۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۷
کد خبر 83315065
۰ نفر
سود قارچ خراسان شمالی در جیب واسطه ها

بجنورد - ایرنا - زمین، مادر طبیعت گنج های گرانبهایی در دل خود دارد، گنجینه هایی كه چهار فصل سال با دست و دلبازی به ما تقدیم می كند و یكی از آنها قارچ دنبلان است كه در مناطق معدودی از كشور، از جمله خراسان شمالی می روید.

به گزارش ایرنا این قارچ كه به الماس آشپزخانه معروف و از گرانبهاترین خوراكی های دنیاست در دامنه كوه های شهرستان مانه و سملقان، راز و جرگلان و اطراف حصار گرمخان خراسان شمالی به وفور یافت می شود.
به گفته برخی كارشناسان و با توجه به منابع گیاه شناسی، دنبلان برگرفته از واژه دونبالان، در زبان تركی آذربایجانی، به معنی برآمده، متورم و برجسته است و به زمینی برآمده و پف كرده اشاره می كند كه این قارچ در زیر آن پنهان است.

* واسطه هایی كه مثل قارچ می رویند
اگرچه در 5 سال گذشته خراسان شمالی با كمبود بارش و نزولات آسمانی مواجه بود اما امسال بارندگی ها ركورد شكست و همین امر موجب افزایش رویش قارچ دنبلان هم شد به طوری این روزها در هر گوشه استان برخی به دنبال جمع آوری این قارچ هستند.
یوسف محمدی، از ساكنان روستای «اَمَند» در مانه و سملقان با بیان اینكه امسال این قارچ دیرتر از همیشه سر از خاك درآورده، گفت: این روزها كه هوا بهتر شده خیل جویندگان قارچ هم به مانه و سملقان هجوم آورده اند.
وی به خبرنگار ایرنا اظهار داشت: سال های قبل بارندگی اندك و به تبع آن قارچ دنبلان نیز كمتر بود و همین امر سبب افزایش قیمت فروش آن حتی تا كیلویی 3 میلیون ریال شد.
محمدی قیمت فروش قارچ دنبلان را متغیر دانست و گفت: امسال این قارچ را از كیلویی 250 تا 800 هزار ریال نیز فروخته ایم.
وی در ادامه افزود: این قارچ ها را جویندگانی كه از خارج استان می آیند، بعد از خرید از محلی ها با چند برابر قیمت به رستوران های تهران، كیش و شهرهایی مانند شیراز و اصفهان می فروشند و در واقع بهره اصلی را افرادی می برند كه این قارچ را از ما خریده اند.
یكی از اهالی بهكده رضوی هم در این مورد گفت: برخلاف هرسال كه از همان روزهای نخست فروردین مردم برای جمع آوری قارچ به این اطراف هجوم می آوردند امسال این روزها شاهد حضور گردشگران و افرادی هستیم كه برای یافتن قارچ زمین را زیر و می كنند.
سهراب قدرتی افزود: برداشت این قارچ از عرصه های منابع طبیعی ممنوع است و فقط افراد محلی می توانند حداكثر 5 كیلوگرم قارچ برداشت كنند و اگر گشت های منابع طبیعی متوجه شوند كه محلی ها بیش از این مقدار برداشت كرده اند، با آنها برخورد می كنند.
وی تصریح كرد: در 3 سال گذشته بارندگی در استان كم بود و این قارچ ها هم كمتر یافت می شد كه هر كیلوگرم 800 هزار تا سه میلیون ریال به واسطه هایی كه مدعی بودند از استانهای جنوبی و یا حاشیه خلیج فارس آمده اند، فروخته می شد.

* قارچ های گران قیمت
یك كارشناس منابع طبیعی خراسان شمالی می گوید كه از قارچ دنبلان در كتب طب سنتی با عنوان «نبات الرعد» یاد شده است.
حامد كبیری با بیان اینكه در واقع دنبلان قارچی زیرزمینی است كه به رنگ های قرمز تیره، خاكستری، سفید، بنفش و سیاه دیده می شود، گفت: دنبلان حالت غده ای دارد و توپر و شبیه به سیب زمینی و اندازه آن از یك فندق تا اندازه یك پرتقال یا كمی بزرگتر متغیر است.
وی افزود: دنبلان را در سال های پرباران معمولا بعد از آغاز بارندگی های بهاره یعنی از نیمه های اسفند تا اواخر فروردین ماه می توان یافت.
كبیری اظهار داشت: این نوع قارچ را می توان در عمق 5 تا 30 سانتی متری خاك های مرطوب آهكی و سبك دامنه كوه های شنی پیدا كرد.
وی با بیان این كه قارچ دنبلان همزیست ریشه گیاهان است، افزود: در خاك بدون گیاه نباید در پی قارچ دنبلان بود و این قارچ گران قیمت در مجاورت ریشه گیاهان رشد می كند.
كبیری با بیان اینكه خراسان شمالی از جمله استان هایی است كه در برخی از نقاط آن می توان این قارچ مخصوص را جست، افزود: آن طور كه گفته می شود و به تجربه نیز ثابت شده، بیشترین فراوانی این قارچ در شهرستان مانه وسملقان است و البته در برخی نقاط شهرستان راز وجرگلان نیز می توان آن را پیدا كرد.
وی افزود: به گفته محلی ها می توان این خوراكی پربها را به ویژه در منطقه قره میدان به سمت امند و تازه یاب و كورشیخ و البته به وفور در گرماب جستجو كرد.

* تخریب منابع طبیعی
وی با بیان اینكه برداشت بی رویه گیاهان خودرو از عرصه های طبیعی استان با تخریب همراه است، گفت: اگر این روزها به مناطقی مانند گرماب و بهكده رضوی و یا روستاهایی مانند امند، تازه یاب و گوینك سر بزنید علاوه بر روستاییان، گردشگران و یا افرادی از دیگر استان ها را نیز خواهید دید كه برای جمع آوری این قارچ های گران قیمت به این مناطق آمده اند.
كبیری افزود: دلالان این قارچ ها را با قیمت های خوب از افراد محلی خریداری می كنند اما با چند برابر قیمت در استان های دیگر می فروشند.
وی اظهار داشت: با توجه به اینكه این نوع قارچ تنوع زیادی دارد برخی گونه ها را به جای قارچ دنبلان جنگلی كه خیلی گران قیمت است می فروشند و این امر در سال های قبل كه قارچ دنبلان كمتر دیده می شد، اتفاق افتاد.
كبیری افزود: متأسفانه هجوم مردم برای برداشت این قارچ در فصل بهار آسیب های فراوانی به مراتع و منابع طبیعی این مناطق وارد كرده و حتی در اطراف بجنورد و در روستای لنگر و كوه آخرداغ، گیاهان كمیاب دارویی نیز لگدمال و خاك ها تخریب شد.
وی افزود: گاهی برای یافتن این قارچ، خاك مراتع و دشت ها تا عمق یك متر زیرو رو و رویشگاه های گیاهانی مانند چریش، باریجه، سوسن و گیاهان دارویی تخریب می شود.

* قارچ دنبلان جنگلی گرانترین گونه
مسئول بهره برداری اداره كل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی این نكته را متذكر شد كه گران قیمت ترین قارچ دنیا دنبلان جنگلی با رنگ سیاه است كه فقط در جنگل ها و بیشتر در استان گلستان می روید.
علیرضا احمدی اسكویی افزود: در استان خراسان شمالی نیز قارچ دنبلان یافت می شود اما از نوع قارچ های مرتعی، سفید و قهوه ای روشن است.
وی بیشترین تراكم قارچ های دنبلان این استان را در منطقه گرماب دانست و افزود: برداشت این نوع قارچ مجاز و مشروط است یعنی ممنوع است مگر برای افرادی كه مجوز منابع طبیعی را در قالب طرح توجیهی فنی و اقتصادی داشته باشند.
احمدی تصریح كرد: داشتن این مجوز به معنای این است كه برداشت آن به رویشگاه صدمه نزند و شرایط برداشت نیز از نظر مقدار مهیا باشد یعنی فراوانی آن به اندازه ای باشد كه به زحمت برداشت بیرزد.
وی با بیان اینكه امسال با توجه به بارندگی ها رویش این قارچ نیز بیشتر شده است، افزود: تا كنون در این بخش گزارشی مبنی بر برخورد با افرادی كه برداشت بی رویه داشته باشند و یا برداشت آنها موجب تخریب رویشگاه این قارچ و منابع طبیعی شده باشد، نداشته ایم.
به گفته فرمانده یگان حفاظت اداره كل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی، امسال تا كنون فرد یا افرادی با عنوان متخلف جمع آوری قارچ دنبلان در استان شناسایی نشده اند.
سرهنگ موسی الرضا حیاتی افزود: این اتفاق در سال های قبل هم رخ نداده است اما اگر گشت های ما افرادی را كه با تخریب مراتع در منابع طبیعی برای برداشت این قارچ اقدام كنند، ببینند با آن ها برخورد می كنند.
خراسان شمالی رویشگاه گونه های مختلفی از گیاهان است و گیاهان دارویی در این استان به وفور یافت می شود به طوری كه 350 گونه گیاه دارویی در این استان شناسایی شده است.
سطح زیر كشت گیاهان دارویی خراسان شمالی هزار و 285 هكتار با تولید هزار و 920 تن است كه گیاهان دارویی این استان شامل زیره سبز، آویشن باغی، باریجه، نعناع فلفلی، خاكشیر، گشنیز، كدو تخم كاغذی و كتان است.
گستره حوزه منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی 2 میلیون و 33 هزار و 36 هكتار است كه از این وسعت یك میلیون و 400 هزار هكتار مرتع، بیش از 183 هزار هكتار بیابان و 434 هزار و 550 هكتار جنگل است.
ب/5132