اعطای تابعیت به فرزند مادران ایرانی سرمایه گذاری برای امنیت جامعه است

تهران- ایرنا- تصویب قانون اعطای تابعیت به فرزندانی كه از مادران ایرانی به دنیا می آیند از نگاه بسیاری احقاق یك حق پس از سال ها بود كه به انجام رسید. یك فعال مدنی در این باره می گوید نبود چنین قانونی سال ها آسیب هایی را در جامعه بازتولید می كرد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، امروز دوشنبه بیست و سوم اردیبهشت ماه لایحه اصلاح قانون تعیین تكلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی از تصویب اكثریت نمایندگان مجلس گذشت.
نمایندگان دیروز هم به كلیات این لایحه رای مثبت دادند تا پس از سال ها كش و قوس، مادران ایرانی بتوانند برای فرزندان حاصل از ازدواج با اتباع غیرایرانی شناسنامه دریافت دارند.
طی روزهای گذشته نظرات متعددی در مخالفت یا حمایت از این قانون بیان شد و بسیاری از نمایندگان مجلس و فعالان مدنی در این خصوص به اظهارنظر پرداختند.
مخالفان این قانون در وهله نخست بر پیامدها و تبعات امنیتی اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج مادران ایرانی و همسران خارجی تاكید كرده و تصویب آن را زاینده چالش های گوناگون برای امنیت كشور دانستند.
گروهی هم گفتند این قانون بر بار تعهدات و هزینه های اقتصادی كشور خواهد افزود و در كشاكش مشكلات اقتصادی مانند بیكاری جوانان و ضعف های خدمات رسانی در حوزه های مختلف، این چالش ها را تشدید خواهد كرد.
در همین زمینه، پژوهشگر ایرنا با «لیلا زلفی گل» فعال مدنی و یكی از حامیان حقوق كودك به گفت وگو پرداخت. وی در ابتدای این گفت وگو بیان داشت: بارها در مناطق حاشیه تهران با تعداد زیادی از زنان بلوچ و فرزندانشان روبرو شدم كه علاوه بر فقر، بزرگترین درد آنها درد بی هویتی بود؛ هویتی كه اساسی ترین و اولی ترین حق هر انسانی است؛ بچه‌ هایی كه مادر تنها داراییشان بود ولی خون مادر عاملی برای تابعیتشان به حساب نمی آمد. عین بی عدالتی را من با چشم‌ های خودم دیده ام. بچه هایشان هیچكدام به مدرسه نمی رفتند چون شناسنامه نداشتند. اگر هم به واسطه گروه های خیریه در مدرسه ای ثبت نام می شدند، اولین چیزی كه باعث آزار و اذیتشان می شد همین بی نام و نشان بودن بود و تحقیرهایی كه نثارشان می شد. آنها سهمی از یارانه نداشتند. مادران بی شناسنامه و نوزادانی كه بدون گواهی تولد در حال ازدیاد بودند. لیلا زن بلوچی كه چشم هایش روز به روز بیناییش كمتر می شد با گریه می گفت اگر شناسنامه داشتم شاید با همین دفترچه های بیمه سلامت می توانستم دنبال درمان باشم. امثال لیلا كم نبودند. حقوق شهروندی و كرامت انسانی هیچ معنایی برای آن شهروندان نداشت.

** تبعات اجتماعی كودكان بی شناسنامه چیست؟
این فعال مدنی در ادامه بیان داشت: چه بخواهیم چه نخواهیم باید بپذیریم كه مهاجرت های غیرقانونی، فقر و حاشیه نشینی روز افزون باعث خواهد شد كه بسیاری از زنان ما مجبور به ازدواج و زاد و ولدهایی شوند؛ فرایندی كه رهاوردش چیزی نخواهد بود جز به دنیا آمدن بچه هایی كه خود نتیجه نادیده گرفتن معضلات از سوی مسوولانند. به عبارتی ما در پدیده كودكان بی شناسانه دور باطل یا در واقع دور مخاطره آمیزی را شاهد بودیم كه كودكانی خود به دلیل شرایط نامطلوب به دنیا می آمدند، به حال خود رها می شدند و در نتیجه محملی برای آسیب های بعدی بودند.
وی با استناد به گفته های «طیبه سیاوشی» نماینده مجلس افزود: در حال حاضر ما نزدیك به 500 هزار كودك بی شناسنامه داریم. هر چند كه آمار چندان دقیقی وجود ندارد و ما به گفته ایشان استناد می كنیم. حالا در نظر بگیریم این تعداد از كودكان وقتی احساس كنند در كشور مادری خودشان جایگاهی ندارند و هویتی برای آنها در نظر گرفته نمی شود این تبعیض، به مرور از آنها موجوداتی ساختارشكن و ضد اجتماع به عمل می آورد. وقتی خاك مادری آنها را به عنوان شهروند نمی پذیرد و راهی هم جز زیستن در همین خاك نداشته باشند مجبور به تقابل با وضعیت موجود و كنش و واكنش های چالش ساز با جغرافیایی می شوند كه خود را متعلق به آن نمی دانند.

** نبود چنین قانونی جای تاسف داشت
زلفی گل با اشاره به اینكه تصویب قانون مذكور و هزینه های خدمات رسانی به فرزندانی كه در صورت تایید شورای نگهبان و پس از اجرایی سازی قانون هویت و تابعیت ایرانی می یابند، هزینه هایی برای تامین امنیت روانی و وجودی در كل جامعه است، گفت: جای تاسف بود كه كشور ما جزو 6 كشوری است كه بر اساس خون مادر، فرزندان حق تابعیت ندارند و تاسف بار تر اینكه در بین نمایندگان هر چند اقلیت، همچنان افرادی بودند كه با این لایحه مخالف بوده و هستند. مگر نه اینكه آنها نماینده همین مادرانی اند كه ایران، خاك و وطن اصلی آنها محسوب می شود. بر چه اساسی فرزندان این زنان از نعمت هویت نباید برخوردار باشند؟ عده ای از آنها افزایش مهاجرت از افغانستان را دلیل مخالفت خود می دانند در حالی كه این لایحه فقط به فرزندانی كه از مادر ایرانی متولد شده باشند و مادر در خواست شناسنامه كند امتیاز می دهد. به طور قطع آسیب هایی كه از بی هویتی افراد منشا می گیرد به مراتب سنگین تر و غیرقابل جبران تر است.
پژوهش**9279