۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۸:۱۸
کد خبر 83314892
۰ نفر
ترامپ و معمای ضربه دوم

تهران- ایرنا- «دونالد ترامپ» در عرصه سیاست خارجی به دنبال ایجاد بازدارندگی برابر اقدام متقابل رقبا و شركا بوده و تاكنون هم ضربه ای سهمگین را در این عرصه دریافت نداشته تا توان وی در پاسخ متقابل و وارد آوردن «ضربه دوم» به آزمون درآید.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، رئیس جمهوری آمریكا در ادامه تلاش هایش برای ایجاد بازدارندگی از طریق حملات لفظی و بهره جویی از حربه ها و تهدیدات گوناگون، به تازگی سران پكن و تهران را از اقدام متقابل برحذر داشته است.
ترامپ روز دوشنبه در حاشیه دیدار با رئیس جمهوری مجارستان در كاخ سفید و در پاسخ به پرسش خبرنگاران در مورد نحوه مواجهه واشنگتن با تهران اظهار داشت كه منتظر می ماند ببیند اوضاع چگونه پیش خواهد رفت.
ترامپ كه با وضع تحریم هایی بی سابقه علیه جمهوری اسلامی ایران جنگی اقتصادی را به راه انداخته، تهدیدات نظامی خود را نیز روز به روز افزایش می دهد. به تازگی ناو هواپیمابر «آبراهام لینكلن» راهی خلیج فارس شده و جنگنده بمب افكن های راهبردی آمریكایی نیز به پایگاه این كشور در قطر پیوسته اند. رسانه ها طی چند روز گذشته از گسیل دومین ناو آمریكایی به منطقه و انتقال سیستم دفاع موشكی پاتریوت به خاورمیانه خبر داده اند.
مقامات واشنگتن و حتی تندروترین آن ها نیز اظهار داشته اند قصد جنگ با ایران را ندارند و بسیاری از تحلیل ها نیز امكان بروز درگیری نظامی را رد می كند اما ترامپ و همراهانش آشكارا زبان تهدید را برای مقابله با تهران در كنار سایر حربه های خود به كار می گیرند.
ترامپ اظهار داشت در صورتی كه ایران بخواهد اقدامی را علیه آمریكا صورت دهد مرتكب اشتباه عظیمی شده و متحمل دشواری بزرگی خواهد شد.
نكته قابل تامل، ایراد اظهاراتی از همین جنس خطاب به رهبران پكن در بحبوحه جنگ تعرفه ای آمریكا و چین است. در حالی كه جمعه گذشته ترامپ در میانه مذاكرات هیات های دو كشور اعلام كرد تصمیم خود برای افزایش سطح تعرفه 200 میلیارد دلار از كالاهای وارداتی چین را اجرایی خواهد ساخت، دو روز پیشبا پیامی توئیتری مقامات چینی را هدف هشدار خود قرار داد.
وی از سران پكن خواست تا در مقابل اقدام اخیرش دست به تلافی جویی نزنند. چینی ها پیشتر اعلام كرده بودند در صورت اجرای این تصمیم ترامپ، ده ها میلیارد دلار از كالاهای آمریكایی را با تعرفه هایی بیش از پیش مواجه می سازند.
ترامپ به چینی ها گفته است برای دستیابی به توافق تجاری سرعت عمل به خرج دهند زیرا در دور دوم ریاست جمهوری شرایط سخت تری انتظار آنان را می كشد.
وزارت خزانه داری آمریكا برای ایجاد پشتوانه برای هشدارهای ترامپ خبر داده كه وضع تعرفه هایی تازه بر 300 میلیارد دلار كالای دیگر چینی ها را در دستور كار دارد.
نگاهی به موضع گیری های اینچنینی یادآور هشدارهای مكرری است كه بارها از سوی ترامپ متوجه رهبران دیگر كشورها شده تا نوعی بازدارندگی را برای جلوگیری از اقدام متقابل ایجاد كند.
پس از آخرین آزمایش هسته ای كره شمالی كه پایان تابستان 96 اتفاق افتاد، ترامپ بارها «كیم جونگ اون» را هدف حملات لفظی قرار داد و از او خواست از مواضعش عقب نشینی كند. وی در سفر آبان ماه همان سال به چین به سران آن كشور گفت به پیونگ یانگ برسانند هرگز قدرت آمریكا را نیازماید.
مشابه چنین جملاتی را ترامپ تابستان سال گذشته پس از سخنان «حسن روحانی» رئیس جمهوری، در توئیتر خود منتشر ساخت. روحانی چندی پس از بیان اینكه عبور نفت كشورهای منطقه از هرمز منوط به جریان داشتن نفت ایران خواهد بود، در واپسین روز تیرماه 97، تقابل آمریكایی ها با ایران را «مادر جنگ ها» و «بازی با دم شیر» خواند. پس از آن بود كه ترامپ با لحنی خصمانه در توئیتر خود نوشت تهدید ایران را تحمل نمی كند. وی از تهران نیز خواست تا اراده واشنگتن را محك نزند.
تحلیل محتوای موضع گیری های ترامپ خطاب به كشورهای مختلف به ویژه كشورهایی كه در صدر فهرست دشمنان قرار گرفته اند نشان می دهد ایجاد بازدارندگی در این موضع گیری ها از اهمیت بسیاری برای رئیس جمهوری آمریكا برخوردار است.
ترامپ تا حد زیادی هم موفق شده از طریق آنچه برخی تحلیلگران آن را «استراتژی دیوانگی» یا «غیرقابل پیش بینی بودن» قلمداد می كنند از وارد آمدن ضربه نخست به آمریكا جلوگیری كند.
این وضعیت یادآور مفاهیم و موضوعات مربوط به تئوری «ضربه دوم» است كه در اوج رقابت های هسته ای آمریكا با اتحاد جماهیر شوروی مطرح شد.
بر اساس این تئوری، در صورت بروز حمله اتمی، داشتن توان اقدام متقابل از سوی قدرتی كه مورد هجوم قرار گرفته اساسی ترین عامل ایجاد بازدارندگی است. به عبارتی، قدرتی كه بتواند در صورت هدف قرار گرفتن، زیرساخت ها و امكاناتش را برای پاسخگویی حفاظت كند یا دست كم چنین به طرف مقابل القا كند كه از توان زدن ضربه دوم برخوردار است، مانعی جدی را برابر حمله احتمالی به وجود آورده است.
نكته بسیار مهم در جریان تقابل های لفظی، دیپلماتیك، تجاری، اقتصادی و ... با كشورهای دیگر این است كه تاكنون این بازدارندگی به طور اساسی و قطعی به چالش كشیده نشده است.
اواسط ماه جاری بود كه رسانه های كره جنوبی اعلام كردند، همسایه شمالی دست به انجام آزمایش چند موشك كوتاه برد زده است. این رسانه ها نوشتند كه رهبر كره شمالی شخصا بر این آزمایش نظارت داشته است.
اعلام خبر آزمایش چند سلاح ناشناخته از سوی پیونگ یانگ این تحلیل را به دنبال آورد كه رهبر كره شمالی قصد دارد از طریق این اقدامات واشنگتن را برای اعطای امتیاز در قبال آمدنِ كیم پای میز مذاكره با فشار مواجه سازد.
در حالی كه برخی ناظران انتظار واكنشی پرعتاب و تهدیدآمیز را از سوی ترامپ داشتند، وی با لحنی مسالمت جویانه نوشت شناخت كافی بین رهبران دو كشور وجود دارد و مطمئن است كه كیم دست به نقض عهد و بر هم زدن فرایند مذاكرات نخواهد زد.
آنچه مشخص است اینكه كره شمالی همچنان با توقف آزمایش های موشكی و هسته ای وارد فاز ضربه زدن به ترامپ نشده و اساسا آزمایشات اخیر را نیز نمی توان ضربه ای متوجه آمریكا دانست بلكه بهترین توصیف از این اقدام تلنگری به رئیس جمهوری آمریكا است.
همچنین به نظر می رسد چینی ها نیز همچون كشورهای اروپایی به رغم ناخرسندی از جنگ تعرفه ای ترامپ در صدد وارد آوردن ضربه ای اقتصادی و تجاری به دولت ترامپ برنیایند.
به رغم فضاسازی های سیاسی و تبلیغاتی كاخ سفید علیه جمهوری اسلامی ایران از قبیل انتشار خبر اعزام 120 هزار نیروی نظامی به منطقه در صورت وارد شدن ضربه به آمریكا كه البته بلافاصله از سوی ترامپ رد شد، مسوولان ارشد ایران تصریح داشته اند جنگی بین دو طرف در نخواهد گرفت اما مذاكره ای هم در كار نیست.
با توجه به جمیع این شرایط، گمانه قوی در مورد سیاست خارجی ترامپ این است كه دریافت ضربه اقتصادی، تجاری، سیاسی یا نظامی حداقل در دوره نخست ریاست جمهوری وی بعید خواهد بود. با این حال، فرض بروز رخدادهای غیرقابل پیش بینی و كنترل نشده محال نیست.
طیفی از تحلیلگران می گویند رئیس جمهوری آمریكا در صورت بروز چنین حوادثی گزینه بدیلی در اختیار ندارد همچنان كه ترامپ و اطرافیانش بارها بیان داشته اند نمی دانند در جریان كشمكش با جمهوری اسلامی ایران چه پیش خواهد آمد و این مناقشه به كجا می انجامد.
به همین خاطر و با توجه به پیچیدگی هایی كه در عرصه سیاست داخلی آمریكا به خاطر وعده های ترامپ مبنی بر عدم ورود به درگیری نظامی وجود دارد و هزینه هایی كه تقابلات جدی و بحران های شدید برای آمریكا بار آورده و تمدید ریاست جمهوری ترامپ را به خطر می اندازد، گمانه زنی و ارایه تحلیل درباره چیستی و چگونگی دست زدن به ضربه دوم در سیاست خارجی واشنگتن بسیار دشوار به نظر می رسد و محدود به سناریوپردازیِ صرف خواهد بود.
پژوهش**9279