۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۹:۵۳
کد خبر 83315048
۰ نفر
برجام و پررنگ تر شدن اختلافات آمریكا و اروپا

تهران- ایرنا- اختلافات ایالات متحده و اتحادیه اروپا در دوره ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» به شكل بی سابقه ای افزایش یافت؛ یكی از مهمترین محورهای اختلافی حمایت كشورهای اروپایی از برجام و مخالفت با رویكردهای تند كاخ سفید علیه ایران بوده است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، روابط اتحادیه اروپا و ایالات متحده در دوره ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» به شدت پرتنش شده و این دو متحد پیشین در دو سال اخیر بیشترین اختلاف نظر را در مورد مسائل مختلف سیاسی و اقتصادی پیدا كرده اند.
از نظر برخی از كارشناسان، واشنگتن یك اتحادیه اروپا پرقدرت را تهدیدی برای رهبری جهانی خود می پندارد و همین دلیل تلاش می كند تا با روش های گوناگون دستاوردهای سیاسی و اقتصادی بروكسل را كم اثر نماید. در سالیان اخیر به ویژه در دوره ریاست جمهوری ترامپ، واشنگتن تقریبا برای هر موضوعی كه اروپایی ها در آن پیشرو بوده اند، مانع آفرینی كرده است. نوع برخورد ترامپ با توافق های تجاری دو سوی آتلانتیك و پیمان اقلیمی پاریس نمونه هایی از این نگاه یكجانبه حاكم بر كاخ سفید بوده اند.

** برجام؛ عامل شكاف در دوسوی آتلانتیك
یكی از عوامل مهم در تعمیق شكاف واشنگتن و بروكسل به نوع دیدگاه كاخ سفید به توافق هسته ای با ایران مرتبط است. به رغم گشایش نسبی كه با امضای برجام در سال 2015 در روابط ایران با غرب رخ داد اما این روند از ابتدای سال 2017 تغییر كرد. كاخ سفید با تشدید فشار بر تهران و اعمال بخش گسترده ای از تحریم ها عملا فضا را ملتهب ساخت. همچنین اقدام سال گذشته ترامپ در خروج از برجام هم آخرین ضربه ایالات متحده بر پیكر توافق هسته ای بود كه اتحادیه اروپا زمان و انرژی فراوانی را برای آن صرف كرده بود.
پُر بیراه نیست اگر بگوییم یكی از مهمترین پرونده ها در حوزه سیاست خارجی اتحادیه اروپا -از ابتدای تشكیل تاكنون- پرونده فعالیت های هسته ای ایران بود. به اعتقاد تحلیلگران توافق هسته ای (چه در سعدآباد سال 2003 یا برجام 2015 ) مایه اعتبار و افتخاری برای كشورهای اروپایی بود كه به آن ها شخصیت بازی سیاسی در عرصه بین المللی را داد. علت آن است كه اروپایی ها از طریق این توافق توانسته بودند دیدگاه منسجمی را برای یك موضوع مهم سیاست امنیت بین المللی اتخاذ كنند و به عنوان یك بدنه منسجم و پرقدرت همپای با آمریكا عرض اندام كنند.
اگرچه پیمان سعدآباد با كارشكنی های واشنگتن هیچگاه عملیاتی نشد اما برجام نقطه عطف سیاسی برای اروپا بود كه بروكسل به نقش آفرینی در امضای آن بالیده است. به همین دلیل این اتحادیه حداقل در حرف تاكید می كند هر اقدامی را برای حفظ توافق هسته ای انجام می دهد. در یك سال اخیر اگرچه اروپا در عمل اقدام خاصی را انجام نداد اما در ظاهر خود را مشتاق به راه اندازی كانال مالی مستقلی نشان داد كه می تواند به ایران انگیزه لازم برای ادامه پایبندی به برجام را بدهد.
به نظر می رسد اروپا در حال از دست دادن مدال افتخار برجام است و تلاش می كند تا راهكارهای گوناگون را برای حفظ آن به كار ببندد. در این مسیر تنش میان دو طرف رو به افزایش است و حتی سفر اخیر «مایك پومپئو» وزیر امور خارجه ایالات متحده به اروپا نیز نتوانست از عمق اختلافات كم كند.
روزنامه «نیویورك تایمز» در گزارشی اروپا را عنصری دانست كه در تله توافق هسته ای گیر افتاده است. این گزارش آورد همزمان با افزایش شكاف میان ایالات متحده و ایران، كشورهای اروپایی خود را در وضعیت پیچیده ای می ببینند كه نمی توانند راه حل سریع و آسانی را برای رهایی از آن پیدا كنند.

**تشدید اختلاف متحدان پیشین
اختلاف میان واشنگتن و سه متحد اصلی اروپایی آن از زمان خروج آمریكا از برجام بیشتر شده است. بریتانیا، فرانسه و آلمان هنوز از اجرای برجام حمایت می كنند و برخلاف خواست آمریكا (البته با چشم اندازی كمرنگ از آینده) سعی دارند راهی را برای جبران تحریم های آمریكا پیدا كنند. آن ها با حمایت از تجارت با ایران می خواهند تهران را مجاب سازند محدودیت های برجام را رعایت كند. بنابر دلایل فوق روز گذشته نیز «فدریكا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از پایبندی كامل بروكسل به توافق با ایران سخن گفت و تاكید كرد دستاوردهای توافق هسته ای به نفع همه طرف ها بوده است.
در همین راستا در گزارش تارنمای شبكه تلویزیونی «ام.اس.ان.بی.سی» هم آمده است كه متحدان اروپایی واشنگتن اعتقاد دارند سیاست های ترامپ خطرناك است و به همین دلیل متحدان اروپایی كاخ سفید بر سر موضوع ایران در مقابل ترامپ ایستاده اند. با اینحال طبق گزارش نیویورك تایمز، كارشناسان می گویند به رغم این مسائل هنوز مشخص نیست بروكسل با چه ابتكاری می خواهد توافق را حفظ كند و در مقابل آمریكا بایستد.

**افزایش فشار كاخ سفید بر اروپا
تحلیلگران طیف گوناگونی از اختلاف ها را میان دو سوی آتلانتیك مهم می بینند؛ خروج واشنگتن از برخی توافق های بین المللی، سختگیری های كاخ سفید در امور ناتو و بی توجهی به موضوعات مورد توجه اتحادیه اروپا همچون توافق های موشكی آمریكا و روسیه و برجام تنها بخشی از موارد اختلافی دوطرف است.
تنش میان دو طرف تنها به حوزه های سیاسی و امنیتی محدود نیست بلكه در حوزه های اقتصادی و تجاری نیز چالش های گسترده ای میان آن ها وجود دارد. به نظر می رسد پس از بالابردن تعرفه كالاهای چینی، ترامپ اكنون می خواهد افزایش تعرفه صادرات اروپا به آمریكا را اجرایی كند. پیش از این كاخ سفید اعلام كرده بود تا شنبه آینده ( 18 ماه می) عوارض گمركی بر خودروهای ساخت اروپا را افزایش می دهد. اتحادیه اروپا هم اعلام كرد در صورت اجرای مقررات تعرفه ای تازه برای 23 میلیارد دلار كالای آمریكایی اقدام متقابل انجام می دهد.
طبق گزارش شبكه خبری «بلومبرگ»، مقام های ارشد آلمانی رویكردهای كاخ سفید را نشانه ای از حاكمیت قانون جنگل در ذهن مقام های آمریكایی می دانند كه به حوزه تجارت سرایت كرده است.
البته ترامپ از روش های دیگر هم تلاش می كند تا اتحادیه اروپا را تضعیف كند. سال گذشته كاخ سفید با مهره لهستان شكافی را در صف اروپایی ها ایجاد كرد. به نوشته روزنامه «فایننشال تایمز» واشنگتن در همین چارچوب نگاه و خط مشی مشابهی را در مورد مجارستان دنبال می كند. برگزاری تشریفات كامل برای ملی گراترین رهبر اروپایی و توافق های صورت گرفته میان دو طرف این پیام را برای كشورهای اروپایی دارد كه واشنگتن به دنبال تضعیف اتحادیه است.
روزنامه «دیلی اكسپرس» اعتقاد دارد ترامپ به اتحادیه اروپا به عنوان یك متحد اعتماد ندارد و تلاش می كند این اتحادیه را از بین ببرد. اتحاد پذیرفته شده در دوسوی آتلانتیك كه موجب حفظ صلح در 70 سال اخیر شد، با این بی اعتمادی اكنون مبهم شده است. مقام های آمریكایی ادعا می كنند كه دیدگاه ترامپ به این اتحاد متفاوت است و همین نگاه شرایط را در كل غیرمتوازن ساخته است.
پژوهش**9130 **1552