یك بام و دو هوای پاكستان در قبال طرح خط لوله گاز ایران

اسلام آباد - ایرنا - تنها چند روز پس از ابلاغ دستور العمل «عمران خان» نخست وزیر پاكستان به مقامات این كشور برای یافتن راهكار موثر جهت پیشبرد طرح خط لوله انتقال گاز از ایران، اكنون زمزمه هایی مبنی بر عقب نشینی مجدد اسلام آباد از این طرح بزرگ انرژی به بهانه تحریم شنیده می شود.

به گزارش روز دوشنبه ایرنا، «عمران خان» هفته گذشته اعلام كرد كه اسلام آباد با همكاری تهران اقدامات لازم را برای اجرای طرح خط لوله انتقال گاز از ایران موسوم به «آی پی» اتخاذ خواهد كرد.
منابع خبری پاكستان به نقل از اسناد منتشر شده توسط دولت اسلام آباد درخصوص دستور العمل جدید عمران خان درباره طرح خط لوله آی پی، افزودند: نخست وزیر پاكستان خطاب به مسئولان دولتی تاكید كرد كه باید با همكاری با ایران شرایط پیشبرد طرح خط لوله آی پی را فراهم كنیم.
تحریم ها، موضوعی است كه دولتمردان پاكستانی سال های اخیر آن را مانع اصلی در مسیر پیشبرد طرح خط لوله آی پی عنوان می كنند در حالی كه جمهوری اسلامی ایران اكنون همكاری های گسترده در بخش انرژی به ویژه فروش گاز را با كشورهای مختلف منطقه از جمله عراق و تركیه دارد.
در جریان سفر اخیر عمران خان نخست وزیر پاكستان به ایران، طرح خط لوله گاز نیز یكی از موضوعات مهم در دستور كار و مذاكرات میان دو كشور قرار داشت.
با این حال رسانه های پاكستانی امروز گزارش دادند كه دولت این كشور بار دیگر پیشبرد طرح گازی با ایران همزمان با برقراری تحریم های خارجی از جمله تحریم های آمریكا، را غیرممكن اعلام كرده است.
«مُبین صولت» مدیرعامل شركت دولتی گاز پاكستان طی اظهارات اخیر خود با رسانه ها مدعی شد كه اسلام آباد موضوع تحریم ها و مانع آن در مسیر تكمیل طرح خط لوله آی پی را به صورت كتبی به اطلاع تهران رسانده است.
عمران خان اول اردیبهشت امسال در سفری دو روزه در ایران حضور یافت. وی در نشست هیات های عالیرتبه ایران و پاكستان كه حسن روحانی رئیس جمهوری ایران نیز حضور داشت، گفت: پاكستان به دنبال یافتن مكانیسمی برای ارتقاء مناسبات اقتصادی با جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های مختلف بویژه نفت و گاز است.
رئیس جمهوری كشورمان نیز اعلام كرد: ایران آماده است نیازهای نفتی پاكستان را تامین كرده و اقدامات لازم را در مورد تكمیل خط لوله گاز- كه البته قبلا از سوی طرف ایرانی بخش ایرانی آن تا پشت مرزهای پاكستان انجام شده است را انجام دهد.
با تمام این وجود سردرگمی اسلام آباد برای اجرای این طرح عظیم انرژی كه كلید اصلی حل بحران انرژی به ویژه كمبود گاز در پاكستان محسوب می شود، جای تعجب دارد.

**انتقاد سیاسیون پاكستانی
طرح خط لوله انتقال گاز از ایران به پاكستان مسئله ای است كه همه احزاب سیاسی پاكستان در حمایت از آن مواضع یكسان داشته و معتقدند كه دولت اسلام آباد ضمن رد فشارهای خارجی در مسیر تكمیل این طرح بزرگ انرژی قدم بردارد.
«بلاول بوتو زرداری» رئیس حزب مردم پاكستان و نماینده مجلس ملی در پیامی با انتقاد از سیاست های دولت فعلی كشورش در قبال طرح خط لوله آی پی، مدعی شد كه دولت عمران خان در برابر فشارهای خارجی تسلیم شده است.
وی افزود: دولت وقت پاكستان به حاكمیت حزب مردم و به رغم فشارهای خارجی كار عملیاتی طرح خط لوله را با همكاری ایران آغاز كرده بود.
شماری از اندیشمندان و سیاستمداران برجسته پاكستان وابسته به احزاب مختلف این كشور اخیرا در سمیناری با عنوان روابط ایران و پاكستان در اسلام آباد تاكید كردند كه طرح انتقال گاز از ایران باید برای رفع بحران انرژی در پاكستان تكمیل شود.
با این حال، اقدامات پاكستان برای تكمیل طرح خط لوله آی پی تنها محدود به بیانیه های تكراری شد در حالی كه دولت اسلام آباد موظف بود این طرح را تا پایان دسامبر 2014 تكمیل كند.
ضرب الاجل تعیین شده در قرارداد گازی آی - پی، در پایان سال 2014 میلادی به پایان رسید و جمهوری اسلامی ایران مدت ها قبل از سررسیدن این ضرب الاجل، به تعهد خود عمل كرد و خط لوله گاز را در خاك خود از میدان های گازی جنوب تا نزدیك مرز پاكستان احداث كرد.
طبق قراردادی كه در سال 2010 میلادی میان ایران و پاكستان امضا شد و به خط لوله صلح میان دو كشور معروف شد، گاز طبیعی ایران از میدان گازی پارس جنوبی در استان بوشهر به بندر ˈنواب شاهˈ در جنوب پاكستان منتقل می شود.
پاكستان كه نیاز شدید به انرژی دارد، بارها اعلام كرده است كه طرح خط لوله آی-پی كاملا مستقل از طرح تاپی است و این كشور به اجرای هر دو طرح برای رفع بحران انرژی خود نیاز دارد.
بر اساس آخرین تحولات این خط لوله گازی، محمد فیصل سخنگوی وزارت امور خارجه پاكستان ماه های اخیر در اظهار نظر رسمی درباه طرح خط لوله آی-پی گفت كه طرح انتقال گاز ایران به پاكستان كنار گذاشته نشده و این طرح در جای خود باقی بوده و ادامه می یابد.
پاكستان كشوری با جمعیت بیش از 220 میلیون نفر بازار مصرف بزرگ گاز طبیعی در منطقه محسوب می‌شود كه در حال حاضر تنها توانایی تامین دو سوم گاز مورد نیاز خود را دارد.
این در حالی است كه با توجه به افت فشار مخازن گاز این كشور، سهم تولید داخلی در تامین گاز مورد نیاز آینده پاكستان بیش از پیش كاهش خواهد یافت.
از سوی دیگر، طی سال‌های اخیر پاكستان با بحران تامین انرژی روبه رو بوده و به همین منظور، به دنبال انعقاد قراردادهای مختلف واردات گاز از جمله خط لوله صلح، خط لوله تاپی برای واردات از تركمنستان و واردات ال.ان.جی از قطر بوده است.
میزان مصرف گاز در پاكستان طی 20 سال گذشته بیش از 80 درصد افزایش داشته و جمعیت پاكستان به‌ سرعت در حال رشد است و براساس آمار سال گذشته در این كشور، تعداد انشعابات گاز از 4 میلیون به 8.4 میلیون انشعاب افزایش یافته است.
آساق*274**1663**