۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۳:۰۸
کد خبر 83312714
۰ نفر
نقش آفرینی كرملین در حیاط خلوت آمریكا

تهران- ایرنا- حضور موثر روسیه در تحولات ونزوئلا به چالش بزرگ كاخ سفید در حیاط خلوت سنتی ایالات متحده تبدیل شده است؛ این نقش آفرینی به اندازه ای چشم گیر و موثر بوده كه موجب اعتراض شدید مقام های آمریكایی به سیاست های كاخ كرملین شده است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، تقریبا از دهه 1960 میلادی و پس از بحران موشكی كوبا، هیچ كشوری تا به امروز برای نفوذ و سیطره كاخ سفید در آمریكای لاتین چالش جدی را ایجاد نكرده بود. در طول چند دهه اخیر واشنگتن به معنای واقعی این منطقه را حیاط خلوتی برای خود می پنداشت كه در آن حق هر گونه آزادی عملی را برای تعیین خط مشی ها و حتی تغییر حكومت ها محفوظ می دانست.
البته در سال های اخیر با تقویت جنبش های ضدامپریالیستی در برخی كشورهای آمریكای لاتین و تقویت دیدگاه های سوسیالیستی در كنار افزایش نفوذ دیگر كشورها همچون ایران و روسیه اما ورق برگشت. همكاری نزدیك ایران با برخی كشورهای این منطقه به ویژه روابط نزدیك و اتحادگونه با ونزوئلا در كنار حضور پررنگ روسیه و سرمایه گذاری های فراوان چین در منطقه تاحدودی عرصه برای بازی ایالات متحده تنگ كرده است. به عبارت دیگر واشنگتن در سالیان اخیر در برخی كشورهای آمریكای لاتین آزادی عمل گذشته خود را از دست داد.

**آمریكا به دنبال تغییر نظام ونزوئلا
با گسترش بحران سیاسی در ونزوئلا و تشدید آشوب ها در این كشور، مقام های كاخ سفید فرصت را برای تصاحب جایگاه پیشین در كاراكاس مناسب دیدند. آن ها تلاش كردند از طریق سفارتخانه های كشورهای غربی در امور این كشور دخالت كنند و با تغییر مسیر اعتراض ها، زمینه را برای وقوع یك انقلاب متمایل به غرب آماده سازند. نهایت خواسته كاخ سفید در این فرایند سرنگونی دولت «نیكلاس مادورو» بود كه مقاومت در برابر سیاست های آمریكا را سرلوحه خود قرار داده است.
به این منظور كشورهای غربی و در راس آن ها ایالات متحده از ادعای «خوان گوایدو» رئیس مجلس ملی و رهبر مخالفان ونزوئلا مبنی بر تشكیل دولتی مستقل و موقت حمایت كردند. این كشورها انواع حمایت های مادی، معنوی و سیاسی را از ریاست جمهوری خودخوانده گوایدو به عمل آوردند و حتی زمینه های یك كودتا را هم مهیا كردند كه البته به شكست انجامید.
در مقابل اما روسیه در چند ماه اخیر نقش مهمی را برای بقای دولت قانونی ونزوئلا ایفا كرد و در امور پالایش نفت به كمك كاراكاس شتافت و با تحویل گندم و دارو به این كشور اندكی از مشكلات مردم را كم كرد. مسكو همچنین سرمایه گذاری در برخی حوزه های صنعتی و كشاورزی ونزوئلا را نیز در دستور كار خود قرار داد. به همین دلیل رسانه ها در غرب از راه اندازی یك جنگ قدرت در ونزوئلا به علت حمایت روسیه از مادورو سخن گفتند. روزنامه «وال استریت ژورنال» اتفاقات در ونزوئلا را یادآور مداخله روسیه در سوریه دانست كه باعث تغییر در مسیر تحولات و ابقای «بشار اسد» شد. به نوشته این روزنامه آمریكایی این اتفاق در ونزوئلا نیز رخ داده است و مداخله روسیه و حمایت از مادورو باعث حفظ دولت قانونی این كشور شد.

**رو در رویی كاخ سفید و كرملین
در روند تحولات چند ماه اخیر ونزوئلا، روسیه نقش پررنگی را ایفا كرده است. در ماه های نخستین پس از تشدید بحران سیاسی و همزمان با تضعیف نسبی جایگاه مادورو، مسكو بمب افكن های خود را به كاراكاس گسیل داشت و براساس توافق های قدیمی سربازانی را به این كشور فرستاد. همین حمایت های روسیه از دولت قانونی مادورو باعث تثبیت جایگاه وی شد كه پیامد آن تقابل آشكار آمریكا با روسیه بود.
ایالات متحده در چند روز اخیر به ویژه پس از شكست كودتا، اقدامات روسیه را غیرسازنده خواند و از تحریم های بیشتر علیه مسكو سخن گفت. حتی «جان بولتون» مشاور امنیت ملی كاخ سفید مدعی شد اقدامات روسیه تحریك آمیز و تهدیدی برای صلح جهانی است. در مقابل مسكو هم به واشنگتن توصیه كرد اقدامی را انجام ندهد كه ونزوئلا را درگیر یك جنگ داخلی می كند. روسیه همچنین آمریكا را به دخالت غیرقانونی در امور داخلی ونزوئلا و راه اندازی كودتا در این كشور متهم كرد.
با وجودی كه تحمل یك رقیب جدی در حیاط خلوت سنتی برای واشنگتن بسیار سخت است اما كارشناسان و حتی رسانه های آمریكایی وقوع درگیری مستقیم میان ایالات متحده و روسیه را در ونزوئلا بعید می دانند. به نوشته روزنامه «نیویورك تایمز» اگرچه ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه به خط قرمزهای آمریكا در ونزوئلا نزدیك شده است اما حتی ترامپ و مشاوران وی هم تاكید می كنند نمی توان به سرعت و با اقدامات آنیِ نظامی موفقیت را به دست آورد بلكه برای دستیابی به نتیجه باید صبر كرد.

** مداخله گر همیشگی از روسیه شاكی شد
افزایش حوزه بازیگری روسیه در عرصه بین الملل از جمله انگیزه هایی است كه باعث نقش آفرینی كاخ كرملین در مرزهای ایالات متحده شده است. نشریه «پلیتیكو» در گزارشی ونزوئلا را تازه ترین عرصه برای جنگ نیابتی ترامپ با روسیه ارزیابی كرد و افزود این تقابل می تواند موضوعی مهم در دوره پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریكا در سال 2020 باشد.
طبق این تحلیل وقایع در ونزوئلا به گونه ای است كه می تواند تهدید بازگشت سال های جنگ سرد را تقویت كند.
هر دو طرف پس از اقدام رهبر مخالفان در راه اندازی اغتشاش های نظامی كودتاگونه، اتهامات تندی را علیه یكدیگر مطرح كرده اند. حتی «مایك پومپئو» وزیر امور خارجه آمریكا مدعی شد كه روسیه مانع فرار مادورو به كوبا شد. در مقابل مسكو نیز این اظهارات را دروغین و بخشی از جنگ رسانه ای واشنگتن توصیف كرد.
به باور كارشناسان، تحولات در ونزوئلا تلاش ها برای بهبود روابط كرمیلن و كاخ سفید را كمرنگ تر می كند. اما نكته جالب این است كه آمریكا به عنوان متهم اصلی دخالت های بیهوده در اقصی نقاط جهان است اكنون شاكی شده است. طبق گزارش پلیتیكو، جان بولتون مشاور امنیت ملی ترامپ اظهار داشت: اینجا نیمكره ما است و جایی نیست كه روسیه در آن قادر به مداخله باشد. این اشتباه آن ها است و مساله ای نیست كه به بهبود روابط مسكو و واشنگتن منجر شود.

**نقش روسیه در آمریكای لاتین
تحلیلگران دلایل گوناگونی را در زمینه كمك مسكو به دولت مشروع ونزوئلا بیان می كنند. روزنامه «واشنگتن پست» درگزارشی به تحلیل تقابل آمریكا و روسیه در ونزوئلا پرداخت و عنوان داشت كه پس از اقدام نظامی گوایدو علیه مادرور شرایط در این كشور تغییر كرده و تقابل مسكو و واشنگتن هم آشكارتر شده است. شدت تقابل این دو قدرت به اندازه ای بود كه حتی نشانه های آن در گفت وگوی تلفنی وزاری امور خارجه دوكشور هم هویدا بود. هر دو كشور اتهامات تندی را در زمینه دخالت طرف مقابل در امور ونزوئلا بیان كردند.
این روزنامه آمریكایی منابع عظیم انرژی در ونزوئلا در كنار ده ها میلیارد دلار وام و سرمایه گذاری روسیه در این كشور را دلیل حضور و نفوذ مسكو در كاراكاس می داند. براین اساس روسیه در ونزوئلا حضور دارد و در آنجا خواهد ماند تا از پول و سرمایه خود محافظت كند.
این گزارش تاكید دارد لیبی و سوریه نمونه هایی از دو سیاستی هستند كه روسیه در آن ها نقش آفرین بود. درواقع یك اقدام (نامناسب) روسیه باعث حضور و دخالت تمام عیار ناتو در لیبی و سرنگونی دولت قذافی شد. مسكو در سوریه از تكرار این سناریو جلوگیری كرد و اكنون تلاش دارد در ونزوئلا نیز همین نقش را پیاده سازد و از سرنگونی متحد خود جلوگیری كند.
براساس این تحلیل روسیه از این موضوع هراس دارد كه اگر از متحدان خود در مقابل غرب و آمریكا حمایت نكند و در حیاط خلوت آمریكا حضور نداشته باشد ممكن است در آینده شاهد مداخله واشنگتن در كشورهای هم مرز خود باشد. این تهاجم با نام های گسترش ناتو یا حمایت از انقلاب ها در اقمار شوروی صورت خواهد گرفت. این موضوع برای مسكو تهدید امنیتی مهمی به شمار می رود و به همین دلیل تلاش می كند به هر طریقی مانع آن شود.
پژوهش**9130 **1552