بيرجند در سيلاب - محمدرسول ابراهيمي اسفدن*

بيرجند- ايرنا- مركز استان مرزي خراسان جنوبي به لحاظ موقعيت جغرافيايي در مكاني قرار دارد كه اگر پيش نيازهاي مديريت بحران در آن رعايت نشود، در آينده نه چندان دور «بيرجند در سيلاب» مشابه برخي شهرهاي سيلزده كشور سرتيتر رسانه ها خواهد شد.

به گزارش ايرنا، بيرجند با يكهزار و 491 متر ارتفاع از سطح دريا و ميانگين بارندگي 171 ميليمتر همواره جزو مناطق كم بارش منطقه بوده اما آمار كم بارندگي ها دليلي بر عدم مراقبت در بحران نيست.
موقعيت جغرافيايي شهر بيرجند و محصور بودن آن در دشت هاي منتهي به رشته كوه هايي همچون باقران و شيب قابل توجه اين دشت هاي كوچك و بزرگ و از طرف ديگر، قرارگيري اين مركز در كف كاسه شيب هاي چند ضلعي، اين منطقه را به آتش زيرخاكستر تبديل كرده است.
تجسم برخي نقاط مختلف شهر و زيرآب رفتن ساختمان هاي سه طبقه به عنوان داده، سيستم چشم انسان را به فكر وامي دارد كه اگر باران هاي شديد استان هاي گلستان، خوزستان و لرستان اينجا ببارد، چه خواهد شد؟
آيا در شيب هاي تند خيابان هاي شهيدان صياد شيرازي و ناصري شاهد حادثه اي مشابه دروازه قرآن شيراز خواهيم بود؟ يا بر سر خيابان هاي غفاري، معلم، پاسداران و مدرس با توجه به شيب موجود چه خواهد آمد؟
از همه مهمتر چگونه اين مخروط پر از آب را مهار خواهيم كرد و آيا تاسيسات موجود جوابگوي مديريت بحران در دقايق اوليه خواهند بود؟ و هزاران پرسش ديگر كه بايد با برگزاري كارگروه هاي تخصصي به آن جواب داد.
طبق آماري كه اين روزها در فضاي مجازي رد و بدل مي شود سال هاي پربارشي در راه است حتي اگر اين پيش بيني ها غلط هم باشد دليلي بر عدم رسيدگي و آمادگي در برابر حوادث و بحران هاي احتمالي نيست.
خشكسالي هاي پياپي در سال هاي اخير سطح نفوذپذيري خاك را به شدت كاهش داده است به طوري كه بارندگي هاي ضعيف هم در سطح زمين جاري مي شوند و ماهيت رگباري بودن آن منجر به روان آب و سيلاب مي شود.
اقدامات زيادي در سال هاي گذشته براي جلوگيري از سيلاب احتمالي در خراسان جنوبي صورت گرفته است كه قابل تقدير اما ناكافي است. سيلاب فروردين ماه در برخي شهرستان هاي استان خراسان جنوبي خساراتي را به زيرساخت ها و بخش كشاورزي وارد كرد و شايد تلنگر و نشانه اي براي بارندگي هاي شديد در سال هاي آينده باشد.
اگرچه همان موقع گفته شد اگر نظير مناطقي مثل طبس يا سربيشه، 80 تا 90 ميليمتر باران كمتر از چند ساعت در شهر بيرجند مي باريد، چه رخدادهايي را در اين شهر شاهد بوديم؟
جا دارد كارگروه مديريت سيلاب بيش از پيش در خراسان جنوبي بخصوص شهر بيرجند فعال شود تا خيلي زود، دير نشود.
*خبرنگار ايرنا