جایگزینی نفت ایران به آسانی امكان پذیر نیست

تهران - ایرنا - سید مهدی حسینی قائم مقام اسبق وزیر نفت ضمن تشریح شرایط بازار نفت گفت: جایگزینی نفت ایران در بازار به آسانی امكان پذیر نیست و نباید تصور كرد آمریكا به راحتی می تواند سیاست های خود را اجرایی كند.

«سید مهدی حسینی» روز پنجشنبه در گفت وگو با خبرنگار سیاسی ایرنا درباره عدم تمدید معافیت های نفتی برای خریداران نفت ایران اظهارداشت: ایالات متحده آمریكا بارها به صورت رسمی اعلام كرده است كه می خواهد با افزایش حداكثری تحریم‌ها ایران را پای میز مذاكره بكشاند و شروط 12 گانه ای هم در این راستا اعلام كرده است.هر چند این شروط برای جمهوری اسلامی قابل مذاكره نیستند.
وی اضافه كرد: ایالات متحده در این راستا چندین محور را در دستور كار قرار داده است؛ نخستین مسئله بحث برجام و نگرانی هایی است كه آمریكا درباره پایان زمان بندی های مطرح كرده است. آمریكا ادعا می كند ایران بعد از پایان دوره های زمانی قید شده در برجام از قید بندها رها می شود و می تواند خرید های تسلیحاتی، و یا غنی سازی داشته باشد و به همین بهانه از برجام خارج شد.
حسینی برنامه موشكی و مباحث منطقه‌ای را از دیگر محورهای مد نظر آمریكا عنوان كرد و اظهارداشت: آمریكا حفاظت از اسرائیل را به عنوان هدف استراتژیك خود اعلام كرده و ترامپ و تیم همراه وی هم كاملا خود را متعهد به این هدف می دانند. به این مسائل باید رقابت های عربستان و امارات با ایران و انگیزه های مادی لابی های تسلیحاتی و صهیونیستی را هم اضافه كرد.همه این مسائل ائتلافی رودرروی ایران قرار داده است.
قائم مقام اسبق وزیر نفت با بیان این كه آمریكا به ادعای خود دنبال تغییر رژیم نیست، بلكه تغییر سیاست را پیگیری می كند، گفت: در شرایط كنونی قرار نیست كسی با كسی جنگ فیزیكی كند چرا كه در میدان جنگ آسیب پذیری بیشتر است، میدان جنگ، اقتصادی و محور آن هم تحریم است.آمریكایی ها برای رسیدن به این هدف ابعاد مختلف اقتصاد ایران همچون معاملات بانكی و نقل و انتقال پول، فروش نفت ایران، كشتیرانی و كشتی‌سازی را تحریم كردند و آخرین اقدام آنها تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
این كارشناس مسائل انرژی با اشاره به خروج آمریكا از برجام و اعمال دوباره تحریم ها علیه ایران گفت: آمریكایی ها بعد از خروج از برجام در اردیبهشت ماه سال گذشته، با عجله تحریم ها را اعمال كردند. اما وقتی دیدند این اقدام ممكن است بازار را به هم بریزد، معافیت هایی برای 8 كشور در نظر گرفتند اما الان تصور می‌كنند نیازی به اعطای معافیت به هشت كشور نیست.

** تضادهای بازار نفت آمریكا
وی درباره پیامدها و تبعات این اقدام آمریكا به تضاد موجود در بازار نفت آمریكا اشاره كرد و گفت: اگر آمریكا بخواهد به تولید نفت خود كه نفت شیل ستون فقرات آن است، ادامه دهد باید قیمت نفت بالا برود.در صورتی كه قیمت جهانی نفت زیر 30 دلار باشد 5 منطقه آمریكا كه نفت شیل تولید می كنند، باید كارشان را تعطیل كنند و تنها 10 الی12 درصد می توانند به تولید خود ادامه دهند.
این كارشناس مسائل انرژی تولید نفت شیل را نیازمند سرمایه گذاری سنگین خواند و افزود: بهترین قیمت برای سرمایه گذاری در این بخش بین60 تا 70 دلار است و در این صورت 80درصد تولید كنندگان می توانند تولیدشان را ادامه دهند.
قائم مقام اسبق وزیر نفت ادامه داد: آمریكایی ها برنامه گسترده ای برای حفر چاه های شیل در سال 2019 در نظر گرفته اند و اگر نتوانند این كار را انجام دهند تولیدشان از هفت میلیون بشكه به چهار میلیون بشكه كاهش می یابد.در حالی كه با قیمت 70 دلاری برای نفت ادامه این كار امكان پذیر خواهد بود و حتی می توانند تولیدشان را تا پایان سال 2019 به هشت میلیون بشكه برسند.

** بنزین سه و نیم دلاری یعنی ترامپ باید قید موفقیت در انتخابات را بزند
حسینی اضافه كرد: پارادوكسی كه در بازار داخل آمریكا وجود دارد این است كه جامعه آمریكا به فراورده های نفتی مثل بنزین و گازوئیل بسیار حساس است به طوری كه اگر قیمت هر گالن بنزین به سه و نیم دلار برسد ترامپ باید قید موفقیت در انتخابات آتی را بزند.برای همین ترامپ قیمت 60 تا 65 دلار را هدف گذاری كرده و فشارهایش بر اوپك هم درهمین راستاست.
قائم مقام اسبق وزیر نفت با اشاره به اظهارات مقات آمریكایی مبنی بر وعده عربستان و امارات برای جایگزینی نفت ایران خاطرنشان كرد: طی 30 سال گذشته عربستان همواره مدعی بوده كه ظرفیت مازاد دارد و با همین ادعا بازار را تحت فشار قرار داده است اما هیچ گاه از این ظرفیت استفاده نكرده است.

** عربستان بر سر اوپك منت مجانی می گذارد
وی خاطرنشان كرد: در ماه های قبل هم زمانی كه آمریكا تحریم های خود را علیه ایران اعمال كرد سعودی ها نمایش قدرت داشتند و تهدید كردند كه ده میلیون و 300 تا ده میلیون و 400 هزار بشكه تولید می كنند اما توان تولیدشان 9 میلیون و 800 هزار بشكه است و هیچ گاه نخواهند توانست 12 تا 13 میلیون بشكه تولید كنند.
حسینی اضافه كرد:عربستان با ادعای داشتن نفت مازاد،منت مجانی بر سر اوپك می گذرد در حالی كه خودشان هم می‌دانند كه نمی توانند در درازمدت تولیدشان را در سطحی كه ادعا می كنند، ادامه دهند. امارات هم نهایتا می تواند بین 100 تا 150 هزار بشكه عرضه كند و تردید دارم بتواند نقش موثری ایفا كند.
وی ادامه داد: با وجود رشد تولید عراق و همچنین حجم تولید روس ها جایگزینی دو ونیم میلیون بشكه نفت به بازار به آسانی امكان پذیر نیست ضمن اینكه باید طرف تقاضا را هم مد نظر قرار داد.

** شرایط طرف تقاضای بازار نفت
به گفته این كارشناس مسائل نفت، چین یكی از خریداران نفت ایران است كه به سرعت به اقدام آمریكا واكنش نشان داد؛ چین به لحاظ سیاسی و اقتصادی كشور قدرتمندی است و با وجود حجم 600 میلیارد دلاری مراودات تجاری با آمریكا تمایل ندارد كه آمریكا سیاست های اقتصادی خود را به آن دیكته كند.
علاوه بر این بخش هایی از اقتصاد چین دولتی است و دولت‌ها هم موضوع تحریم نیستند و آمریكا نمی‌تواند آنها تحریم كند و این بخش ها می توانند بر اساس سازوكارهایی بدون نگرانی از قواعد تحریم طرف قرارداد دولت باشند. هند هم شرایط مشابه چین دارد.
حسینی خاطرنشان كرد: ژاپن هم به عنوان یكی دیگر از مصرف كنندگان عمده، تلاش خواهد كرد معافیت های خود را تمدید كند. چرا كه موضوع عرضه انرژی برای آنها یك موضوع امنیت ملی است چرا كه ژاپن هیچ منبع انررژی ندارد و برای همین به هر اكتشاف منبع انرژی در سراسر دنیا سوبسید می دهد. برای مثال اگر در آمریكای جنوبی نفت كشف شود به آنها سوبسید می دهد بنابراین به لحاظ امنیت انرژی به دنبال اخذ معافیت است.
وی درباره موضع اتحادیه اروپا در قبال این تصمیم آمریكا هم گفت: اگرچه میزان واردات نفت خام اروپا از ایران پایین است با این حال از زاویه سیاسی اتحادیه اروپا از رفتارهای ترامپ خیلی آسیب دیده است و همین الان هم در بروكسل بحث بر سر این است كه حاكمیت و استقلال اقتصادی اروپا دچار اختلال شده و آنها احساس می كنند تحقیر شده اند هر چند در مسائلی مثل حقوق بشر و یا مسئل موشكی با آمریكا هم داستان هستند.
قائم مقام اسبق وزیر نفت افزود: برای همین اروپایی ها سازوكارهایی را طراحی كرده اند كه نمایش استقلال از آمریكاست؛ درست است كه این سازوكارها آن چیزی نیست كه ما می خواستیم ولی به هر حال این سازوكارها رخنه و روزنه ای در دیوار تحریم هاست و ما می توانیم با اقدامات دیپلماتیك و كارهای تجاری این رخنه را گسترده تر كنیم.

** ذخایر استراتژیك آمریكا تا سه ماه كارایی دارد
وی یادآورشد:در مجموع شرایط برای آمریكا آسان نخواهد بود كه بتواند این وضعیت را پیش ببرد و اهداف خود را پیگیری كند. مقامات عربستانی به آمریكا گفتند كه نمی توانند به صورت مستمر این اضافه تقاضا را جبران كنند و خود آمریكا هم می‌داند كه ژست و بلوف می زند.
حسینی درخصوص ذخایر استراتژیك آمریكا هم گفت: آمریكا می تواند در صورت لزوم 6 میلیون بشكه از ذخایر استراتژیك خود را وارد بازار كند كه این رقم معادل سه ماه تولید ایران است. حدس من این است كه تلاش كنند تا سه ماه بازار را اشباع كنند. با این حال میزان مصرف در فصل بهار پایین است و دراین مدت می توانند از این ذخایر استفاده كنند اما در فصل تابستان و با شروع سفرها میزان ذخایر كمتر می شود و تابستان استفاده از این ذخایر با مشكلاتی مواجه می شود.
این كارشناس مسائل انرژی با بیان این كه در بدترین شرایط آمریكا به مدت سه ماه ایران را تحت فشار قرار می دهد، افزود: علاوه بر این ما تجربه تحریم های سازمان ملل را هم داریم كه كشورها موظف به تبعیت از آن بودند اما الان كسی مجبور به تبعیت از سیاست های یكجانبه آمریكا نیست و نباید فكر كنیم كه تحریم های آمریكا صادرات نفت ما را به صفر می رساند هرچند روزهای دشواری خواهیم داشت و باید فكر اساسی بكنیم.
این كارشناس مسائل انرژی در پایان گفت: ایران حكم دادگاه لاهه را دارد كه بر اساس آن آمریكا نباید ایران را تحریم كند. آمریكا یك كشور متمرد است ما باید به خاطر نقض حكم دیوان لاهه از آمریكا شورای امنیت شكایت می كردیم.
وی افزود: با مراجعه به شورای امنیت یا آمریكا تحریم ها را برمی داشت و یا با رفتارهای خود ادامه می داد و در این صورت كشوری بود كه قوانین و مقررات سازمان ملل را به هیچ می انگارد و در این صورت كشورهای طرف معامله با ایران هم برای این كه تحریم های یكجانبه آمریكا را نادیده بگیرند محمل حقوقی داشتند.
سیام**2021** 1200