دانش اقتصادي پايين علت صف هاي طولاني كالاهاي اساسي است

سنندج - ايرنا - عضو هيات علمي دانشگاه كردستان گفت: پايين بودن دانش اقتصادي، موجب تحريك و نگراني مردم شده و نوعي ناامني ذهني ايجاد مي كند كه باعث مي شود حركت به سمت خريد بيشتر شود.

حامد قادرزاده روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا اظهار داشت: يكي از عوامل موثر بر تقاضا، انتظارات مصرف كننده نسبت به آينده است كه اگر اين انتظار مثبت باشد، موجب مي شود قيمت ها كاهش پيدا كند.
وي افزود: اگر اين انتظار منفي باشد، موجب هجوم مردم براي خريد مي شود و همين افزايش تقاضا، افزايش قيمت ها را نيز رقم مي زند.
قادرزاده اضافه كرد: در مواردي مشاهده شده كه قيمت بالاست اما با اندكي تامل ظرف چند هفته پايين مي آيد كه نمونه آن را همه ساله درباره نوبرانه هاي بهاري شاهد هستيم.

** فضاي مجازي، فضاي سلب اعتماد از بازار
اين استاد اقتصاد دانشگاه كردستان عقيده دارد كه در انتظار منفي برغم پيشنهادهايي كه براي نخريدن مي شود، عرضه افزايش مي يابد و براي اين نكته بايد اطلاعات دقيق به بازار عرضه و مسئولين مديريت و تنظيم بازار، اعتماد سازي لازم را ايجاد كنند.
قادرزاده توسعه شبكه ها و فضاي مجازي را در كاهش دانش اقتصادي مردم تاثيرگذار دانست و گفت: اين فضا، فضاي قابل اعتمادي براي شناسايي وضعيت بازار نيست.
وي به برخي كالاهاي كشش ناپذير در بازار هم اشاره كرد و افزود: اين به معناي كالاهايي است كه مردم با وجود افزايش قيمت، ناچار به خريد هستند و وقتي دانش پايين در كنار تحريك احساسات مردم و نگران كردن آنان، به ناامني ذهني و حركت به سمت خريد بيشتر دامن مي زند.
عضو هيات علمي دانشگاه كردستان بروز اين وضعيت را در 2 حالت دانست و اضافه كرد: اولي زماني است كه كالايي كمياب مي شود و آينده خوبي براي آن متصور نيستيم كه سوال اصلي اينجاست كه اگر اينگونه است، بايد گروهي از مردم به سمت خريد هجوم ببرند يا نه؟ كه اين دو جنبه فردي و جمعي را در بر مي گيرد.
وي يادآور شد: از جنبه فردي، فرد تلاش مي كند تا كمبودي نداشته باشد اما خرد جمعي و كلان، هجوم براي خريد را موجب سوء استفاده عرضه كنندگان مي داند و در اين زمان است كه خريدار مجبور به پرداخت پول بيشتري براي كالا مي شود.

** كمبود براي همه
قادرزاده تاكيد كرد: بايد به اين نكته توجه داشته باشيم كه كمبود براي من يعني كمبود براي بقيه و فشار مضاعف بر جامعه؛ لذا بايد تا حد امكان در خريد عجله نكنيم تا افرادي كه در كمين بازار نشسته اند تقويت نشوند و ثروت اقتصادي جامعه به نفع سوء استفاده كنندگان جابجا نشود.
استاد اقتصاد دانشگاه كردستان گفت: در شرايط بحران اقتصادي و جابجايي ثروت، افراد مترصد، مردم را به خردي بيشتر تحريك مي كنند و از سويي عرضه كنندگان هم با اطمينان به هجوم براي خريد، احتكار را افزايش مي دهند و اطلاعات نادرستي از بازار ارائه مي دهند كه اين مساله موجب افزايش امكان سوء استفاده هم مي شود.

** مديريت مصرف الزامي است
توصيه اين استاد دانشگاه به شهروندان در اين شرايط اين است كه به سمت خريد كالاهاي جايگزين حركت كنند.
قادرزاده به عنوان نمونه به بازار گوشت قرمز و سفيد اشاره كرد و گفت: واكنش ها به افزايش قيمت اين 2 كالاي اساسي متفاوت است، مثلا درباره گوشت مرغ شاهد افزايش سريع قيمت بوديم در حاليكه كشش بازار 60 روز است و عكس العمل سريع را هم موجب مي شود اما درباره گوشت قرمز اينگونه نيست و به مدت طولاني براي افزايش نياز دارد.
خريد كمتر، مديريت تغذيه و جايگزيني كالاهاي اساسي از جمله مواد پروتييني، راهكارهايي است كه اين استاد اقتصاد براي كاهش تبعات اقتصادي توصيه مي كند.
وي افزايش قيمت را موجب افزايش توليد مي داند و مي گويد: در سيستم اقتصادي كشورمان، دولت خود را ملزم به تامين كالاهاي اساسي مي داند تا از آسيب روحي، رواني و اقتصادي قشر كم درآمد و از دست رفتن اعتماد بازار جلوگيري كند.
قادرزاده اضافه كرد: در بحران اقتصادي شايد عده اي از توليد كنندگان و محتكران به سود برسند اما بازار ديگر محل امني براي سرمايه گذاري نخواهد بود.
عضو هيات علمي دانشگاه كردستان تاكيد دارد شهرندان توصيه هاي كارشناسي را (اگر چه زمان بر هستند)، بكار ببندند و ميزان نتيجه اي كه در اين زمينه حاصل مي شود، به ميزان تبعيت از توصيه هاي كارشناسي بستگي دارد.
وي عقيده دارد: در شرايطي كه اقتصاد داراي اطلاعات ناقص و بازار داراي اريب است يعني تعداد اندكي براي عده اي زياد تصميم مي گيرند، بهترين واكنش عمل به توصيه هاي كارشناسي است.

** دولت دلسوز ملت
قادرزاده به مردمي كه كالاهاي اساسي را انبار كرده اند توصيه كرد از ذخيره انبار شده استفاده كنند و به اين مساله اطمينان داشته باشند كه سوء استفاده محتكران در بازار كمتر مي شود و درست ترين عكس العملي كه به اين مساله مي توان داشت همين است كه اعتماد سرمايه گذاران را به سرمايه گذاري در توليد افزايش مي دهد كه منجر به ثبات قيمت در بازار مي شود.
استاد اقتصاد دانشگاه كردستان اظهار داشت: نوسان قيمت هم به مرور كاهش مي يابد و بخش توليد با برنامه به پيش مي رود در صورتي كه با خريد احساسي، 2 پيامد منفي در بازار رخ مي دهد كه اولي فساد كالاهاي خوراكي و از دست رفتن بخشي از توليد و دومي سلب امكان برنامه ريزي دقيق از توليد كننده است.
قادرزاده گفت: اگر مصرف كننده اين را بداند كه ضرر براي خود، ضرر براي ديگري، توليد كننده و در نهايت جامعه است، به سمتي حركت مي كند كه در شرايط افزايش قيمت، تقاضا را افزايش ندهد و منتظر باشد تا بازار به ثبات برسد و از سويي اين را هم در نظر داشته باشد كه اگر كالايي كمياب شود، دولت ناچار مي شود با واردات و يا سهميه بندي نياز مردم را تامين كند.
وي اضافه كرد: با اين نوع اطمينان، امكان سودجويي از بازار به حداقل مي رسد و در حقيقت دولت مانند پدر و مادر دلسوزي است كه فرزندان از اين اطمينان دارند كه والدين نياز آنان را برآورده مي كنند و براي همين هم حركت غيرمنطقي انجام نمي دهند و لذا دولت هم نياز شهروندان را تامين مي كند.
استاد اقتصاد دانشگاه كردستان گفت: حتي در صورتي كه دولت، توان تامين را نداشته باشد، راه چاره در سبقت از ديگران در خريد نيست، چون امنيت دارندگان كالاهاي احتكار خانگي، توليدي و انبارها به خطر مي افتد و عدم اعتماد افراد به هم افزايش پيدا مي كند و حس نوعدوستي كمرنگ مي شود.
قادرزاده هزينه اين مساله را بسيار سنگين تر از هزينه گراني دانست و افزود: آخرين توصيه به مردم اين است كه خود را تنها نبينند و در هنگام خريد به افزايش هزينه هاي اجتماعي ناشي از خريد بيشتر، توجه داشته باشند، چرا كه تبعات اين مساله دامن گير خود آنها هم خواهد بود.
9937/9102