۹ اردیبهشت ۱۳۹۸،‏ ۱۲:۵۹
کد خبر: 83296100
۰ نفر
مشاوره، سدی در برابر سیل مشكلات

قزوین – ایرنا – مشاوره در زندگی امروز انسان ها از جایگاه مهمی برخوردار است تا جایی كه كارشناسان و دست اندركاران این حوزه معتقدند آنرا باید سدی پیشگیرنده در برابر سیل مشكلات و آسیب های اجتماعی دانست.

به گزارش ایرنا، 28 آپریل به عنوان روز جهانی روانشناس و مشاور نام گذاری شده است.
تغییر و تحولات مربوط به زندگی انسان ها طی دهه های اخیر و ظهور و بروز انواع آسیب ها و مشكلات اجتماعی و در مجموع پیچیدگی های زندگی امروزی و تخصصی شدن بسیاری از امور استفاده از مشاوره را برای شهروندان اجتناب ناپذیر كرده است.
با این وجود هنوز فرهنگ مشاوره در حوزه های اجتماعی از جمله ارتقای سلامت روان در جامعه ما جا نیافتاده است، در حالی كه این فرهنگ می تواند ضمن كاهش آسیب ها و چالش های اجتماعی، هزینه های درمانی جامعه را نیزتا حد قابل توجهی كاهش دهد.
به مناسبت روز جهانی مشاور و همچنین اهمیت این حوزه میزگردی در همین رابطه توسط خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) قزوین با حضور دكتر زهرا غلامرضایی معاون پیشگیری اداره كل بهزیستی قزوین، نرگس صفرپور كارشناس حوزه مشاوره اداره كل بهزیستی قزوین، نسرین شهیدی مسئول مركز سلامت روان غیر دولتی نیكو و رضا موسی خانی كارشناس ارشد روانشناسی و مسئول مركز مشاوره دانش آموزی اداره كل آموزش و پرورش قزوین برگزار شد كه مشروح آن در ادامه آمده است.

** گسترش مراكز مشاوره به دنبال استقبال مردم
دكتر زهرا غلامرضایی معاون پیشگیری اداره كل بهزیستی قزوین در این میزگرد گفت: ارتقای سطح سلامت روان، بهزیستی و ارایه راهكارهای مداخله ای سه هدف مهم مربوط به حوزه مشاوره های اجتماعی به شمار می رود.
وی با بیان اینكه طی یك دهه اخیر بهزیستی تلاش كرده تا با گسترش خدمات مشاوره ای و ارایه مجوز به مراكز و كلینیك های ارایه مشاوره فرهنگ پیشگیر ی و مداخله گری برای حل آسیب های اجتماعی را در جامعه تقویت كند،اظهار داشت: طی سال های اخیر گستره خدمات بهزیستی در حوزه مشاوره از رشد قابل توجهی برخوردار شده است.
غلامرضایی با بیان اینكه استقبال مردم به دریافت خدمات مشاوره طی سال های اخیر افزایش یافته است، ادامه داد: سال 85 به زحمت یك مركز ارایه مشاوره بخش خصوصی زیر نظر بهزیستی در قزوین به عنوان نخستین مركز آغاز به كار كرد اما اكنون تعداد این گونه مركز به 48 مركز افزایش یافته و تقاضاهای زیادی نیز برای ایجاد دفاتر جدید توسط متخصصان حوزه روانشناسی و مشاوره وجود دارد.
این مسئول بهزیستی گفت: در حال حاضر در همه شهرستان های استان قزوین مراكز مشاوره اجتماعی زیر نظر بهزیستی فعال بوده و به شهروندان در حوزه مهارت های زندگی، ازدواج و زناشویی، پیشگیری از طلاق و دیگر مسایل اجتماعی خدمات مشاوره ای ارایه می كنند.

**ارایه 27 هزار خدمت مشاوره ای توسط بخش خصوصی در قزوین
وی یادآور شد: در سال گذشته از خط 1480 بهزیستی، 10 هزار فقره تماس تلفنی و خدمت مشاوره ای به شهروندان قزوینی ارایه شد و همچنین مراكز مشاوره بخش خصوصی زیر نظر بهزیستی استان نیز 27 هزار فقره خدمت مشاوره ای ارایه كردند كه نشان اعتماد مردم به این مراكز بوده است.
معاون پیشگیری اداره كل بهزیستی قزوین بخش دیگری از خدمات مشاوره ای این دستگاه را در قالب طرح سامانه 'تصمیم' برشمرد و گفت: در قالب این سامانه كه از سال گذشته در قزوین اجرایی شده، زوجین پیش از درخواست طلاق به مراجع ذیصلاح یك دوره مشاوره با حضور مداخله گران مجرب پشت سر می گذارند و در همین رابطه تاكنون 25 درصد مراجعات صورت گرفته منجر به سازش و پیشگیری از طلاق شده است.
وی با اشاره به حمایت دولت از افراد نیازمند مشاوره در حوزه های اجتماعی، گفت: این موضوع از طریق ارایه یارانه و كمك هزینه مشاوره از سوی بهزیستی به افراد نیازمند كه توان مالی هزینه های مشاوره را ندارند دنبال می شود و در این راستا بین 30 تا 100 درصد هزینه های مشاور در قالب یارانه پرداخت می شود.
غلامرضایی در ادامه با اشاره به وجود رابطه بین وضع اقتصادی افراد با استفاده از خدمات مشاوره در سطوح مختلف،گفت: تجربه نشان داده افراد با نیاز مالی كمتر و دارای بنیه اقتصادی مناسب خود را بیشتر نیازمند استفاده از خدمات مشاوره ای می دانند و جای خالی مشاور و روانشناس را بیشتر حس می كنند اكرچه شاید اقشار ضعیف و نیازمند بیشتر به این گونه خدمات نیازمند هستند.

** آموزش های ازدواج باید پیش از این واقعه باشد نه حین آن
این مسئول در بخش دیگری از صحبت های خود با اشاره به برگزاری دوره های آموزشی ویژه زوجین در حین ازدواج، گفت: این اموزش ها در واقع یك تلنگر است وگرنه اموزش های اصلی و اساسی باید پیش از تصمیم گیری به ازدواج و در آغاز شناخت افراد و زوجین با یكدیگر صورت بگیرد كه البته این مهم و فرهنگ سازی آن در دستور كار بهزیستی قرار دارد.
وی ادامه داد: در همین راستا اداره كل بهزیستی قزوین با مشاركت دستگاه هایی چون دادگستری، دانشگاه علوم پزشكی و جهاد دانشگاهی در رابطه با ارایه آموزش های پیش از ازدواج به اجماع نظر رسیدند و امیدواریم این طرح امسال به شكل پایلوت در قزوین اجرا شود.
غلامرضایی با اشاره به رشد تقاضا از سوی مردم برای بهره گیری از خدمات مشاوره ای مربوط به حوزه های اجتماعی، گفت: بهزیستی به عنوان دستگاه حاكمیتی و متولی این موزه تلاش می كند زیرساخت های این حوزه را فراهم كند.
این مسئول اظهار داشت: مردم باید بدانند كه فعالیت های مرتبط با امور اجتماعی از جمله مشاوره ای زودبازده نیست و نتایج آن طی یك فرایند مشخص می شود.

**موازی كاری، یكی از چالش های حوزه مشاوره
وی از موازی كاری به عنوان یكی از مشكلات جدی حوزه مشاوره یاد كرد و گفت: این مساله گاها برای استفاده كنندگان از خدمات مشاوره ای تناقض ایجاد می كند در حالی كه دستگاه های ذیربط از جمله بهزیستی، دانشگاه علوم پزشكی، دادگستری، نیروی انتظامی و آموزش و پرورش با هم افزایی، تعامل بیشتر و استفاده از ظرفیت یكدیگر می توانند این معضل را مرتفع كنند.
غلامرضایی با بیان اینكه آموزش های ما زمانی موثر واقع می شوند كه مستمر باشند،افزود: نهادینه شدن آموزش های مرتبط با حوزه مشاوره صرفا با یك یا دو جلسه كلاس و بیان مباحث نظری كارساز واقع نمی شوند بلكه باید در این حوزه رسانه ها به میدان آمده و به حساس سازی جامعه پرداخته و در امور آموزشی كارشناسان و مشاوران و مداخله گران حوزه بهزیستی را كمك كنند.
وی با بیان اینكه باید فرهنگ مشاوره و نقش آن در كاهش آسیب های اجتماعی و ارتقای سلامت روان توسط رسانه ها به مردم گوشزد شده و تبیین شود،افزود: انتظار می رود با تحقق این فرهنگ والدین تنها نگران پایین بودن نمره درس ریاضی و ... فرزندان شان نباشند و تنها انتظار از معلم و مدرسه را توجه به درس ندانند بلكه به سلامت روان كودك و نوجوان خود نیز حساس و دغدغه مند باشند.

**زندگی امروزی و ضرورت دریافت خدمات مشاوره
نرگس صفرپور كارشناس حوزه مشاوره اداره كل بهزیستی قزوین نیز در این میزگرد گفت: : مشاوره در بطن خود با مقولاتی چون رشد،پیشگیری و درمان استوار است و به جلوگیری و كاهش مشكلات و آسیب های اجتماعی كمك می كند.
وی با اشاره به نیاز مبرم جامعه به مشاوره در دنیای امروز،گفت:گذار از مرحله سنت به مدرنیته در بخش هایی از جامعه و همچنین رشد، شدت و تنوع بالای آسیب های اجتماعی ضرورت استفاده از خدمات مشاوره ای را برای شهروندان بیش از هر زمان دیگر روشن ساخته است.
صفرپور با بیان اینكه سرمایه گذاری در حوزه مشاوره هزینه های درمان را برای جامعه كاهش می دهد،اظهار داشت: البته متاسفانه هنوز فرهنگ استفاده از مشاوره و استفاده از خدمات مشاوره ای آنچنان كه باید در جامعه ما جا نیافتاده و برخی افراد مراجعه به مشاور را یك ضعف برای خود تلقی می كنند.
وی با اشاره به نیاز دائمی انسان به آموزش و كسب علم و اطلاعات برای آنكه تجربیات ناموفق دیگران را تكرار نكند،افزود: در دین اسلام نیز به این موضوع توجه زیادی داشته و روایات مختلفی در این خصوص داریم از جمله آنكه یك ساعت تفكر بهتر از 70 سال عبادت است.
این كارشناس حوزه مشاوره اجباری شدن برخی خدمات مشاوره ای را نیاز جامعه دانست و گفت: شاید در ابتدا این موضوع چندان به مذاق شهروندان خوش نیامده و پذیرش آن سخت باشد كه طبیعی است اما به مرور آثار این مشاوره ها را در زندگی افراد مشاهده خواهیم كرد.
صفرپور ادامه داد: البته اگر قرار است برخی مشاوره ها در خصوص ارتقای سطح مهارت زندگی و سلامت روان اجباری شود معتقدم این موضوع باید از مدارس آغاز شود.

**نبود فرهنگ پیشگیری در جامعه ایرانی
وی با بیان اینكه فرهنگ پیشگیری در جامعه ما ایرانیان هنوز نهادینه نشده است و افراد پس از بروز درد و مشكل بدنبال درمان هستند و كمتر به پیشگیری فكر می كنند،افزود: با تقویت فرهنگ مشاوره در واقع برای كاهش آسیب های اجتماعی روزافزون در جامعه گام برداشته می شود.
صفرپور نقش رسانه ها بویژه صداوسیما را برای ارتقای فرهنگ مشاوره پراهمیت دانست و گفت:باید با فرهنگ سازی از سوی رسانه ها، مشاوره در سبد نیازهای خانوار قرار بگیرد و خانواده ها هزینه كرد در این حوزه را سرمایه گذاری برای مصونیت از آسیب ها تلقی كنند.

**خدمات مشاوره ای باید تحت پوشش بیمه قرار بگیرند
كارشناس حوزه مشاوره اداره كل بهزیستی قزوین با بیان اینكه برخی اقشار جامعه به دلیل ضعف مالی قادر به استفاده از بعضی خدمات مشاوره ای نیستند،اظهار داشت: بهزیستی خدمات خوبی در این حوزه ارایه می كند كه بیشتر آنها رایگان و برخی نیز به شكل یارانه ای به افراد نیازمند به مشاوره ارایه می شود.
وی ادامه داد: با این حال به نظر می رسد در سطح كلان و با توجه به گسترش آسیب های اجتماعی و نیاز مبرم بخش قابل توجهی از جامعه به مشاوره، باید ارایه خدمات مشاوره ای مربوط به سلامت روان، مهارت های زندگی و ... مانند خدمات درمانی حوزه پزشكی تحت پوشش سازمان های بیمه ای قرار بگیرد.

**مشاوره به مثابه واكسیناسیون
نسرین شهیدی مسئول مركز سلامت روان غیر دولتی نیكو نیز در این میزگرد گفت: مشاوره را باید اصلی مهم برای پیشگیری و نوعی واكسیناسیون در برابر آسیب های مختلف اجتماعی، روانی، فرهنگی، اقتصادی و ... دانست.
وی نقش مشاوره در پیشگیری از آسیب های اجتماعی را بسیار مهم دانست و گفت: البته در فرهنگ جامعه ما بیشتر پس از وقوع مشكل و برای درمان مسایل به مشاوران و متخصصان این حوزه مراجعه می شود در صورتی كه مشاوره بازدارنده ای قوی در خصوص مشكلات و چالش های اجتماعی است.
شهیدی اظهار داشت: در گذشته با توجه به اینكه مسایل مربوط به زندگی ساده و پیش افتاده بود نقش مشاور را ریش سفیدان و بزرگان بازی می كردند اما امروزه با تغییر شكل زندگی و پیچیدگی های آن این نقش را باید متخصصان و اهل فن مشاوره بازی كنند.
وی با بیان اینكه باید جامعه را نسبت به اهمیت مشاوره و نقش آن در پیشگیری از مشكلات حساس كنیم، اظهار داشت: این همان موضوعی است كه نقطه مقابل بی تفاوتی اجتماعی به شمار می رود.
این فعال حوزه مشاوره با بیان اینكه مراكز مشاوره ای از جمله سلامت اجتماعی و روان كمكی زیادی به پیشگیری و حل مشكلات افراد جامعه می كنند،اظهار داشت: وقتی به مردم برای پیشگیری و حل مشكلات مختلف در زمینه های خود اطلاعات و مشاوره می دهیم به آنها كمك بزرگی برای حل چالش های خود ارایه می كنیم.
وی با تاكید بر لزوم فعالیت های تسهیل گرانه و مداخله ای مشاوران در آموزش و پرورش،گفت: با اجرای طرح نماد محدودیت هایی برای حضور مشاوران بخش خصوصی در سطح مدارس شهرستان البرز كه محل فعالیت ماست پدیده آمده است در حالی كه ما بدون چشم داشت خاصی برای كاهش آسیب ها در مراكز آموزشی تلاش می كنیم و امیدواریم این موانع برطرف شوند.
این فعال حوزه مشاوره با بیان اینكه بسیاری از مدیران و معلمان مدارس خواهان حضور مشاوران در این مكان های آموزشی و تربیتی و كمك به حل مشكلات دانش آموزان هستند، افزود: باید برای تقویت نهاد مشاوره در سطح مدارس كه بهترین مكان برای پیشگیری هستند انرژی و وقت بیشتری گذاشت و این مهم باید مورد توجه دولت قرار بگیرد.

**مشكلات مربوط به همسران، بیشترین دلیل مراجعه به دفاتر مشاوره
وی در ادامه بیشترین مراجعات برای دریافت مشاوره را مربوط به ارتباط بین همسران، پیش از ازدواج و همچنین مسایل مربوط به فرزندان عنوان كرد و گفت: با توجه به عدم شناخت لازم بخش قابل توجهی از زوجین با یكدیگر و نداشتن مهارت های زندگی، خیلی افراد پس از آشنا شدن با مشاوران اذعان می كنند كاش قبل از ازدواج از مشاوره بهره مند می شدیم.
شهیدی در بخش دیگری از صحبت های خود به مشكلات مراكز مشاوره غیردولتی اشاره كرد و گفت: با وجود همكاری های خوب معاونت پیشگیری بهزیستی، این مراكز در زمینه دریافت مجوزها و طی كردن فرایندهای اداری مربوط به خود با مشكلات و موانع و بروكراسی زیادی روبرو هستند.
این فعال حوزه مشاوره در پایان گفت: باید سازوكاری اندیشیده شود تا نهادهای عمومی همچون آموزش و پرورش بتوانند به شكل بهتری از خدمات و ظرفیت های مراكز مشاوره غیردولتی بهره مند شوند.

**ضرورت پیشگیری از مشكلات تربیتی با استفاده از ظرفیت مشاوره
رضا موسی خانی كارشناس ارشد روانشناسی و مسئول مركز مشاوره دانش آموزی اداره كل آموزش و پرورش قزوین نیز در این میزگرد گفت: مشاوره فرایندی تسهیل گر در امور مرتبط با زندگی افراد است و هدف آن پیشگیری از وقوع بحران و مشكل برای آنهاست.
وی با بیان اینكه در دنیای امروز نیاز به مشاوره بیش از هر زمان دیگری احساس می شود، افزود: این موضوع به این دلیل است كه ساختار و شرایط زندگی بشر در دنیای امروز نسبت به گذشته دچار تغییر و تحول شده است.
موسی خانی ادامه داد: همراستا با رشد و پیشرفت در عرصه های فناوری و ...چالش هایی نیز برای انسان ها پدیدار شده كه رو به رشد و متنوع هستند كه از جمله آنها باید به چالش های تربیتی در پی استفاده همه گیر از شبكه های اجتماعی فضای مجازی هستند بنابراین برای مقابله و حل این چالش ها نیازمند راهكارهایی هستیم كه بخشی از آنرا باید در متخصصان حوزه مشاوره جستجو كرد.
وی در بخش دیگری از صحبت های خود در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا در خصوص اینكه بیشتر والدین و دانش آموزان و نگاه غالب جامعه به مشاوره های اموزش و پرورش محدود به مشاوره تحصیلی است،گفت: این طور نیست و این مشاوره ها بخشی از اهداف مشاوره ای این دستگاه است.
مسئول مركز مشاوره دانش آموزی اداره كل آموزش و پرورش قزوین ادامه داد: البته از دستگاهی كه رسالت اصلی آن آموزشی است و انتظار والدین دانش آموزان در این حوزه بالاست نمی توان انتظار داشت كه بر ارایه مشاوره های مربوط به تحصیل و آموزش متمركز نباشد.
موسی خانی با اشاره به لزوم حمایت دولت از نهادهای مشاوره ای و سرمایه گذاری بیشتر در این زمینه،گفت: با توجه به دامنه گسترده آسیب ها در جامعه توجه به این حوزه ضروری است.
وی در ادامه به یكی از چالش های حوزه مشاوره اجتماعی (سلامت روان، خانواده، مهارت های زندگی و ...) اشاره كرد و گفت: آمارها نشان می دهد مراجعه بیشتر افراد به مشاوران در مرحله درمان انجام می شود در حالی كه این مساله باید در مرحله پیشگیری متمركز شود و افراد برای تصمیم سازی به مشاور مراجعه كنند.
موسی خانی ادامه داد: مثلا آموزش های مراكز درمانی حین ازدواج پس از مرحله تصمیم زوجین برای زندگی با یكدیگر ارایه می شود در حالی كه باید این آموزش ها را به یك مرحله قبل تر و پیش از تصمیم گیری سوق داد.
وی با اشاره به اجرای طرح نماد اموزش و پرورش با هدف آگاه سازی دانش آموزان و والدین آنها در خصوص آسیب های اجتماعی با هدف پیشگیری، اظهار داشت: این طرح به شكل پایلوت در سطح شهرستان البرز در حال اجراست و در قالب آن از ظرفیت های 12 دستگاه و نهاد بهره گرفته می شود.
این مسئول در ادامه به چالش های حوزه مشاوره دانش آموزی پرداخت و گفت: در حال حاضر در مدارس ابتدایی مشاوره نداریم و اكنون تنها در مقطع متوسطه اول (راهنمایی سابق) دارای مشاور هستیم در صورتی كه معلمان مقاطع مختلف خواهان بهره مندی دانش آموزان مقطع مورد نظر از خدمات مشاوره ای هستند و در این خصوص احساس نیاز جدی دارند.

** 130 مشاور در خدمت دانش آموزان قزوینی
وی تعداد مشاوران آموزش و پرورش را 130 نفر اعلام كرد و گفت: در 10 ناحیه از 14 ناحیه آموزشی استان مركز مشاوره فعالیت می كنند و همچنین 34 مداخله گر و درمان گر نیز به ارایه خدمات مشاوره ای می پردازند.
موسی خانی با بیان اینكه نواحی آموزشی الموت غربی و شرقی، طارم سفلی و خرمدشت فعلا فاقد مراكز مشاوره ای هستند اما مركز مشاوره آموزش و پرورش استان مستقر در درمانگاه سابق فرهنگیان قزوین آماده ارایه خدمات به دانش آموزان این نواحی است، گفت: تاكنون در سال تحصیل 97-98 حدود سه هزار نفر به مراكز مشاوره آموزش و پرورش استان قزوین مراجعه و خدمات مشاوره ای دریافت كردند.
وی اظهار داشت: نظارت و ارزیابی مراكز مشاوره، توانمند سازی نیروهای مشاوره، رصد مشكلات و آسیب شناسی و پژوهش در امور مشاوره ای از جمله فعالیت های مركز مشاوره آموزش و پرورش به شمار می روند.
مسئول مركز مشاوره دانش آموزی اداره كل آموزش و پرورش قزوین در بخش دیگری از صحبت های خود خواهان ایجاد بسترهای مناسب از سوی دولت برای استفاده اقشار مختلف از خدمات مشاوره ای از جمله در قالب بیمه شد و گفت: باید از مشاوره سنتی به سمت مشاوره رشدی حركت كرده و از بروز آسیب ها پیش از وقوع جلوگیری كنیم.
وی خاطرنشان كرد: بایدسازوكارهای مرتبط با مشاوره را برای استفاده جامعه آسان كنیم كه آثار این موضوع را در دراز مدت با بهبود شاخص های مربوط به آسیب های اجتماعی شاهد خواهیم بود.
3013