركت‌های خصوصی اگر از مرحله محدودیت وزن هم به طریقی عبور كنند، می رسند به مرحله سقف سفارش.
قانون جدید این مرحله می‌گوید اگر در سال گذشته یك میلیون دلار از این كالا را وارد كردید و به همین واسطه‌ مشكل‌تان حل شده است، دیگر نمی‌توانید سفارشی بیش از این میزان (مبلغ) را به ثبت برسانید.
خوان بعدی ثبت سفارش «سابقه سفارش» است. معروفی با این توضیح می‌گوید: شركت‌ها نمی‌توانند تجهیزاتی را وارد كشور كنند كه ضرورت واردات آن در شرایط كنونی حس شده است. چون مسئولان می‌گویند اگر به این كالا نیاز داشتی چرا سال‌های قبل وارد نكردی؟ پاسخ به این سوال ساده‌است، چون نیاز نداشتیم. اما متاسفانه كسی این را نمی‌پذیرد.

**كالای داخلی هم مشكلات خاص خودش را دارد
مرحله بعد، حمایت از تولید ملی و كالای داخلی است؛ معروفی در این خصوص می‌گوید: ما نیز به حمایت از كالای داخلی معتقدیم اما مشكل این است كه در دنیا، هزار نوع از كالاهای مربوط به حوزه فناوری تولید می‌شود اما در داخل كشور بیش از یك یا دو انتخاب نداریم كه كارفرما (بخش عمده‌ای از كارفرمایان را دولت و حاكمیت تشكیل می‌دهند) چنین چیزی را نمی‌پذیرد.
او با فرض این كه برخی‌ كارفرمایان نیز به استفاده از همین دو مدل قانع شوند، به مشكل بعدی اشاره كرد: بارها پیش آمده از تولیدكنندگان داخلی تجهیزات حوزه فناوری خواسته‌‎ایم مشخصات دقیق و زمان تحویل كالایی كه قصد سفارشش را داریم، به ما اعلام كنند تا ثبت سفارش را شروع كنیم.
معروفی می‌گوید معمولا دو پاسخ در این مواقع وجود دارد؛ یا توانایی تولید محصول با مشخصاتی كه مد نظر شركت‌های این حوزه است را ندارند یا صف سفارش به قدری طولانی است كه نمی توانند زمان دقیق تحویل را اعلام كنند.
معروفی خاطرنشان كرد: مشكل دیگر این است كه در این شرایط هم مواد اولیه برای تولید كالای مورد نظر نیز وارداتی است. كه در این صورت باز هم ماجرای ثبت سفارش به میان می‌آید كه قبلا پروسه‌اش را شرح دادم.

**مشابهت!
وی افزود: با تمام احترامی كه سازمان نظام صنفی، كمیسیون دیتا سنتر و همه اركان این سازمان برای تولید داخلی قائل هستند، در حوزه آی تی علی الخصوص محصولات عمده، تولید در داخل كشور میسر نیست.
حتی اگر كالایی قابل تولید در كشور باشد، محدودیت تولید وجود دارد. معمولا باید چندین ماه برای تولید یك محصول منتظر بمانیم و به تبع آن یك پروژه مهم در دولت نیز باید همین زمان خاك بخورد تا محصول داخلی تولید شود.
وی به بحث «مشابهت كالای داخلی» نیز اشاره كرد و گفت: مشكل دیگری كه این روزها اوضاع را از آن چیزی كه هست سخت‌تر كرده، بحث «مشابهت» است. می‌گویند كالایی كه قصد ورودش را دارید، نمونه مشابه ایرانی‌اش وجود دارد. با مشابهت كه نمی‌شود كارهای مهم مملكت را پیش برد! در تجهیزات فناوری اصلا قضیه مشابهت هیچ محلی از اعراب ندارد.

**میان دو تحریم
او با اشاره به این كه راهكارهای ثبت سفارش حداقل در حوزه كاری آن ها و شركت های خصوصی حوزه فناوری كارساز نبوده و منابع ملی كشور را اتلاف كرده، به نقش تحریم نیز اشاره كرده و گفت: هم اكنون شركت های بخش فناوری تحریم، دو شكل از تحریم را تجربه می‌كنند. خارجی‌ها برای تامین محصول تحریم‌مان می‌كنند تا نتوانیم تجهیزات مورد نیاز برای زیرساخت‌های اقتصادی، فناوری اطلاعات و ارتباطات را وارد كشور كنیم.
از طرف دیگر اگر بخش خصوصی كل دنیا را دور بزند، از موانع ارزی بگذرد و كالایش را خریداری كند، اجازه ورود از گمرك را دریافت نمی‌كند. كارهای اداری مربوط به ثبت سفارش‌ها توسط چند كارمند در گوشه ای از وزارت صمت انجام می‌شود و آن‌ها هستند كه در حال حاضر برای واردات كالا و تجهیزات حوزه فناوری اطلاعات، تصمیم می‌گیرند.
وی افزود: امضای طلایی، شكل گرفتن راه قاچاق، رانت و فسادی كه مملكت را به تباهی می‌كشاند، چیزهایی است كه به واسطه این اتفاق شكل می‌گیرد.

**راه‌حل چیست؟
او به راه‌حل این موضوع اشاره كرد و گفت: از آن‌جایی كه در حال حاضر زیرساخت‌های لازم برای روالی كه برای ثبت سفارش مقرر كرده‌اند وجود ندارد، راه حل این است كه به گذشته برگردیم. به همان زمانی كه می‌شد با صرف زمان بسیار كوتاه ثبت سفارش را انجام داد.
درست است كه با كاهش تقاضا و واردات، ارز كمتری از مملكت خارج می‌شود اما از آن طرف نیازمندی‌های مملكت به این تجهیزات را هم می‌دانیم و كاملا دركش می‌كنیم.
معروفی در پایان گفت: اگر واردات تجهیزات حوزه فناوری به همین منوال پیش برود، شركت‌های خصوصی این حوزه عمدتا به سمت ورشكستگی خواهند رفت. ابتدا تعدیل نیرو صورت می‌گیرد و رفته رفته از كار افتادن چرخ كارآفرینی كشور را شاهد خواهیم بود. اگر با این روش پیش برویم، باید آماده سونامی بیكاری و ورشكستگی بخش خصوصی باشیم.
علمی**9207**1485