'شبي كه ماه كامل شد' در آستانه اكران عمومي

تهران- ايرنا-' شبي كه ماه كامل شد' (محصول 1397) در حالي اجازه اكران عمومي يافته و قرار است كه از عيد فطر روي پرده سينماها برود كه بي شك بسياري در انتظار هستند تا فيلم برجسته و برنده جوايز متعدد سي و هفتمين جشنواره فيلم فجر را در سالن هاي سينما به تماشا بنشينند.

به گزارش گروه تحليل، تفسير و پژوهش هاي خبري ايرنا، اين فيلم كه از زمان همان اولين اكران عمومي در بهمن 97 و در خلال جشنواره فيلم فجر توجهات بسياري را به خود جلب كرد و موفق شد تا جوايز بهترين كارگرداني، فيلم، نقش اول زن نقش اول مرد، طراحي صحنه و چهره پردازي را از آن خود كند؛ و البته مورد نقدهاي متعددي هم قرار گرفت. تحسين ها و نقدهايي كه هردو در جايگاه خود درست بوده و قابليت استدلال و بررسي داشتند.
عمده تحسين ها در باب اين فيلم سوژه و انتخاب آن را در زمانه اي كه بحث گروهك هاي ترويستي به بحثي داغ در منطقه تبديل شده است، انتخابي به جا، به روز و مستعد جذب مخاطب مي دانستند و آن را در تركيب با جسارت كارگردان براي حضور ميداني فيلم در محل ها و لوكيشين هاي واقعي، از جمله عوامل برجستگي و برتري با فاصله اين فيلم نسبت به ساير فيلم هاي ساخته شده در سال 97 مي ديدند.
البتته منتقداني هم بودند كه ايراداتي را از شكل تا محتوا به اين فيلم وارد مي ساختند. ايرداتي چون طولاني بودن زمان فيلم، استفاده از دوربين روي دست كه در برخي از صحنه ها غيرقابل تحمل مي شود، توريستي بودن صحنه هايي از فيلم كه در پاكستان فيلمبرداري شده، شاعر بودن و داشتن روحيه لطيف عبدالحميد ريگي به عنوان يك تروريست و آدمكش و...

**نمايش پتانسيل سينماي ايران
نكته درخور تحسين و شايد كمتر پرداخته شده در اين فيلم، روايتگري عشق و حال و هواي زنانه با بهره گيري از فضا و خشونتي مردانه است. نكته اي كه البته همواره در فيلم هاي آبيار وجود دارد و هر بار به نوعي به نمايش كشيده مي شود. بعد از انقلاب اسلامي زنان بزرگ و توانمندي (در حالي كه عرصه حضور جلوي دروبين براي زنان محدود شده و مورد نكوهش بود) در پشت دوربين ها درخشيدند و در مقام كارگرداني به اسامي مهم و اثرگذاري در تاريخ سينماي ايران بدل شدند؛ اما تفاوت نرگس آبيار با ساير كارگردانان زن اثرگذار ايراني، در محتوا و مقياس فيلمسازي اش است؛ محتوا در اين معنا كه آبيار برخلاف عادت مرسوم كارگردانان زن ايراني تاكيدي بر فضاي آپارتماني و بيان دغدغه هاي اجتماعي ندارد؛ و از نظر مقياس و ابعاد هم به سراغ آنچه در اصطلاحات سينمايي به آن big production يا توليدات عظيم و بزرگ گفته مي شود، رفته است. حوزه، زمينه و شيوه اي از توليد كه شايد كمتر كارگردان مردي علاقه اي به امتحان و محك آن را داشته باشد.
آبيار در اين فيلم جسورانه سيستان و بلوچستان و پاكستان (بخشي از فيلم در بنگلادش فيلمبرداري شده است) را به عنوان محل روايت داستانش انتخاب كرده است. فيلمي كه با شروعي عاشقانه از بازار شلوغي در زاهدان آغاز مي شود، ذره ذره به مخاطب اطلاعات مي دهد و به صحنه هاي سرشار از وحشت و خشونت، سربريدن ها، كشتن ها و درگيري گروهك ريگي با پليس پيوند مي خورد و در نهايت با قتل فائزه با بازي الناز شاكر دوست به عنوان معشوق، به دست عاشق يا شوهرش كه همان عبدالمجيد ريگي است، پايان مي يابد. داستان عاشقانه اي كه با خون و نفرت و به نمايش كشيدن انزجار همراه است.
فيلمي كه علاوه بر هزينه هاي سنگين توليد، زمان درخور توجهي را به دلايلي از جمله تحقيق و پژوهش در مورد گروهك تروريستي جندالله، روابط آنان، منطقه زندگي، اطلاعات فرهنگي مردم منطقه، زبان بومي، پوشش آنان و مسائلي از اين دست، از گروه سازنده خود گرفته است.
و در نهايت اين فيلم نمايشي است از قابليت ها و پتانسيل سينماي ايران براي بازسازي صحنه هاي بزرگ و عظيم جنگي و تاريخي و موضوعاتي از اين دست كه شايد تا پيش از آن گمان اجراي آن به اين شكل وجود نداشته است.

**فيلمي كه به فكر وا مي دارد
«جمشيد گرگين» بازيگر پيشكسوت سينما و تلويزيون كه بين سال هاي 67 و 68 با ساخت برنامه «سينماي كمدي»، سابقه نقد و بررسي فيلم را در كارنامه دارد، در توضيح تجربه خويش از تماشاي اين فيلم به پژوهشگر ايرنا گفت: شبي كه ماه كامل شد فيلمي است كه به نظرم قابل گفت وگو است و تماشاگر را به تفكر وا مي دارد. و اين فيلم تماشاگر را به تعمق وا مي دارد و باعث مي شود كه انزجار بيشتري نسبت به ترويست ها پيدا كند.
وي افزود: از نكات مثبت فيلم اين است كه قدرت كشاندن مخاطب به همراه خودش را دارد. ساختن فيلمي با يك قصه تاريخي آن هم آنقدر نزديك به دوران معاصر، كار بسيار سختي است. قصه اي كه همچنان جريان دارد و در مرزهاي خودمان و خارج از كشور وجود و حضور دارد؛ ساختن چنين كاري به نظرم كاري بسيار سخت و در حقيقت نوعي از مستند است.
«بازي خوب بازيگر مرد اين فيلم، به عقيده ام از نكات برجسته آن است. بازيگر زن هم خوب است اما چون كارنامه كاري اش به سمت ديگري است، جريان فرق دارد؛ يعني اگر بازيگر زن چهره اي شناخته شده نبود، من تماشاگر بيشتر باور مي كردم و بعد جاي سوال برايم باقي نمي ماند كه چرا چنين زني آمده و زن چنين مردي شده است؛ درست است كه نقصي فيزيكي دارد يا مشكلاتي خانوادگي ولي با اين حال باورپذيري آن براي تماشاگر خيلي سخت است؛ اين كه چرا دختري به اين زيبايي مي آيد و زن چنين مردي مي شود و از يك شهري به شهر ديگر مي رود؟ مي خواهم بگويم اين موضوع يك مقداري غيرقابل باور است.
گرگين خاطرنشان كرد: از نكات منفي فيلم طولاني بودن آن است و بايد كوتاه شود چراكه تصاوير و پلان هايي را مي بينيم كه تكراري هستند. ولي به هرحال اين فيلم ذهن من مخاطب را آنقدر درگير كرد كه حتي زماني كه مي خواستم بخوابم به اين فيلم فكر مي كردم و فكر مي كردم مگر مي شود كه بشر انقدر خبيث باشد كه به اين كثيفي برسد كه دست به اين جنايات بزند يا به دلايلي بسيار واهي و ابتدايي، سر كسي را ببرد. و البته شاهد اين هستيم كه گروه هاي تروريستي و داعش و امثالهم اين كار ها را مي كنند.
«در نهايت بايد بگويم كه اين فيلم اثرگذار بوده است و شگفت آور از اين بابت كه هنوز و در قرن بيست و يكم هم، چنين مسائلي وجود دارد».
پژوهشم**9480**1552