۸ اردیبهشت ۱۳۹۸،‏ ۹:۲۳
کد خبر: 83294316
۰ نفر
باران و رویش جوانه های امید

استانها -ایرنا- ابرهای حیات بخش كه سال های زیادی بود در آسمان نیلگون كشور ما كمتر دیده می شدند، امسال با دلی پر بر آسمان ایران ظاهر شدند و بعد ازنیم قرن دشت ها را سیراب كردند، اگرچه دربرخی استانها نیز مشكلاتی را برای كشاورزان به دنبال داشت، اما آنقدر این بارش ها نعمت وبركت به همراه آورد كه جوانه های امید را دربخش كشاورزی وباغداری بارور ساختند.

به گزارش ایرنا، باران این موهبت الهی، نه تنها طبیعت كه جان آدمی را نیز زنده و شاداب می سازد با ریزش باران، همه چیز بوی زندگی و حركت و نشاط می گیرد جنگلهای انبوه، سبزه زارهای باصفا و كشتزارهای زیبا همه به بركت نزول باران، زینت بخش زمین می شوند حتی بیابان ها و كویرهای خشك پر از خاك و ماسه هم با بارش باران به سبزه زار و دشت زیبا تبدیل می شوند.
این مایه حیات و زندگی از ابرهای سفید و سیاه رنگی كه آسمان ها را در برگرفته و صورت نیلگون آن را می پوشانند بر زمین ریخته و جریان آب آن مثل خون در رگ های زمین به حركت در آمده و زندگی را به طبیعت هدیه می كنند طبیعتی كه رزق و روزی انسان ها و حیوانات را در خود دارد.
شكسته شدن ركورد پر بارش ترین سال آبی كشور در 51 سال گذشته با 309میلیمتر بارندگی تا 27 فروردین 98 نوید بخش تولیدات بخش كشاورزی ایران در این سال است .
طبق گزارش كارشناسان حوزه آب، بارش امسال تا بیستم فروردین‌ ماه امسال باعث صرفه‌ جویی 30 میلیارد دلاری برای تأمین آب شیرین شد و از سوی دیگر توانست با پر شدن تالاب‌ها، سدها، رودخانه‌ها و همچنین آب دریاچه‌ها برای گردش توربین‌ها و تولید برق كشور و همچنین احیای زمین‌های خشك كشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین نمی‌توان از بركات بارش‌های اخیر فراموش كرد كه 38 درصد كل آورده سال آبی سال گذشته در این 20 روز نخست سال جاری وارد سدها شده و 51 میلیارد مكعب آب وارد ورودی سدها شده است كه می‌تواند نویدبخش حوزه تولید در حوزه صنایع به‌ویژه صنعت برق و همچنین كشاورزی باشد.

** بارش ها به نفع اراضی دیم كشور شد
«اسماعیل اسفندیارپور» مجری طرح گندم كشور بارش های اخیر و ترسالی را برای تولیدات بخش كشاورزی و گندم مثبت ارزیابی كرد و گفت: بارندگی های امسال به نفع كشت همه محصولات كشاورزی از جمله كشت دیم گندم در استان های مختلف كشور خواهد بود.
به گفته وی، خوزستان دارای 163 هزار هكتار اراضی زیر كشت گندم دیم است كه می تواند در اثر بارش ها محصول خوبی تولید و عرضه كند.

** كاهش یا افزایش تولیدات كشاورزی هنوز مشخص نیست
«عنایت بیابانی» قائم مقام خانه كشاورز نیز گفت كه با وجود طغیان رودخانه ها و آبگرفتگی اراضی كشاورزی، همچنان در برخی استان های كشور نمی توان میزان تاثیر آن بر تولیدات كشاورزی را بصورت دقیق ارزیابی كرد، اما به طور حتم در استان هایی كه سیلاب های جدی و خسارت های ناشی از آن نداشتیم بارش های باران بركت بوده وسبب افزایش تولیدات انواع محصولات كشاورزی می شود.

** سهم متفاوت استان های كشور از بارش ها
بارش های امسال میانگین بارندگی در كشور و استان ها مختلف را به نسبت قابل توجه بالا برده است این افزایش میانگین بارندگی می تواند سبب شود تا این استان ها امسال كمبود آب و خشكسالی را پشت سربگذارند و حتی با ذخیره آب نسبت به استفاده از آن در ایام كم آبی برنامه ریزی كنند.
بنابر اعلام مراكز ثبت میزان بارندگی كشور، میزان بارش سال آبی جاری (از مهرماه گذشته تا پنجم اردیبهشت ماه) در 31 استان كشور افزایش یافت این رقم در استان لرستان با یك هزار و 143میلیمتر بیشترین میزان بارندگی و در استان سیستان و بلوچستان با 91.7 میلیمتر بارش پایین ترین میزان را ثبت كرده است.
استان كهگیلویه و بویراحمد در سال آبی جاری با بارش 1011.6 میلیمتری مقام دوم استان های پر بارش را كسب كرد، میزان بارش های این استان در سال آبی گذشته 267 میلیمتر گزارش شده بود كه نسبت به دوره مشابه در سال آبی جاری رشد 278.9 درصدی را ثبت كرد.
استان چهارمحال و بختیاری در سال آبی جاری با 966 میلیمتر بارش در جایگاه سوم استان های پربارش قرار گرفت؛ درحالی كه میزان بارش های این استان نسبت به مدت مشابه پارسال (304 میلیمتر) از رشدی 217.8 درصدی برخوردار شد.
كارشناسان بر این باورند كه با وجود بارندگی‌ های مناسب در سال زراعی جدید تا این ‌لحظه، بخشی از خشكسالی ‌های اخیر در بخش كشاورزی ایران جبران شده است، اما برای ارزیابی دقیق تأثیر بارندگی یك سال زراعی بر خشكسالی سال‌های اخیر حداقل 9ماه از آغاز سال زراعی باید زمان بگذرد تا بتوان نسبت به وضعیت بارندگی و منابع آب‌های زیرزمینی كشور اظهار نظر دقیق كرد.
اگر چه با توجه به متغیرهای میزان بارندگی و دما می‌توان تا حدود زیادی نتیجه محصول را پیش‌بینی كرد به ‌طوری كه در محصول‌ های گندم آبی، سیب زمینی، شلتوك، پنبه آبی، ذرت دانه‌ای و جو آبی به ترتیب استان‌های لرستان، فارس، زنجان، فارس، كرمانشاه و خراسان بیشترین واكنش در مقابل افزایش یك درجه سانتیگراد و استان‌های خراسان، فارس، زنجان، فارس، كرمانشاه و خراسان بیشترین واكنش در مقابل افزایش یك میلیمتر بارندگی از خود نشان می‌دهند.
بدیهی است كه با بررسی نمودارهای شرایط جوی و مقایسه آن ‌ها با سال‌ های قبل می‌توان ادعاهای قابل دفاعی نسبت به رونق محصولات كشاورزی داشت چرا كه كشاورزی در ایران با بیش از 90درصد بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مصرف‌كننده آب در كشور است و با وجود شرایط كم‌آبی در این سال‌ها هم محصولات كشاورزی در اكثر نقاط كشور به روش‌های سنتی كشت می‌شود.

** كشاورزان به هوش باشند
اكنون كه بیش از هفت ماه از سال زارعی 97-98 می‌گذرد، شواهد نشان می‌دهد كه امسال برای كشاورزان سال پررونقی خواهد بود این موضوع نباید سبب سوءمصرف آب توسط این قشر زحمتكش شود، استفاده از روش‌های نوین آبیاری محصولات كشاورزی در شرایط فعلی راهی اساسی برای صرفه‌جویی در مصرف آب است.

** لزوم اصلاح مصرف
اصلاح الگوی مصرف نه‌ تنها راه عبور از بحران كم‌آبی در حوزه‌های مختلف مانند كشاورزی است، بلكه می‌تواند سهم بسیاری در كاهش مصرف آب داشته باشد. روش‌های نوین آبیاری مانند قطره‌ای، بارانی و كوزه‌ای از جمله روش‌هایی است كه می‌تواند مشكلات ناشی از كم‌آبی را كمتر كند.
به‌ عنوان مثال در روش غرقابی در هر هكتار حدود 8 تا 9هزار متر مكعب آب استفاده می‌شود، ولی با استفاده از سیستم‌های قطره‌ای میزان مصرف آب تا چهارهزار متر مكعب یعنی به نصف كاهش پیدا می‌كند؛ یا در روش آبیاری قطره‌ای نواری تقریباً همه آبی كه به صورت قطره‌ قطره به ریشه گیاه می‌رسد، جذب می‌شود و راندمان مصرف آب تا 95درصد بالا می‌رود.
یكی دیگر از مهم‌ترین گام‌ها در مدیریت مصرف آب كشاورزی این است كه ببینیم در كجا چه چیزی پرورش دهیم. در این راستا می‌بایست سبزیجات و میوه‌ های آب‌بر را در مناطق پرآب كشت كرد و نیز محصولات كشاورزی كه آب كمتری نیاز دارند برای كشت در مناطقی كه پرآب نیستند مناسب‌اند. نكته دیگر اولویت ‌دهی به گیاهان پاییزه به منظور استفاده از بارندگی ‌های پاییز، زمستان و بهار سالانه است كه می‌تواند نیاز آبی را كاهش داده و با استفاده از باران‌های نیمه دوم سال بهره‌وری آب را افزایش دهد.

اثرات باران های بهاری در بخش كشاورزی استان ها
* موتور پمپ چاههای كشاورزی خراسان خاموش شدند
مدیر عامل شركت آب منطقه ای خراسان رضوی گفت:بارندگی های خراسان رضوی طی سال زراعی جاری تفاوت معنا دار نسبت به مدت مشابه سال زراعی گذشته و دوره آماری بلند مدت داشته و بیشترین اثر خود را بر آبهای سطحی برجای گذاشته است.
محمد علایی با اشاره به اثرات بارندگی ها بر فعالیت چاههای كشاورزی گفت: به دنبال بارشهای اخیر تمام موتور پمپ های چاه های كشاورزی غیر شرب در استان خراسان رضوی خاموش هستند در حالی كه در مدت مشابه پارسال به دلیل كم آبی بسیاری از موتور پمپ چاههای كشاورزی استان روشن بود.
وی تعداد چاههای كشاورزی در این استان را 26 هزار و 800 حلقه چاه عنوان كرد.
همچنین به گفته یك فعال حوزه كشاورزی و نایب رئیس شورای ملی زعفران بارشهای امسال برای بخش كشاورزی استان خراسان كاملا ثمربخش بود و خسارت چندانی به این حوزه وارد نكرد.
غلامرضا میری افزود: طی چند سال گذشته كشاورزان خراسان رضوی به دلیل خشكسالی نتوانستند اراضی زعفران خود را به حد كافی از آب سیراب كنند و گاه برای تامین هر یك ساعت آبیاری اراضی زعفران بین چهار تا شش میلیون ریال هزینه پرداخت می كردند.
نایب رئیس شورای ملی زعفران گفت: امسال بارشهای خوب در خراسان رضوی اراضی زعفران را سیراب كرد و دیگر لازم نبود كشاورزان برای تامین آب اراضی، هزینه اضافی بپردازند لذا پیش بینی می شود با توجه به بارندگی خوب در بهار امسال، تولید زعفران در سال زراعی كنونی بین 25 تا 30 درصد افزایش یابد.
این مهم برای استان های دارای كشت زعفران زمانی اهمیت پیدا می كنند كه بدانیم زعفران یكی از عمده تولیدات كشاورزی صادراتی ایران را تشكیل می دهد.

* افزایش 20درصدی تولیدات كشاورزی در فارس
حسین پژمان معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد كشاورزی استان فارس معتقد است كه مهمترین مزیتی كه باران های سال زراعی جاری به همراه دارد این است كه كشت های آبی در استان فارس نزدیك به 20 درصد افزایش خواهد دا و و دركشت های دیم نیز شاهد افزایش محصولات خواهیم بود.
وی بیان كرد : بیش از 140 هزار هكتار از اراضی استان به كشت گندم دیم اختصاص یافته است و 70 هزار هكتار نیز از اراضی استان به كشت جو اختصاص یافت و این دو كشت كاملا به باران وابسته اند و با افزایش میزان بارندگی شاهد افزایش برداشت این محصولات نیز خواهیم بود.
پژمان عنوان كرد: در شرایطی كه استان فارس با خشكسالی مقابله می كرد كشاورزان فارس توانسته بودند بالغ بر 900 هزار تن گندم برداشت كنند حال كه شرایط آب در استان تغییر كرده انتظار این است كه در سال زراعی جدید بیش از یك میلیون و 350 هزار تن گندم در فارس برداشت شود كه این مهم یكی از مزیت های بارز افزایش بارندگی در فارس است.
او با بیان اینكه نزدیك به دو برابر حجم سد درودزن آب در حوزه كشاورزی پس از باران صرفه جویی شده است گفت: آب بیش از 80 درصد محصولات زراعی و باغی فارس از طریق چاه تامین می شود از این روپس از بارندگی های اخیر در استان شاهد صرفه جویی یك میلیارد و 400 میلیون متر مكعب آب در استان هستیم.

* احیای سفره های زیر زمینی كرمانشاه
استان كرمانشاه همانند بسیاری از استان های كشور، بهاری پربارش را آغاز كرد كه با وجود برخی آسیب ها و تلفات در زیربخش های كشاورزی استان كه در روزهای نخست سال بیش از 185 میلیارد ریال برآورد شد بازهم در احیای سفره های آب زیرزمینی و رونق بخش كشاورزی موثر واقع شد.
با وجود اینكه سطح وسیعی از مزارع دچار آبگرفتگی شد ولی هم اكنون استان چهارفصل كرمانشاه دارای وضعیت پایدار و مناسبی است و ردپای بارش های بهاره در سرسبزی و طراوت اراضی كشاورزی و باغات دیده می شود به گونه ای كه این سرزندگی و نشاط برای هر بیننده ای تحسین برانگیز است.
از ابتدای سال زارعی جاری تاكنون، میانگین بارش باران در نقاط مختلف استان به حدود 765 میلی متر رسیده است.
این مقدار بارندگی نسبت به مدت مشابه سال قبل كه حدود 403 میلی متر بوده 90 درصد و نسبت به دوره بلندمدت نیز 80 درصد رشد داشته است.
میانگین بارش های امسال شهر كرمانشاه 677 میلی متر است كه این مقدار بارش در مقایسه با مدت مشابه سال زراعی قبل كه 269 میلی متر بود 152 درصد و نسبت به دوره بلند مدت نیز 73 درصد رشد نشان می دهد.
به گفته كارشناسان حوزه كشاورزی، وضعیت اقلیمی در میزان تولید محصولات كشاورزی نقش دارد و یكی از مهم ترین فاكتورهای موثر بر مقدار رطوبت قابل استفاده گیاه و در نتیجه میزان تولید محصول، تغییرپذیری بارندگی است.

* تولیدات گندم در آذربایجان شرقی به 900هزار تن می رسد
بارندگی های اخیر در استان آذربایجان شرقی نیز موجب شد كه میزان بارش آذربایجان شرقی با حدود 40 درصد افزایش از متوسط سالانه 279 میلی متر به بیش از 330 میلی متر برسد.
بارش برف و باران همچنین موجب شد كه پیش بینی تولید گندم آذربایجان شرقی به 900 هزار تن در سال جاری افزایش یابد.
افزایش 40 درصدی آب سدهای آذربایجان شرقی از دیگر بركات بارش برف و باران در استان بود.

* ذخیره سازی آب در كویر یزد
بر اساس گزارش اداره كل هواشناسی و شركت آب منطقه ای یزد نیز میزان بارندگی نه تنها نسبت به مدت مشابه سال قبل 2 برابر افزایش یافت، بلكه نفوذ پذیری باران در خاك بیشتر شد و ذخیره منابع آب های زیرزمینی نیز از رشد خوبی برخوردار شد.
بر پایه آمارهای مركز ملی خشكسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی ایران، از آغاز سال آبی 98 - 97 ( مهر تا پایان اسفند ماه 97) كمی بیش از 55 میلی متر بارندگی در یزد گزارش شد كه این عدد در پایان فروردین 98 به 119 میلی متر افزایش یافت.
به این ترتیب در نخستین ماه سال، 64 میلی متر و بیش از 6 ماه پارسال بارندگی در استان یزد ثبت شد كه طی 50 سال اخیر در یزد كه در ناحیه مركزی ایران و در منطقه گرم و خشك و دور از دریا و كمتر در معرض ابرهای باران زا قرار دارد، عدد بی سابقه ای است.
مجموع بارندگی استان نسبت به مدت مشابه سال قبل كه 44.7 میلی متر بود، 166 درصد رشد را نشان می دهد.

* انتظار رونق كارآفرینی در زنجان
افزایش 2 برابری نزولات آسمانی در آغازین روزهای امسال در زنجان نوید سالی پر بركت به وِیژه برای محصولاتی همچون گندم را می دهد.
كشاورزی از مهمترین و موثرترین موضوعات در تولید و كارآفرینی است كه علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار و كمك به رونق تولید محصولات و صنایع وابسته، مانع مهاجرت روستاییان به شهرها شده و ضامن تامین و ارتقای امنیت غذایی است.
سهم 37 درصدی اشتغال در بخش كشاورزی استان زنجان سبب شده است تا این بخش در زمینه فراهم كردن زمینه اشتغال و تولید از جایگاه مهمی در این استان برخوردار شود.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد كشاورزی استان زنجان نیز با بیان اینكه آثار و نتایج بارندگی‌های ابتدای سال جاری در این استان بسیار مثبت بوده است، گفت: این بارش ها موجب افزایش مراتع شده علوفه بیشتری تولید شده و در نتیجه آن تولیدات دامی مانند گوشت قرمز، شیر و پشم نیز افزایش خواهد یافت. افزایش بارش‌ها علاوه بر بهبود كیفیت به همان مقدار برای گیاهان دارویی نیز تاثیر مثبت خواهد داشت.

* سیل، بركت یا بلا در خوزستان
استاندار خوزستان نیز در نشستی با حضور رییس شورای راهبری نهاد ریاست جمهوری گفت: سیلاب اخیر باعث زنده شدن استان خوزستان شد زیرا در سالهای اخیر خشكسالی باعث به خطر افتادن حیات در این استان شده بود.
غلامرضا شریعتی گفت: به لطف سیلاب اخیر اكنون ظرفیت زیادی از سدهای استان پر شده، تالابها آبگیری شدند، و حتی خورهای این استان نیز سیراب گشته و تمامی كانون های ریزگرد در این استان از سیلاب بهره مند شدند.
استاندار خوزستان گفت: یكی از كانونهای ریزگرد در استان خوزستان در منطقه شریفیه در جنوب شرقی اهواز به وسعت 120 هزار هكتار قرار دارد كه با سیلاب اخیر بیشتر این كانون مملو از آب شده كه تا مدتها خطر ریزگردها در این منطقه بر طرف شد.
وی طول حوضه آبریز كرخه را 145 كیلومتر و حوضه آبریز دز را 65 كیلومتر بیان كرد و گفت: این سدها نعمتهای فراوانی برای استان به همراه داشته اند كه با توجه به ذخیره سیلابها امسال در بعد كشاورزی و تامین حقآبه كشاورزان مشكلی نخواهیم داشت.
1352/
گزارش :نوشین مطلبی خواه