پيوندي سياه كه سفيدي سنت حسنه ازدواج را لكه دار مي كند

مشهد- ايرنا- پديده اي كه به غلط 'ازدواج سفيد' نام گرفته، بر خلاف ظاهرش بطني سياه دارد زيرا در واقع امر يك ناهنجاري و آسيب اجتماعي مي باشد كه پيامدش چيزي جز به سخره گرفتن و نابودي سنت حسنه ازدواج و انحراف ويرانگر اخلاقيات فردي و اجتماعي نيست.

دغدغه مندان امور اجتماعي و فرهنگي، كارشناسان و رسانه ها هر از چند گاهي اين موضوع را طرح مي كنند و نسبت به رواج آن در جامعه ايران هشدار مي دهند. شايد كمتر كسي در ايران باشد كه به شكل رسمي اعلام كند تن به آنچه كه ازدواج سفيد ناميده شده و همخانگي با جنس مخالف داده اما گويا اين پديده در ايران هم رخ داده و مي دهد، هر چند كه شيوع آن نسبت به جوامع غربي بسيار ناچيز است.
ازدواج سفيد، همخانگي يا همباشي در بعضي متون به معني ازدواج ثبت شده كه روشي بدون وصال و رابطه جنسي براي استفاده از امكانات قانوني يكي از طرفين در مسافرتها و مهاجرتها تعريف شده است در اين گزارش به زندگي مشترك زن و مردي گفته مي شود كه طرفين متعهد به الزامات قانوني ازدواج نسبت به يكديگر نيستند.

* مراقب راه حلهاي اقتباسي در ازدواج باشيد
استاد گروه علوم اجتماعي دانشگاه فردوسي مشهد در اين خصوص به خبرنگار ايرنا گفت: بايد مراقب راه حلهاي اقتباسي در امر ازدواج باشيم تا به عنوان هنجار جديد به جامعه معرفي نشوند.
دكتر غلامرضا صديق اورعي افزود: در جامعه همه قدرت يافتن راه حل براي مشكلات خود را ندارند لذا وقتي جامعه اي با مشكلي درگير مي شود ممكن است راه حلي را انتخاب كند كه هزينه كمتري نسبت به فايده آن داشته باشد و اين مساله در ازدواج هم صادق است.
وي به سير جامعه شناسي جوامع در امر ازدواج اشاره و بيان كرد: تشكيل خانواده، فرزند آوري و داشتن رابطه جنسي قانوني يكي ازهنجارهايي است كه درطول تاريخ در همه كشورها شكل گرفته است.
استاد گروه علوم اجتماعي دانشگاه فردوسي ادامه داد: از حدود 60 سال پيش مفهوم ازدواج به چالش كشيده و مثلا مفهومي به نام ازدواج سفيد مطرح شد.
وي گفت: در ازدواج موقت و دائم، طرفين نسبت به يكديگر تعهدات قانوني دارند ولي در ازدواج سفيد طرفين هيچ تعهد ثبت شده قانوني نسبت به هم ندارند و اگر يكي از آنها بدون هيچ مقدمه اي قرار را فسخ كند قابل رسيدگي و پيگيري قانوني نيست. يعني تنها توافقي كه آنها دارند در مورد سهم اجاره مكان زندگي و هزينه هاي جاري است.
دكتر اورعي افزود: در اروپا و آمريكا اگر افراد بدون ثبت قانوني ازدواج فرزند دار شوند مسئوليتش بر عهده مادر ثبت مي شود زيرا وظيفه جلوگيري از بارداري برعهده زن است واگر فرزندي حاصل شود به منزله خواست زن در ايفاي نقش مادري است به همين دليل بايد تمام وظايف فرزند را نيز برعهده بگيرد حال اگر مرد بخواهد دراين وظايف شريك زن باشد با ثبت ازدواج مي تواند اين تعهد قانوني را برعهده بگيرد.
وي به پيامدهاي زيانبار ازدواج سفيد اشاره و بيان كرد: در هم خانگي احساس ناامني شديدي وجود دارد زيرا طرفين نمي دانند تا چه زماني قراراست با هم زندگي كنند و بر همين اساس سرمايه گذاري زن و مرد در اين با هم بودن كامل نيست.
اين جامعه شناس ادامه داد: ازدواج سفيد نماد تضعيف نهاد خانواده در جامعه است و در ايران نيز به دليل تغييرعوامل متعدد در جامعه، ازدواج كارايي سابق خود را از دست داده است و ديگر جوانان علاقه اي به تشكيل خانواده ندارند و براساس تعهدات طرفين با هم بودن را تجربه مي كنند زيرا نياز جنسي وجود دارد ولي هنجارازدواج كمرنگ شده است.
وي گفت: نياز است كه تمام قواي مديريت كشور در يك هم انديشي، مسيرهمسرگزيني درست را در جامعه تثبيت كنند و گرنه پيامد آن ازدواجهايي است كه منجر به جدايي مي شود و سپس قانون گذار بايد به دنبال روشهاي احقاق حقوق زن و مرد در طلاق باشد و يا روابطي كه زيان آنها بسي بيشتر از سود و منفعتشان است.

* اسلام تائيد نمي كند
عضو هيات علمي گروه آموزشي فقه و مباني حقوق اسلامي دانشكده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه فردوسي مشهد نيز به خبرنگار ايرنا گفت: حتي اگر ازدواج موقت هم بخواهد به ازدواج دائم خللي وارد كند از نظر دين درست نيست و اسلام آن را تائيد نمي كند.
محمدحسن حائري افزود: به عنوان مثال با اين كه ازدواج موقت مورد قبول اسلام است در زمان پيامبر وقتي جوانان به ايشان مراجعه مي كردند و درخواست كمك در امر ازدواج مي كردند درهيچ سندي يافت نمي شود كه پيامبر به آنها ازدواج موقت را پيشنهاد داده باشد بلكه سعي مي كردند با قرار دادن كمترين داشته هاي مرد به عنوان مهريه بستر ازدواج دائم را براي آنها فراهم كنند.
وي ادامه داد: اگر قرار باشد مسئولان امر و فعالان اجتماعي كاري براي جوانان انجام دهند بايد امكان انجام ازدواج دائم را براي آنها فراهم كنند ولي اگراين برنامه ريزي صورت نگيرد بايد منتظرعواقب ويرانگري در جامعه باشيم پس بهتر است به جاي شعارهاي زيبا كاري براي آسان تر شدن ازدواج جوانان صورت گيرد.
اين استاد فقه و مباني حقوق اسلامي گفت: تعهد به نهاد خانواده قبل از اسلام نيز مورد تاكيد ايرانيان بوده است و هر امري كه بخواهد به پيكره اين نهاد آسيب بزند مطرود شمرده مي شود.
وي افزود: بهتر است برنامه ريزيها به گونه اي همراه با آموزه هاي ديني و فرهنگي باشد تا پديده هاي وارداتي كه با فرهنگ ما همخواني ندارد مورد استفاده قرار نگيرد.
حائري ادامه داد: نسل جوان براي جامعه ما فرصتي استثنايي محسوب مي شود كه مي تواند در توسعه كشور كارگشا باشد ولي اين جوانان كه مانند باران و رحمت الهي هستند با سوء مديريت مي توانند به سيلي خانمان برانداز تبديل گردند.

* ازدواج سفيد پديده اي تك بعدي نيست
عضو هيات علمي دانشگاه حكيم سبزواري نيز به خبرنگار ايرنا گفت: مشكلات جامعه و از جمله مشكلات مربوط به ازدواج تك بعدي نيستند و نياز است تا متخصصان حوزه هاي ديگر نيز با ايجاد همفكري در ارائه بهترين مسير براي جامعه در خصوص ازدواج سعي و تلاش كنند و اگر نه مانند مشكل اعتياد كه تك بعدي بررسي شد نمي توانيم با آن مقابله درستي كنيم.
دكتر حسين شاره افزود: در جامعه اي زندگي مي كنيم كه ارزشها به رعايت قانون و ازدواج قانوني و شرعي توصيه مي كنند ولي جرياني در جامعه در حال شكل گيري و مقاومت در مقابل اين ارزش است كه نگرانيهايي را به وجود آورده است.
وي ادامه داد: الان بعضي از جوانان ما هويت منسجم خود را از دست داده اند در حالي كه بايد آن را در جمع خانواده خود كسب مي كردند تا بتوانند هويت فردي، اجتماعي، ديني و سياسي خود را به دست آورند و چنين افرادي تا زماني كه درتلاطم باشند نمي توانند در يك زندگي زناشويي طولاني مدت حضور داشته باشند.
اين استاد دانشگاه گفت: از طرفي وقتي بي ثباتي اقتصادي در جامعه وجود دارد و والدين به شكل مداوم در گفتار روزانه خود آن را به كودكانشان منتقل مي كنند بايد انتظار اين رخدادها را در زمان ازدواج آنها داشته باشيم.
وي افزود: تغيير در ديدگاه جنسي يكي ديگر از مواردي است كه بايد آن را بررسي كرد زيرا نگاه جوانان امروز ديگر مانند پدران و مادران خود نيست و نقش ازدواج كمرنگ شده است و فضاي مجازي در اين تغيير نگاه و انتشار نگرانيهاي افراد نسبت به ازدواج نقش پررنگي ايفا كرده است و موجب وحشت افرادي كه قصد ازدواج دارند شده است.
دكتر شاره ادامه داد: ازدواج سفيد و يا هم خانگي در اروپا و آمريكا رايج شد و فلسفه آن شناخت بيشتر طرف مقابل خود براي ازدواج است و افرادي كه به اين مدل از زندگي وارد مي شوند سعي مي كنند در مدت با هم بودن قبل از ازدواج كه گاه كوتاه و زماني بلند است به شناخت بهتري از طرف مقابل خود برسند و در صورتي كه به تفاهم نرسند از هم جدا مي شوند.
وي گفت: طبق آمار در آمريكا بيش از سه چهارم افراد قبل از زندگي مشترك خود تجربه هم خانگي با جنس مخالف را دارند. در هم خانگي ها تا زماني كه مسائل جنسي دچار اختلال نشود زن ومرد با هم هستند و زماني كه دچار اختلال شود ديگر تعهدي براي حضور وجود نخواهد داشت و به همين علت اين روش زندگي براي دختران آسيبهاي بيشتري نسبت به پسران خواهد داشت.
1922/2030