ضرورت ترویج فرهنگ اهدای عضو برای پیوند قلب

تبریز- ایرنا - انجام 6عمل جراحی موفق«پیوند قلب» از جمله دستاوردهای حوزه پزشكی تبریز در یك سال اخیر می باشد كه اعضای تیم پزشكی آن معتقدند ادامه كسب موفقیت های بیشتر در این زمینه و نجات جان بیماران فزون تر نیازمند ترویج فرهنگ اهدای عضو در بیماران مرگ مغزی می باشد.

مركز ملی قلب كه بعدها به نام مركز فوق تخصصی جراحی قلب و عروق شهید مدنی تبریز نامیده شد، در سال 1348 با تلاش و همت پروفسور عباسقلی دانشور، پدر جراحی نوین قلب ایران، فعالیت خود را آغاز كرد.
در پانزدهم آبان 1348اولین جراحی قلب باز در ایران با تعویض دریچه میترال بر روی خانمی به نام «غزال» در این مركز با موفقیت به انجام رسید.
این بیمارستان به عنوان بزرگترین و مجهزترین مركز ارجاع بیماران قلبی و عروقی شمالغرب كشور در طی سالیان اخیر با ارائه انواع خدمات درمانی در راستای ارتقای سلامت جامعه، مامن امن و نقطه امیدی برای بیماران بوده، نقش به سزایی در تربیت و آموزش فوق تخصصی جراحی و داخلی قلب داشته و به عنوان یكی از قطب‌های مهم آموزشی، تحقیقاتی و درمانی كشور مطرح بوده است.
با تلاش تیم پزشكی بیمارستان شهید مدنی تبریز، عمل پیوند قلب چند سال قبل برای اولین بار در كشور در این مركز درمانی انجام شد كه متاسفانه موفقیت آمیز نبود، اما كادر پزشكی بیمارستان پس از سال ها با یكدیگر هم قسم شدند تا بخش پیوند قلب را به هر شكل ممكن راه اندازی كنند؛ آنان با رویكرد كار تیمی توانستند اولین پیوند قلب را در سال 1397 با موقیت انجام دهند و به دنبال آن 5 پیوند قلب دیگر نیز در این مركز درمانی انجام گرفت كه نشان از تلاش و همت بالای تمامی پرسنل بیمارستان برای نجات جان بیماران است.
خبرگزاری جمهوری اسلامی مركز آذربایجان شرقی با درك اهمیت پیوند قلب و ضرورت تقویت مركز فوق تخصصی جراحی قلب و عروق شهید مدنی تبریز، در میزگردی با حضور جمعی از اعضای تیم پزشكی آن به اهمیت پیوند قلب و دلایل موفقیت این پیوند پس از تجربه تلخ نخستین پرداخته است كه مشروح آن در زیر می آید؛

** اقدام سیستماتیك، رمز موفقیت عمل پیوند قلب
استاد بیهوشی و رییس بخش «آی سی یو پیوند» بیمارستان شهید مدنی تبریز با اشاره به پیشرفت های این مركز در زمینه انجام جراحی های نادر و مختلف از سال 1372 به این سو، گفت: نیاز به انجام پیوند قلب طی این سال ها به دفعات بسیار احساس می شد.
دكتر سهراب نگارگر افزود: 2 مورد پیوند ناموفق قلب در بیمارستان شهید مدنی توسط متخصصان قلب و عروق انجام شد كه اولین پیوند در سال 1371 به عنوان نخستین پیوند قلب ایران نام گرفت و متاسفانه به دلیل نبود زیرساخت های كامل ناموفق بود.
وی ادامه داد: در سال 1385 با تلاش مجدد پزشكان متخصص مركز، دومین پیوند قلب انجام شد كه باز منجر به شكست شد.
دكتر نگارگر اضافه كرد: از شهریور ماه سال 1393 متخصصان این بیمارستان تصمیم به تشكیل تیمی برای انجام عمل پیوند قلب گرفتند و اولین جلسه گروه در مهرماه سال 1394 تشكیل و اعضای آن باهم همدل و همزبان شدند تا پس از تكمیل زیرساخت ها و داشتن برنامه سیستماتیك پیوند قلب انجام دهند.
وی گفت: همزمان با این تصمیم، گروهی كه متشكل از متخصصان قلب و عروق و بیهوشی بودند، یك نفر از اعضای گروه برای آموزش دوره تكمیلی رشته نارسایی و پیوند قلب به مدت 2 سال به تهران اعزام شد.
استاد بیهوشی و رییس بخش «آی سی یو پیوند» بیمارستان شهید مدنی تبریز تاكید كرد: با تشكیل این تیم همگی هم قسم شدیم كه هیچ كدام از مسیر علمی و صحیح خارج نشویم و در این مدت نیز تبلیغات برای جذب و شناسایی بیمارانی كه نیازمند پیوند قلب بودند، آغاز شد.
وی افزود: بستر بسیار راحتی توسط دانشگاه علوم پزشكی تبریز و بیمارستان شهید مدنی برای فعالیت تیم پیوند قلب فراهم شد و با آماده سازی زیرساخت ها، تجهیزات، وسایل اتاق عمل و آی سی یو حدود 3 سال نیز گرفتن مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی طول كشید.
دكتر نگارگر افزود: با آماده شدن زیرساخت ها و فراهم شدن داروها، گروه برای انجام پیوند عمل اعلام آمادگی كرد كه گیرنده برای دریافت قلب وجود دارد و توان انجام پیوند عمل نیز در این بیمارستان فراهم است.
وی ادامه داد: سوم خرداد ماه سال 1397 نخستین پیوند قلب با موفقیت انجام گرفت، ولی تمامی اعضای تیم مدت سه شبانه روز كه بیمار در آی سی یو بستری بود، خواب نداشتند.
فوق تخصص قلب و عروق نیز گفت: بیماری های قلبی و عروقی شایع ترین علل مرگ و میر در جهان است و براساس نوع جامعه بین 40 تا 60 درصد مرگ و میرها را بیماری های قلبی و عروقی تشكیل می دهد.
دكتر محمد رضا تابان افزود: با توجه به پیشرفت های علم پزشكی، اكنون سكته های قلبی به روش های جراحی و آنژیوگرافی در حال درمان است و پیوند قلب در برخی موارد از بیماری نارسایی قلبی، به عنوان مرحله آخر درمان مطرح می‌شود؛ زمانی كه هیچ ‌یك از درمان‌های طبی، جراحی دیگر مفید نبوده و امكان دیگری نیز وجود نداشته باشد.
وی در خصوص بكارگیری قلب های مصنوعی برای درمان بیمارهای قلبی عروقی نیز اظهار داشت:هزینه قلب مصنوعی بیش از 3 میلیارد تومان می باشد، این در حالی است كه پیوند قلب در مقابل این درمان، ارازن قیمت تر و ارزشمندتر است و طول عمر را بهبود می بخشد.
دكتر تابان با اشاره به اینكه اگر حمایت های دانشگاه علوم پزشكی تبریز و مسوولان بیمارستان نبود شاید موفقیت پیوند قلب در بیمارستان شهید مدنی رخ نمی داد، افزود: دكتر نگارگر به عنوان سرتیم پیوند قلب و مهره اصلی این تیم از جان و دل برای انجام عمل پیوند تلاش كرد، بطوری كه برای انجام نخستین عمل، بدون كوچكترین منتی بسیاری از داروهای مورد نیاز را برای اولین پیوند با هزینه شخصی خارج از سیستم اداری تهیه كرد.
وی ادامه داد: در عمل پیوند كار تیمی بسیار مهم است و تمام كادر بیمارستان از خدمه و پرستار تا پزشكان همگی می توانند در موفقیت عمل تاثیرگذار باشند.
مدیر بیمارستان شهید مدنی تبریز نیز گفت: این مركز آموزشی و درمانی با بیش از 300 تخت تنها مركز فوق تخصصی بسیار پیشرفته قلب و عروق شمالغرب كشور است.
سیامك كاشفی مهر افزود: پیوند یكی از موضوعات بسیار مهمی است كه ورود به آن علاوه بر تخصص جرات و جسارت می خواهد.
وی با بیان اینكه عمل پیوند نیازمند تیم تخصصی بسیار قوی است، ادامه داد: كار تیمی در عمل پیوند قلب از اهیمت بسیار بالایی برخوردار است.
كاشفی مهر اظهار داشت: تیم پیوند قلب گروهی بسیار گسترده بوده و فراتر از كادر درمانی و پزشكان متخصص بیمارستان مدنی است و افرادی به عنوان رابط در تمامی شهرستان ها فعالیت می كنند.
وی اضافه كرد: پیش از این در زمان اهدای اعضای بیمار مرگ مغزی، قلب بیمار به تهران و كبد نیز به شیراز فرستاده می شد، ولی امروز با تلاش كادر درمانی بیمارستان شهید مدنی عمل پیوند قلب در تبریز انجام می شود كه اقدام بسیار مهم و بزرگی است.
مدیر بیمارستان شهید مدنی تبریز تاكید كرد: عمل پیوند قلب به شدت برای بیمارستان بار مالی اضافه می كند، ولی با این وجود نجات جان بیمار برای ما بسیار مهم و دارای اهمیت است.

** مشكلات و موانع پیش روی تیم پیوند قلب
استاد بیهوشی و رییس بخش «آی سی یو پیوند» بیمارستان شهید مدنی تبریز با بیان اینكه نخستین مشكل در انجام نخستین پیوند قلب، نبود گیرنده بود، گفت: به این منظور با تمهیداتی كه انجام دادیم بیماران نیازمند به عمل پیوند را در تبریز و شهرستان ها شناسایی كردیم.
دكتر سهراب نگارگر افزود: فراهم آوری اعضا در مرحله دوم قرار داشت كه كادر مجرب دانشگاه علوم پزشكی تبریز با شناسایی بیماران مرگ مغزی و محافظت از ارگان های این بیماران ما را یاری كرد.
وی ادامه داد: به روز كردن تجهیزات بیمارستان و اطلاعات تیم پیوند در مرحله بعدی قرار داشت كه این مورد نیز با تلاش تیمی و كمك مسوولان دانشگاه و بیمارستان انجام شد.
دكتر نگارگر اظهار داشت: انجام پیوند قلب، زمینه ساز ارتقای كل سیستم بیمارستان قلب شهید مدنی تبریز شد به طوری كه تجهیزات بخش های مختلف از جمله آی سی یو، سی سی یو و آزمایشگاه به روز رسانی شد.
وی ادامه داد: مشكل دیگر پیش رو در عمل پیوند قلب، نبود داروهای مورد نیاز بود، بطوری كه حتی برخی داروسازها، داروهای مورد نیاز را نمی شناختند و اطلاعاتی نداشتند، ولی با اقدامات انجام شده اكنون تمام داروخانه ها مجهز شده اند.
سرتیم پیوند عمل قلب تاكید كرد: اكنون دیگر مشكلی در این زمینه وجود ندارد و سیر صعودی ارتقای كیفیت ادامه دارد.
فوق تخصص قلب و عروق نیز گفت: پیوند قلب كار تیمی است و بدون آمادگی تیمی و نداشتن چشم انداز امكان موفقیت عمل صفر بود.
دكتر محمدرضا تابان افزود: بعد از عمل پیوند، ایزولاسیون بسیار مهم است و كوچكترین اقدام مخل این وضعیت می تواند موفقیت عمل را از بین ببرد.
وی ادامه داد: بعد از اینكه عمل پیوند انجام می شود، بیمار به مدت چند روز در اتاق كاملا ایزوله قرار می گیرد و تمام كادر درمان و حتی خدمه باید در هنگام ورود به اتاق با دقت كافی و به صورت كاملا ایزوله شده وارد شوند.
دكتر تابان تاكید كرد: عفونت یك پدیده غیر قابل پیشگیری است و یك عفونت بسیار ساده می تواند منجر به شكست عمل پیوند قلب شود.
مدیر بیمارستان شهید مدنی تبریز نیز گفت: این مركز تمام اعتبار خود را از پیشرفت هایی كه برای بهبود كیفیت زندگی بیماران انجام می شود، كسب می كند.
سیامك كاشفی مهر افزود: چشم امید بیماران قلبی شمالغرب كشور در انجام اعمال جراحی سخت و پیشرفته به بیمارستان شهید مدنی تبریز است و آنان با آگاهی از توانمندی های این بیمارستان آرامش می یابند كه در صورت نیاز این بیمارستان با همه امكانات آماده ارائه خدمت است.
وی ادامه داد: انجام عمل پیوند قلب نیازمند اهدای اعضای بدن بیمار مغزی است و ضروری است در این زمینه بیش از پیش فرهنگ سازی شود.
كاشفی مهر اضافه كرد: با توجه به اقدامات انجام شده، فضای جامعه در حال مهیا شدن برای اهدای عضو است.
وی گفت: وقتی عمل پیوند قلب انجام شد و اخبار آن در جامعه منعكس شد، به نظر می رسد خانواده ها تمایل بیشتری به اهدای اعضای بیماران مرگ مغزی خود دارند.

** انجام 6 عمل پیوند موفق در كمتر از یك سال
استاد بیهوشی و رییس بخش «آی سی یو پیوند» بیمارستان شهید مدنی تبریز گفت: یكی از مزایای تیم پیوند قلب هم افزایی دانش نسل قدیم و جوان است.
دكتر سهراب نگارگر با اشاره به اینكه مركز اصلی پیوند قلب در كشور تهران است، ادامه داد: در اولین پیوند قلب در بیمارستان شهید مدنی تبریز، تیمی از تهران حضور داشتند كه اظهار كردند تمامی امكانات و تجهیزات كامل و به روز و تیمی بسیار قوی تشكیل شده است.
وی با اشاره به اینكه تاكنون 6 پیوند قلب با موفقیت در این بیمارستان انجام شده، ادامه داد: اولین پیوند قلب در حدود 4 ساعت انجام شد، ولی اكنون مدت زمان عمل به یك و نیم ساعت كاهش یافته است.
دكتر نگارگر اضافه كرد: اكنون تمامی گیرندگان قلب در استان شناسایی شده و تمامی اعضای تیم پیوند هر لحظه در آماده باش كامل هستند كه در صورت اهدای عضو بلافاصله وارد عمل شوند.
فوق تخصص قلب و عروق نیز گفت: مركز اصلی پیوند قلب در كشور تهران است و بعد از آن در شهرهای مشهد، شیراز، اصفهان و یزد این عمل انجام می شد كه تبریز اكنون به عنوان ششمین مركز پیوند قلب كشور فعال است.
دكتر محمدرضا تابان افزود: در 27 اسفند ماه سال گذشته كه نزدیك تعطیلات سال نو بود، با اعلام اهدای عضو بیمار مرگ مغزی بلافاصله تمامی تیم پیوند و كادر بیمارستان كه حدود 80 نفر بودیم، در بیمارستان حاضر شدیم و عمل پیوند با موفقیت انجام شد.
وی ادامه داد: دهم فروردین ماه امسال نیز با وجود اینكه مردم در تعطیلات نوروزی بودند، تیم پیوند قلب برای انجام اولین پیوند سال جاری دور هم جمع شدند و ششمین پیوند قلب با موفقیت در تبریز انجام شد.
دكتر تابان خاطرنشان كرد: با وجود هزینه بسیار بالای پیوند قلب، هیچ هزینه ای از بیمار گرفته نمی شود و تمامی خدمات ارائه شده حتی بعد از پیوند رایگان می باشد.
وی با تاكید بر ضرورت فرهنگسازی برای اهدای عضو، گفت: از 103 بیمار مرگ مغزی در سال گذشته خانواده 22 بیمار اهدای عضو كردند، این درحالی است كه خانواده دیگر بیماران می توانستند با اعلام رضایت خود جان دیگر بیماران را نجات دهند.
فوق تخصص قلب و عروق اظهار داشت: مدت زمان عمل پیوند قلب بسیار مهم است و باید بلافاصله و در عرض كمتر از 4 ساعت پس از اهدا، عضو پیوند شود.
مدیر بیمارستان شهید مدنی تبریز نیز با اشاره به این موضوع كه هیچ هزینه ای از بیمار برای عمل پیوند قلب دریافت نمی شود و تمامی خدمات به صورت رایگان ارائه می شود، گفت: وزارت بهداشت بر اساس تعریف منابع قدیمی به مراكز كمك هزینه پرداخت می كند كه نصف هزینه های بیمارستان است.
سیامك كاشفی مهر اضافه كرد: ضروری است وزارت بهداشت و درمان با به روز كردن تعرفه ها و حمایت های مالی از مراكز پیوند، زمینه ساز بهبود شرایط ارائه خدمت شود.
وی همچنین با اشاره به افزایش نرخ ارز و ضرورت به روز رسانی تجهیزات، از خیران سلامت درخواست كرد بیش از پیش نسبت به حوزه درمان توجه كنند.
هماهنگی و نگارش: مینا بازگشا
6120/518