۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۵:۴۴
کد خبر 83297926
۰ نفر
رهایی موقت از خشكسالی

مشهد- ایرنا- افزایش بارندگی در نقاط مختلف كشور بویژه مناطق درگیر خشكسالی تا حدودی عطش زمین خشك را فرونشاند اما به گفته كارشناسان این بازشها تنها مرهم یك ساله بر زخم خشكسالی است.

به گزارش ایرنا، طبق اعلام وزارت نیرو میزان بارندگی ‌های كشور از ابتدای سال زراعی جاری تا پایان فروردین ماه به حدود 307 میلیمتر رسیده كه این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال زراعی گذشته 171 درصد و در مقایسه با میانگین دوره بلند مدت 50 درصد افزایش داشته است.
این حجم بارندگی ممكن است در نگاه اول نوید بخش رهایی از خشكسالی باشد اما كارشناسان معتقدند خشكسالی های پیاپی با بارشهای یكساله فروكش نمی كند.
استان خراسان رضوی هم كه بحرانی ترین منابع آب زیرزمینی در كشور را دارد و حدود چهار دهه با خشكسالی مواجه بوده از ابتدای سال جاری تاكنون بارندگی های خوبی داشته است اما به رغم افزایش 185 درصدی بارندگی این استان در سال زراعی جاری، باز هم وضعیت خشكسالی و افت سفره های آب زیرزمینی نگران كننده است.

* ادامه شرایط بی آبی
مدیرعامل شركت آب و فاضلاب خراسان رضوی در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: با توجه به افزایش حجم بارشها طی سال جاری تاكنون اظهارنظرهایی مبنی بر به سرآمدن دوره خشكسالی و آغاز دوره ترسالی مطرح می شود این در حالی است كه با یك سال بارندگی بیش از میانگین بلند مدت، نمی توان ادعا كرد كشور وارد ترسالی شده است.
سید ابراهیم علوی افزود: خشكسالی های طولانی در خراسان رضوی منجر به از دست رفتن منابع آب زیرزمینی و افت سطح آب های زیرزمینی در آبخوان ها شده است، میزان بارش ها تاثیر آنی بر منابع آب های سطحی دارند و با افزایش بارندگی شاهد افزایش روان آب ها و آبگیری مخازن سدها هستیم ولی تاثیر بر روی مخازن آب زیرزمینی نه تنها آنی نیست بلكه نحوه تاثیر آن بسیار پیچیده و براساس پارامترهای مختلف است.
وی اظهار داشت: منبع اصلی تامین كننده آب در شهرهای استان، منابع آب زیرزمینی است لذا باید مراقبت و دقت در میزان و نحوه برداشت آب داشته باشیم.
وی گفت: سازگاری با كم آبی تنها راه مقابله با عدم تعادل بین منابع و مصارف آب های زیرزمینی است و در شرایطی كه منابع آب ما محدود است باید مصارف خود را محدود كنیم.

* 30 شهر در تنش آبی
مدیر عامل شركت آب و فاضلاب خراسان رضوی افزود: پیش بینی می شود در تابستان امسال 30 شهر این استان كه در نقطه سر به سر تولید و مصرف هستند با تنش آبی مواجه باشند.
علوی اظهار داشت: به دلیل تفاوت رژیم آب زیرزمینی با سطحی ، 75 تا 80 درصد بارش ها در همان ابتدا تبخیر و مابقی به شكل رودخانه ، جویبار و سیلاب جاری و درصد ناچیزی از آن بسته به نوع خاك منطقه ، پس از یك پروسه پیچیده چند ماهه وارد مخازن آب زیر زمینی می شود.
وی گفت: به جز قوچان كه بخش اندكی از نیاز آب شرب آن از سد تبارك آباد تامین می شود مابقی شهرها وابسته به منابع زیر زمینی و چاه ها هستند.

* رهایی یك ساله از خشكسالی
به گفته مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان رضوی امسال تاكنون با بارشهای خوب، برای یك سال از بحران ناشی از تداوم پدیده خشكسالی نجات یافتیم اما این به معنای رهایی كامل از بحران خشكسالی نیست.
محمد علایی افزود: عبور از بحران خشكسالی موضوع قابل پیش بینی نیست، باید اطلاعات و آمار را به صورت دقیق برای مردم تشریح كرد زیرا با توجه به بارندگی‌ های اخیر برخی گمان می كنند مشكل كمبود آب رفع شده است اما این تصور غلط است و باید این آب برای سال های بعد كه مشخص نیست بارندگی ها چگونه خواهد شد ذخیره شود.
وی اظهار داشت: از ابتدای سال زراعی جاری تاكنون 257 میلیمتر نزولات جوی در این استان ثبت شده است كه این رقم در مدت مشابه گذشته حدود 90 میلیمتر و در دوره بلند مدت 158 میلیمتر بوده است و 62 درصد افزایش نسبت به متوسط 50 ساله و 184 درصد افزایش نسبت به سال زراعی گذشته را نشان می دهد.
وی گفت: امكان برآورد و پیش ‎بینی میزان بارش‌ ها میسر نیست و نمی‌ توان ترسالی اخیر را مقدمه‌ ای برای پایان خشكسالی های 35 ساله دانست.
علایی افزود: سالانه 180 میلیون مترمكعب از حجم آبخوانهای زیرزمینی مشهد از دست می رود به طوریكه حجم آبخوان از دست رفته طی 40 سال اخیر در این شهر 35 میلیارد مترمكعب بوده است، آب دشت مشهد سالانه 80سانتیمتر افت دارد همچنین سالانه یك لیتر افت آبدهی در چاههای مشهد وجود دارد كه بر روی كیفیت آن تاثیر گذار است.
مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان رضوی با بیان اینكه آب شهر مشهد از طریق 457 حلقه چاه و 4 سد تامین می ‌شود اظهار داشت: تامین آب مشهد موضوع مهمی است و طبق پیش بینی ها پیش از بارشهای امسال باید با شرایط حاد روبرو می بودیم و راه حلی نداشتیم.
وی گفت: كاهش مصرف آب در مشهد، تصفیه پسابها با استانداردهای جهانی و كاهش مهاجرپذیری در این كلانشهر از راهكارهای كاهش بحران آب است كه باید با جدیت پیگری شود.

* بارندگی ها به معنای عبور از خشكسالی نیست
مدیرعامل شركت آب و فاضلاب مشهد نیز به خبرنگار ایرنا گفت: تاكنون گزارش علمی و مستند در زمینه پایان دوره خشكسالی خراسان رضوی و شهر مشهد ارائه نشده است.
حسین اسماعیلیان افزود: از ابتدای سال جاری بارندگیهای خوبی در خراسان رضوی و مشهد داشتیم ما این به معنای عبور از دوره خشكسالی نیست.
وی اظهار داشت: تامین آب در مشهد و خراسان رضوی به شدت وابسته به منابع زیرزمینی است و طی 25 سال گذشته با برداشت بی رویه از این منابع، 30 میلیارد متر مكعب از منابع آب زیرزمینی استان كم شده است.
وی گفت: طی سالهای اخیر 50 درصد آب مشهد از محل سد دوستی تامین می شد اما اواخر پارسال میزان ذخیره آب سد دوستی 12 درصد بود و از حجم مرده سد برای آب شرب مشهد استفاده شد.
اسماعیلیان افزود: اگر روند خشكسالی پارسال ادامه داشت جبران 50 درصد نیاز آب مشهد از سایر منابع امكان پذیر نبود و امسال ناچار به جیره بندی می شدیم.
وی اظهار داشت: ممكن است سال آینده باز هم شرایط خشكسالی را داشته باشیم لذا باید مدیریت تامین و توزیع آب در مشهد بر اساس شرایط بدبینانه باشد.
وی گفت: دغدغه و نگرانی هایی برای تامین و توزیع آب شرب مشهد وجود داشته و دارد اما با برگزاری جلسات هماهنگی مستمر در شركت آب منطقه ای خراسان رضوی و آبفای مشهد برنامه ریزی جامع برای گذر از بحران كم آبی در تابستان انجام شده است.
اسماعیلیان افزود: تا پایان فروردین ماه امسال حجم آب سد دوستی حدود 410 میلیون متر مكعب بود كه 33 درصد حجم مفید مخزن این سد است و سایر سد های تامین كننده آب شهر مشهد مانند ارداك، كارده و طرق نیز با ذخیره 50 درصدی مواجه هستند.
وی اظهار داشت: میزان تولید آب در كلانشهر مشهد طی سال گذشته 3.7 درصد نسبت به سال 1396 كاهش داشت لذا اصلاح الگوی مصرف و استفاده درست از آب باید در دستور كار همه باشد.
وی گفت: هر شهروند مشهد 120 لیتر آب در شبانه روز مصرف می كند كه این رقم را با مدیریت مصرف می توان به 70 لیتر رساند.
مدیرعامل شركت آب و فاضلاب مشهد افزود: در حال حاضر 85 درصد از آب مصرفی حوزه شرب به فاضلاب تبدیل می شود.
وی اظهار داشت: استفاده از آب های سطحی، بهره گیری از چاههای قابل شرب فضاهای سبز شهرداری و همچنین اجرای طرح جایگزینی پساب با چاههای كشاورزی از منابع تامین آب شرب مشهد در سال جاری است كه می تواند در مواقع اوج مصرف، آب شرب شهر را تامین كند.
وی گفت: منابع تامین آب كلانشهر مشهد شامل 437 حلقه چاه، دو رشته قنات، یك دهنه چشمه و سدهای ارداك، طرق، كارده و دوستی است.
7505/ 6053