۸ اردیبهشت ۱۳۹۸،‏ ۹:۵۱
کد خبر: 83294365
۰ نفر
سواد رسانه ای مولفه ای اثربخش در مدیریت اغتشاش اطلاعاتی

اراك - ایرنا - امروز رسانه های مختلف به ویژه شبكه های اجتماعی در حال افزایش نفوذ خود بر سبك زندگی افراد و تغییر ارزش های شخصیتی هستند كه در این شرایط ضرورت افزایش سواد رسانه ای در جامعه بیش از هر زمان دیگری احساس می شود.

به گزارش ایرنا، سواد رسانه ای مجموعه ‌ای از مهارت‌ها و توانایی ها است كه در تجزیه و تحلیل انواع پیام‌هایی كه از طریق رسانه‌ های مختلف به افراد منتقل می شود، كمك می كند تا درك بهتری حاصل شود.
بی شك در دنیای امروز كه مبتنی بر توسعه و گسترش ارتباطات اجتماعی است، توسعه و درك بهتر این مهارت ضروری به نظر می رسد.
در رسانه های جدید كه از آنها با عنوان شبكه های اجتماعی یاد می شود، در تمام ساعات شبانه روز با اخبار ضد و نقیضی مواجه می شویم كه با نگاه اول، مخاطبان عواطف و احساسات گوناگونی را بروز می دهند.
در حقیقت اینجاست كه با بالابردن سطح آگاهی در لایه های مختلف جامعه می توان در قالب افزایش سواد رسانه ای به نتایج بهتری دست یافت .
صاحبان رسانه در درجه نخست و سپس كارشناسان و متخصصان تولید محتوا برای تهیه و انتقال پیام‌های خاص در راستای اهداف و سیاست های رسانه خود تلاش می‌كنند و مردم این پیام‌ها را دریافت و براساس افكار و تجارب خود تحلیل ‌می‌كنند و می توان گفت در این شرایط مردم می‌توانند از یك رسانه تجزیه و تحلیل های متفاوتی داشته باشند.
سواد رسانه ای، افراد را قادر می سازد تا نیت های اصلی پیام‌های موجود در محتوای رسانه های جمعی مانند تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مجلات، كتاب‌ها، بیلبوردهای تبلیغاتی و رسانه های اجتماعی مبتنی بر وب و اینترنت و شیوه های رسانه ای مختلف نمایان شود.
مردم با افزایش سواد رسانه ای می‌توانند رسانه‌های خود را ایجاد كرده و در شكل‌ گیری فرهنگ آن مشاركت بیشتری داشته باشند، كه این موجب می شود مردم از حالت استفاده بدون چون و چرا در مواجهه با انواع محتوای رسانه ها خارج شوند و با هوشمندی بیشتری از رسانه‌ها استفاده كنند.
نماینده ولی فقیه در استان مركزی بر ضرورت ساماندهی فضای مجازی با ارتقای سواد رسانه ای تاكید كرد و گفت: بی توجهی مسئولان به این مسئله مهم خسارات جبران ‌ناپذیری را به‌ وجود می‌آورد.
آیت الله «قربانعلی دری نجف آبادی» افزود: كنترل و ساماندهی فضای مجازی بر عهده نیروی انتظامی، سپاه و دستگاه امنیتی است اما برنامه ریزی برای تولید محتوا و همچنین ارتقای سواد رسانه ای مردم، وظیفه دستگاه های فرهنگی است كه باید نسبت به این مسئله مهم توجه ویژه داشته باشند.
وی ادامه داد: مردم و به خصوص جوانان و نوجوانان باید بدانند كه تولید برنامه های مختلف در شبكه های مجازی از سوی غرب در راستای تخریب بنیان خانواده ها است و والدین نسبت به استفاده صحیح از فضای مجازی با افزایش سواد رسانه توجه ویژه داشته باشند.
امام جمعه اراك ادامه داد: در شبكه های ماهواره ای و اجتماعی بعضی از افراد مغرض با اهداف از پیش تعیین شده و با شیوه های نا آشنا برای عموم مردم، اقدام به تبلیغات ضد دینی و حمله به اعتقادات مذهبی افراد به خصوص جوانان و نوجوانان می كنند، كه با تحقیقات كارشناسان مشخص می شود كه این اقدامات با هدف دین زدایی و توهین به مقدسات شكل گرفته است، بنابراین لازمه مقابله با این توطئه دشمنان افزایش سطح سواد رسانه ای است.
وی اظهار داشت: نقض حریم خصوصی افراد، انزوا و دورماندن از محیط های واقعی اجتماعی از دیگر مشكلات فضای مجازی و شبكه های اجتماعی و شبكه های ماهواره ای و به مراتب نبود سواد رسانه ای است كه می طلبد مسئولان بلندپایه فرهنگی كشور نسبت به ساماندهی این فضا با افزایش سواد رسانه ای در جامعه برنامه ریز یكنند.
امام جمعه اراك بیان كرد: دشمنان نظام اسلامی با در اختیار داشتن ابزار تولید محتوا در فضای مجازی سعی در نهادینه كردن فرهنگ كشورهای خود در همه نقاط دنیا به خصوص ایران اسلامی دارند.
آیت الله دری نجف آبادی افزود: ارتقای سواد رسانه ای و آشنایی با فناوری فضای مجازی برای تولید محتوا در این فضا تنها راه مقابله با توطئه های دشمنان است كه دستگاه های فرهنگی باید نگاه ویژه ای به این مهم داشته باشند.
استاندار مركزی نیز گفت: جمهوری اسلامی ایران با هیچ نوع توسعه و پیشرفت در زمینه های مختلف مخالف نیست اما فضای مجازی در كشور باید بر اساس آرمان های انقلاب و منویات مقام معظم رهبری مسیر توسعه را بپیماید و هر كسی كه با استفاده از این فضا در راستای تشویش اذهان عمومی و ترویج بی بند و باری استفاده كند، باید برخورد قانونی شود.
سید «علی آقازاده» افزود: نقش سواد رسانه ای در پی بردن به توطئه ها و اهداف شوم دشمنان از انعكاس اخبار و برنامه های مختلف بسیار مهم است و باید نسبت به افزایش سواده رسانه ای در جامعه تلاش كرد.
وی ادامه داد: مردم مومن و موحد ایران اسلامی باید بدانند كه تولید برنامه های مختلف در شبكه های مجازی از سوی غرب در راستای تخریب بنیان خانواده ها و تخریب اعتقادات جوانان است و باید نسبت به افزایش سواد رسانه ای خود و فرزندانشان بیش از پیش حساس باشند.
استاندار مركزی اظهار داشت: اساتید دانشگاه ها، آموزگاران، روحانیان و دستگاه های فرهنگی نسبت به فرهنگ سازی استفاده بهینه از فضای مجازی همراه با سواد رسانه ای وظیفه خطیری بر عهده دارند و باید اقدامات ارزنده ای در این خصوص انجام دهند.
آقازاده بیان كرد: گفتمان سواد رسانه ای باید جهت گیری مردمی و ملی پیدا كند و اساتید دانشگاه ها، روحانیان و دیگر متولیان فرهنگی در این امر مهم سهم بیشتری نسبت به دیگر اقشار جامعه دارند.
دادستان عمومی و انقلاب اراك نیز گفت: حجم بسیار زیادی از اخبار و اطلاعات در رسانه های مختلف به خصوص فضای مجازی وجود دارد كه بخش عمده ای از آنها برای افراد غیرضروری است.
«عباس قاسمی» افزود: كسب اطلاع بسیاری از اخبار و اطلاعات نه تنها برای افراد كارآمد نیست بلكه مشكلات بسیاری را برای آنها به دنبال دارد چرا كه انعكاس آن اخبار و اطلاعات نادرست و مغرضانه از سوی كشورهای مختلف با هدف و برنامه ای از پیش تعیین سده همراه است.
وی اظهار داشت: افزایش سواد رسانه ای باعث می شود اقشار مختلف مردم به میزان نیازهای اجتماعی، فرهنگی و سرگرمی به فضای مجازی و رسانه های مختلف مراجعه كنند.
دادستان عمومی و انقلاب اراك بیان كرد: سواد رسانه ای استفاده معقول و متعارف از فضای مجازی را به دنبال دارد و مردم و به خصوص جوانان و نوجوانان به سمت و سویی هدایت می شوند كه به بسیاری از اخبار و اطلاعات نیاز ندارند.
قاسمی گفت: سواد رسانه‌ای كه آمیزه‌ای از تكنیك ‌های بهره‌گیری موثر از رسانه‌ها و كسب بینش و درك برای تشخیص اخبار و اطلاعات و نوعه رسانه های مختلف از یكدیگر است می تواند به شناخت و نگرش و رویكردی درست در زمینه استفاده از رسانه ها بیانجامد.
وی بیان كرد: سواد رسانه‌ای، با توانمند كردن انسان بر درك نحوه كار رسانه‌ها، ماهیت و اهداف تولید پیام رسانه‌ها و تأثیرات و تكنیك‌های رسانه‌های گوناگون، افراد را در برابر اثرات رسانه‌ها مقاوم می‌سازد.
دادستان عمومی و انقلاب اراك بیان كرد: سواد رسانه ای به ما می آموزد كه در برابر رسانه ها چه چیزهایی از دست می دهیم و چه چیزهایی به دست می آوریم و به عبارت بهتر در مقابل زمان و هزینه ای كه صرف می كنیم چه چیزی به دست می آوریم.
قاسمی اظهار داشت: نبود فرهنگ استفاده از رسانه های مختلف به خصوص در فضای مجازی در رهگذر كمبود سواد رسانه ای در جامعه ما زمینه ساز بسیاری از ناهنجاری های اجتماعی از قبیل طلاق، كاهش ازدواج و كلاهبرداری های مختلف شده است.
وی افزود: آموزش سواد رسانه‌ ای به رشد تفكر انتقادی و مشاركت فعال در فرهنگ رسانه‌ای كمك می‌كند و هدف آن، دادن آزادی بیشتر به افراد به وسیله‌ قدرت دادن به آن‌ها برای دسترسی، تجزیه و تحلیل، ارزیابی و ایجاد رسانه است.
دادستان عمومی و انقلاب اراك اضافه كرد: با سواد رسانه ای مردم قادر به كشف پیام‌های پیچیده‌ی موجود در محتوای آنها هستند، آن‌ها هم‌چنین می‌توانند رسانه‌های خود را ایجاد كرده و در شكل‌گیری فرهنگ رسانه‌ای مشاركت فعالانه داشته باشند، این امر سبب می‌شود مردم از حالت مصرفی خارج شده، از رسانه‌ها به صورت هوشمندانه‌ای بهره‌مند شوند.
مدیركل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مركزی گفت: افزایش سواد رسانه در بین خانواده ها شاخص كلیدی و محوری در توسعه آگاهی و كاهش آسیب های اجتماعی است.
«غلامرضا فتح آبادی» افزود: بهره مندی از سطح موثر سواد رسانه ای لازمه زندگی در عصر اینترنت است و بدون شناخت هویتی فضای مجازی و فناوری نوین ضریب آسیب زایی آن برای افراد و خانواده ها بالا خواهد بود.
وی اظهار داشت: فضای مجازی به عنوان پدیده ای نو در بسیاری از عرصه ها و جنبه های زندگی فردی و اجتماعی مردم حضوری فعال دارد اما در برخی از موارد آسیب های اجتماعی جبران ناپذیری را وارد كرده است از این رو باید با آگاهی بخشی و آموزش سواد رسانه ای در خصوص استفاده صحیح از آن به كاهش این آسیب ها كمك كرد.
مدیركل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مركزی گفت: مهمترین راهكار و مسیر برای بهبود سطح بینش، ادراك و آگاهی خانواده ها، والدین، مربیان و فرزندان در بهره برداری هوشمندانه، صحیح و مؤثر از رسانه ها و فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، آموزش صحیح است.
فتح آبادی، با تاكید بر افزایش سواد رسانه با آموزش، افزود: آموزش مراتبی دارد و نیازمند سیاستگذاری و برنامه ریزی توسط متولیان امر است.
وی اظهار داشت: در قرن اخیر از سواد رسانه ای، به عنوان سواد جدید یاد می شود كه توانایی در زمینه های دسترسی، تحلیل، ارزیابی، برقراری ارتباط با پیام های رسانه ای در اشكال مختلف و تفكر انتقادی را شامل می شود.
وی گفت: تقویت شناخت، مهارت سازی، توانمندسازی در حوزه شناخت، چگونگی برداشت و برخورد، شیوه تبیین و اجرا، روش های تعامل و امثال آن باید به خانواده ها آموزش داده شود.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اراك نیز گفت: امروز رسانه های در تمام لایه های جامعه نفوذ پیدا كرده و به نوعی زندگی مردم دچار 2 جهانی شده است.
«پیمان عین القضاتی» اظهار داشت: همانطور كه مردم در زندگی حقیقی خود نیازها و ضرورت های زندگی خود را می آموزند و به صورت علمی مشكلات خود را از پیش رو بر می دارند، در فضای مجازی نیز این ضرورت وجود دارد كه به صورت علمی وارد عمل شد.
وی اظهار داشت: در صورت بی توجهی به مسئله فضای مجازی و سواد رسانه ای جامعه دچار مشكلاتی می شود كه به مراتب سخت تر از زندگی حقیقی است جامعه را در كوتاهترین زمان ممكن از مسیر اصلی خود خارج می كند.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اراك افزود: شبكه های مجازی امكانی ایجاد كرده اند كه اطلاعات امكان بدون كنترل رد و بدل می شود و الان شرایط دنیا این فرصت را فراهم كرده كه همه می توانند سلیقه خود را در تفسیر متن در اختیار یكدیگر قرار دهند و با سیستم لایك و كامنت تفسیر خاص خود منتشر می كنند.
عین القضات ادامه داد: بسیاری از رسانه های ما مخاطب محور نیستند ولی اكنون دوره ای است كه نمی توان كسی را مجبور كرد كه از چه رسانه ای استفاده كند، باید به جای برخورد سلبی و یا ایجابی به سلیقه مخاطب اهمیت داد، فضای اندیشه به این سمت رفته است كه تمام آحاد جامعه را به رسمیت بشناسد.
وی بیان كرد: امروز شبكه های اجتماعی و كانال های تلویزیونی ماهواره ای اتفاقات را به صورت لحظه ای از یك نقطه دنیا به نقطه ای دیگر منعكس می كنند و در مواردی در شبكه های اجتماعی انتقال دهنده خبر ناشناخته می ماند.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی اراك گفت: ما وارد دنیایی شده ایم كه همه افراد آن شانس تولید اطلاعات و انتشار آن را دارند بنابراین سیستم های فرهنگی جامعه نیز باید راهكارهای عملی برای استفاده از این پدیده نوظهور ارائه دهد.
عین القضات اظهار داشت: همانطور كه نظام حاكمیتی باید زمینه افزایش سواد رسانه ای را در جامعه فراهم كند باید نسبت به تولید محتوا از سوی دستگاه های متولی نیز برنامه ریزی كند چرا كه افزایش سواد رسانه ای به تنهایی نمی تواند خطر فضای مجازی و رسانه های نوظهور را رفع كند.
معاون فرهنگی و هنری اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مركزی نیز گفت: تقویت راهبردهای سواد رسانه ای از جمله مولفه هایی است كه در نظارت، پالایش و درك بهتر برای شناخت وجه تمایز رسانه های اثربخش كارآمد است.
«مجید طبیب زاده» افزود: حفظ اخلاق و وجدان انسانی مورد نظر مردم دنیا و ایران است و همگان نیز از فضای مجازی، شبكه های اجتماعی و سایر رسانه های نوظهور استفاده می كنند، بنابراین باید از امكانات این فضا استفاده كرد و تهدیدات آن را فهرست بندی و مردم را از آسیب های احتمالی آنها آگاه كرد.
وی اضافه كرد: شبكه های اجتماعی و فضای مجازی بیشتر از آن چه مشكلات اخلاقی به بار بیاورد، مسائل اجتماعی را تحت الشعاع قرار داده است و باید از منظر مقابله با مسائل اجتماعی و خانوادگی به این مقوله نگاه شود.
معاون فرهنگی و هنری اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مركزی اضافه كرد: تزلزل در بنیان خانواده و مشكلات روابط اجتماعی بین افراد مهمترین معضلات رسانه های نوظهور و به خصوص مجازی است كه آحاد مردم و مسئولان نسبت به این مسئله مهم مسئول هستند.
وی، تولید محتوا و آموزش های سواد رسانه ای را مهمترین راهكار مقابله با آسیب های رسانه های نوظهور عنوان كرد و گفت: تهدیدها و آسیب های این نوع رسانه ها باید برای خانواده ها و مراكز آموزشی به صورت كارشناسی تشریح و تبیین شود.
طبیب زاده ادامه داد: اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی سالانه چندین نویت همایش های افزایش سواد رسانه ای را در نقاط مختلف استان برگزار می كند كه تعداد زیادی از شهروندان در آنها شركت كرده و بازدهی بسیار مطلوبی نیز داشته است.
وی مشكلات و معضلات فضای مجازی و شبكه های اجتماعی را ناشی از آماده نبودن فضای فرهنگی كشور در پذیرش این مهم عنوان كرد و گفت: فضای مجازی و شبكه های اجتماعی با سرعت وارد كشور ما شد در صورتی كه شرایط فرهنگی كشور آمادگی لازم را برای پذیرفتن این فناوری نداشت از این رو مشكلات و مسائل بسیاری در جامعه به وجود آمده است و برای حل این مشكلات باید همه در صحنه حاضر شوند.
معاون فرهنگی و هنری اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مركزی خاطرنشان كرد: تولید محتوا و آسیب شناسی كارشناسی مهمترین راه مقابله با هجمه های فرهنگی دشمنان از طریق شبكه های اجتماعی و فضای مجازی است كه مسئولان باید به آن توجه ویژه داشته باشند.
با به‌ كارگیری سواد رسانه‌ای، تسلط فرد در فهم خروجی رسانه افزایش ‌یافته به ‌این ‌ترتیب فرد به ‌خوبی می‌داند از رسانه چه می‌خواهد و فعالانه به ارزیابی نقادانه محتوای آن می‌پردازد تا معنای پیام‌هایی با قابلیت های اثرگذاری بر سبك زندگی‌ خود را دریابد.
به این منظور یادگیری و افزایش سواد رسانه ای به عنوان مهارت و استفاده از رسانه های دیجتیال به عنوان یكی از تكنیك های نوین ارتباطی ضروری است.
اگر سواد رسانه ای را علم تنظیم كننده روابط میان مخاطب و رسانه ها براساس هنجارهای درونی شده بدانیم، نباید از جایگاه آن در سیاست های رسانه ای كشورها غافل شویم.
گزارش از: مهدی عظیمی
3017/3075