با رفتن پروانه‌هاي رنگين بانو تهران ميزبان ملخ‌‌ها مي‌شود؟

تهران- ايرنا- روزنامه ابتكار روز يكشنبه 29 ارديبهشت ماه مطلبي با عنوان«با رفتن پروانه‌هاي رنگين بانو تهران ميزبان ملخ‌‌ها مي‌شود؟» را منتشر كرد.

«ملخ‌‌ها»؛ حشرات دو بال و جهنده، حالا پس از پروانه‌هاي «رنگين بانو» مهمان تهراني ‌ها شده ‌اند. اين‌ ملخ‌ها كه در حدود 2 الي 3 روز پيش يعني از چهارشنبه در اطراف استان تهران ديده شده‌ اند، برخلاف پروانه‌هاي رنگارنگي كه سبب شگفتي و زيبايي طبيعت تهران شده، نگراني بيشتري براي مزرعه‌داران تهراني به همراه داشته است. ملخ‌هايي كه ابتدا مزرعه‌داران گمان بردند كه همان ملخ‌هاي صحرايي هستند كه از عربستان به استان‌هاي جنوبي آمده‌اند و حالا به تهران رسيده ‌اند اما حالا مديريت بحران استان تهران اين گمانه‌زني را رد كرده و اعلام كرده است كه اين ملخ‌ها داخلي و بومي هستند و از مراتع تغذيه مي‌كنند و آفتي براي كشاورزي محسوب نخواهند شد. با اين حال اما مديريت بحران از ملخ بومي به نام ملخ شكم بادمجوني ياد كرده است. ملخي كه گرچه طبق گزارش مديريت بحران تعدادشان به قدري نيست كه حشرات مهاجم شناخته شوند اما در برخي از منابع اينترنتي از آن به عنوان آفت كشاورزي ياد كرده‌‌اند.
نام ملخ‌ها از ابتداي سال پس از بارش‌هاي فراوان و سيل‌هاي جاري شده بر 11 استان ايران بر سر زبان‌ها افتاد. حشراتي كه به 6 استان جنوبي كشور هجوم بردند و با توجه به اينكه هرمزگان پيشاني ورود اين ملخ‌ها به حساب مي‌آيد بيشترين ميزان درگيري را نيز با اين آفت داشت. ملخ‌هايي كه پيش از ورودشان به كشور سازمان خواروبار جهاني (فائو) نسبت به ورود آنها هشدار داده بود و ايران را به عنوان يك جاذبه براي ورود و حمله حجم عظيمي از گله‌هاي ملخ به صورت پروازي از شبه جزيره عربستان معرفي كرده است.
حالا اين ملخ‌ها پس از پروانه‌هاي رنگين بال كه به واسطه بارندگي و زمستان بي‌برف و سرما مهمان تهران شده‌اند و به گفته كارشناسان با افزايش دما و گرم شدن هوا طي روزهاي ابتدايي خرداد ماه از تهران مي‌روند و جمعيت‌شان رو به كاهش مي‌گذارند، مهمان تهران شده‌اند و حدود 2 الي 3 روز پيش يعني از چهارشنبه در اطراف استان تهران ديده شده‌اند و بسياري از مزرعه‌داران را نگران كرده‌اند. با اين حال منصور درجاتي، مديركل مديريت بحران استان تهران با بيان اينكه ملخ‌ها در صورتي كه از خارج از مرزها آمده باشند مي‌توانند خطرناك بوده و باعث شيوع بيماري شوند، به ايلنا گفته است: خوشبختانه اين ملخ‌ها داخلي هستند. البته ملخ‌هاي داخلي نيز دو دسته‌اند؛ يك دسته آنها ملخ دريايي و دسته ديگر ملخ غيردريايي هستند. ملخ دريايي متعلق به مناطق جنوب كشور است. مديركل مديريت بحران استان تهران با بيان اينكه ملخ‌هاي غيردريايي نيز دو نوع هستند، تصريح كرد: ملخ‌هاي غيردريايي يا ملخ صحرايي هستند يا ملخ بومي. بررسي‌هاي اوليه نشان داد كه ملخ‌هايي كه در اطراف تهران مشاهده شده‌اند ملخ صحرايي نيستند. اگر اين ملخ‌ها صحرايي بودند بايد منطقه قرنطينه مي‌شد چراكه ملخ‌هاي صحرايي به شدت هجومي و مزاحم هستند. درجاتي خاطرنشان كرد: خوشبختانه با توجه به كارشناسي‌هايي كه صورت گرفته اين ملخ‌ها بومي هستند و از مرتع استفاده مي‌كنند. بنابراين آفتي براي كشاورزي محسوب نشده و مخاطره‌اي براي مناطق مسكوني ايجاد نمي‌كند.
وي ادامه داد: در حال حاضر نيز گروهي از كارشناسان از دايره حفظ نباتات جهاد كشاورزي در اين منطقه حضور دارند و در حال بررسي‌هاي بيشتر هستند. محدوده حضور اين ملخ‌ها بيشتر در دو نقطه روستاي گلزار و شهر شريف‌آباد در منطقه پاكدشت است. مديركل مديريت بحران استان تهران خاطرنشان كرد: ملخ‌هايي كه در حال حاضر در تهران هستند به غير از ملخ‌هايي هستند كه حدود يك ماه پيش به كشور وارد شدند. نرخ تراكم پخش اين ملخ‌ها با آن ملخ‌هاي مهاجم قابل مقايسه نيست. در هر 8 مترمربع يك ملخ بومي مشاهده مي‌شود و هنوز هم جمعيت‌شان آنقدر زياد نشده كه بتوانيم اسم آن را هجوم به مناطق سكونت‌گاهي بگذاريم و همانطور كه گفتم اين ملخ‌ها بومي بوده و مشهور به شكم بادمجاني هستند.
ملخ شكم بادمجاني با نام علمي Bradyporus Latipes داراي يك نسل در سال است. زمستان گذراني به صورت تخم بوده و عموما فعاليت آفت از نيمه اسفند ماه شروع و تا اواخر خرداد ماه سال بعد به طول مي‌انجامد. اين ملخ داراي پنج سن پورگي است، حشره پلي فاژ بوده و دامنه ميزباني حداقل 200 گياه مرتعي از خانواده‌هاي مختلف گياهي را دارد. اين آفت براي اولين بار در 1316 در جنگل‌هاي استان گيلان گزارش شده و در حال حاضر به طور كلي در جنگل هيركاني و غرب و جنوب غرب جنگل‌هاي ايران پراكنده شده است. كيفيت تغذيه، دشمنان طبيعي، جفت‌گيري، شرايط آب و هوايي، تراكم و گسترش برخي از عوامل موثر بر بقاي ملخ شكم بادمجاني است و از اين عوامل موثرتر، كيفيت و كميت منابع غذايي بيشترين اثر را دارد.
ملخ شكم بادمجاني يكي از مهم‌ترين آفات جنگل و مرتع بوده و به اين معني است كه آفات نه تنها به درختان و گونه‌هاي گياهي دائمي و فصلي تحت تنش و مستعد ابتلا به بيماري حمله مي‌كند، بلكه به درختان ديگر حمله كرده و موجب ايجاد شرايط مناسب براي آلوده شدن درختان به آفات ديگر مي‌شود. بيشترين خسارت ملخ شكم بادمجاني در مرحله پورگي است. مهم‌ترين قسمت مورد تغذيه در گياه توسط ملخ شكم بادمجاني از برگ درختان است اما گاهي اوقات، اين امر منجر به خشك شدن درختان، هزينه جايگزيني درختان، تغيير تركيبي از انواع گونه‌هاي گياهي جنگلي و مرتعي و از دست دادن زيستگاه پستانداران و پرندگان مي‌شود.
گرچه مديريت بحران استان تهران از ملخ‌هاي شكم بادمجاني به عنوان آفت ياد نكرده‌ است ولي در بسياري از منابع جمعيت زياد اين ملخ‌ها را به عنوان يك آفت مخرب كه نقش بزرگي در ايجاد آسيب براي محصولات كشاورزي دارند، عنوان كرده‌اند و معتقدند اين حشرات امروزه به يك معضل براي كشاورزان به‌خصوص براي گندم‌كاران منطقه تبديل شده است. ملخ‌هاي شكم بادمجاني با خوردن ساقه و دانه محصولاتي چون گندم، خسارات زيادي را به كشاورزان تحميل مي‌كند. سم‌پاشي مزارع و باغات نخستين اقدام براي از بين بردن اين آفت كشاورزي محسوب مي‌شود. گرچه عمر اين آفت بين 10 تا 20 روز بيشتر نيست اما تغييرات ناگهاني دما هنگام تفريخ تخم‌ها در اسفند ماه و بارندگي‌هاي مستمر روي پوره‌ها از عوامل تاثير‌گذار در كاهش آفت بوده كه مي‌تواند اثرات منفي در نمودار رشدي ملخ شكم بادمجاني داشته باشد. نصب تله‌هاي نوري و تله‌هاي چسبنده رولي زرد رنگ، حفر كانال در مسير حركت ملخ شكم بادمجاني، جمع‌آوري ملخ توسط جوامع بومي‌- محلي و استفاده از سموم كم‌خطر يا بي‌خطر زيست محيطي مي‌تواند در كاهش اين پديده تاثيرگذار باشد.
تهرام/8138/