۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۸:۴۵
کد خبر 83291236
۰ نفر
ماجراي يك اختلال نجومي

تهران- ايرنا- «مشترك گرامي نظر به اينكه مبلغ مياندوره جنابعالي از سقف مجاز افزايش يافته ارتباط شما به مدت 2 هفته يكطرفه ميگردد جهت جلوگيري از قطع كامل نسبت به پرداخت قبض به روز به مبلغ «فلان» ريال صرفا از طريق سامانه 9990 اقدام فرماييد. همراه اول». اين پيامكي بود كه در دو روز گذشته روي تلفن همراه بسياري از كاربران سيم‌كارت‌هاي همراه اول ظاهر شد و آن‌ها را شوكه كرد.

اين شوكه شدن البته ربطي به اصل پيام نداشت، بلكه در واكنش به مبلغ كلاني بود كه جاي «فلان» نشسته بود!

از اين ماجرا فقط مردم شوكه نشدند. حتي وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات هم در زمره كساني بود كه از ماجرا شوكه شده بود! محمدجواد آذري جهرمي در توئيتر خود با هشتگ #گزارش_به_مردم نوشت: «شايد خيلي از شما هم صبح امروز مثل من از دريافت پيامك قبوض نجومي همراه اول شوكه شديد. با پيگيري سازمان تنظيم مقررات، همراه اول براي 800 هزار مشتركي كه قبض نجومي ارسال شده بود، پيام عذرخواهي فرستاد و خطوط قطع شده، وصل شدند. صورتحساب صحيح متعاقبا ارسال مي‌شود». وي تصويري از پيامك ارسالي براي خودش را هم منتشر كرده كه مبلغ قبض مياندوره وي را 4555000 ريال نشان مي‌دهد. البته اين مبلغ براي ساير كساني كه اين موضوع را در شبكه‌هاي اجتماعي مطرح كرده‌اند، يكسان نبود. عده زيادي نيز در شبكه‌هاي اجتماعي نسبت به اين مساله واكنش نشان دادند و به عنوان مثال با خطاب قرار دادن وزير ارتباطات و اكانت همراه اول در توئيتر خواستار پاسخگويي در اين باره شدند.

به دنبال اين واكنش‌ها، شاهين آرپناهي، مدير ارتباطات همراه اول، نيز عصر روز سه‌شنبه در توئيتر خود نوشت: «از صبح امروز [سه‌شنبه] بروز اختلال در اجراي عمليات صدور قبض جديد، منجر به افزايش صورتحساب صادره و قطع خطوط برخي از مشتركين شده است. از مردم و مشتركين پوزش خواسته و اطمينان مي‌دهيم نهايت تلاش در جهت رفع مشكل در حال انجام است. اطلاعات اصلاحي لازم به‏زودي از طريق پيامك براي مشتركين ارسال مي‌شود». به دنبال اين خبر، همراه اول پيامكي روي گوشي مشتركان خود فرستاد كه در آن نوشته شده بود: «مشترك گرامي ضمن عرض پوزش به‏دليل بروز اختلال پيش آمده، اصلاحيه صورتحساب شما به زودي ارسال مي‌شود. همراه اول» و بعد از آن آرپناهي هم باز در توئيتر خود اعلام كرد كه «خطوط قطع‏شده به دليل بروز اختلال پيش آمده، به‏طور كامل وصل شدند».

اين اطلاعيه‌هاي پيامكي و توئيتري البته در بخش اخبار سايت همراه اول جايي ندارند و به نظر مي‌رسد همراه اول براي اطلاع‌رساني، شبكه اجتماعي كه خود نيز آن را به روي مشتركانش فيلتر كرده است را ترجيح مي‌دهد؛ آن هم اكانتي كه تنها 617 فالوئر دارد! البته در اين اين اطلاعيه‌ها خبري از دليل «اختلال» هم مطرح نشده است تا برخي حتي شايعه هك شدن سامانه‌هاي همراه اول را مطرح كنند. با اين حال روي ديگر ماجرا سرنوشت كساني است كه به دليل ناآگاهي، نياز به فعال بودن خط و ترس از قطع شدن خط همراه اول خود، پيش از اطلاعيه‌ها اقدام به پرداخت قبض‌هاي نجومي خود كرده‌اند. مدير ارتباطات همراه اول در اين باره نيز اشاره كرده است كه اين مبالغ به صورت بستانكاري روي قبض‌هاي آتي مشتركان محاسبه مي‌شود. اين در حالي است كه مبلغ قبض‌ها بالا بوده و اصولا خارج شدن ناگهاني اين پول از دست مشتركان آن هم در اين شرايط اقتصادي، مي‌تواند حساب و كتاب‌هاي مالي يك خانواده را بر هم بزند.

كاربري با نام كاربري «آلبر كامو» در توئيتر نوشته است: «آقا پيام دادن عذرخواهي كردن. معلوم نيست هك شدن يا باز چه كلاهبرداري بزرگي انجام شده. من كه پرداخت نكردم ولي خيليا مطمئناً پرداخت كردن. تكليف اونا چي ميشه؟ كي پاسخگوئه آقاي همراه اول؟».

مسئله‌اي كه وجود دارد، از نگاه اقتصاد و بازار، سود پولي است كه از اين طريق در اختيار همراه اول قرار دارد و در بازگشت به حساب مشتركان محاسبه نمي‌شود. به نوشته حساب كاربري همراه اول در توئيتر «با توجه به مسدودسازي درگاه‌هاي پرداخت در روز گذشته [سه‌شنبه]، تنها براي «182340 خط» اضافه پرداخت انجام شده است. تقريبا دو هزارم خطوط فعال». اين اكانت افزوده است: «اضافه پرداخت‌ها در حساب بستانكاري مشتركين منظور، و در جهت كسب رضايت اين مشتركين عزيز، بسته‌هاي هديه‌اي تعريف شده كه به زودي از طريق پيامك اعلام مي‌شود». علي‌رغم همه اين توضيحات، اگر ميانگين پرداختي مشتركان را تنها 200 هزار تومان در نظر بگيريم – در حالي كه به عنوان مثال تنها در قبض اعلامي وزير ارتباطات، بيش از دو برابر اين مبلغ اعلام شده بود – يعني با توجه به اقدام به واريز 182 هزار و 340 نفر، حدود 36.5 ميليارد تومان به حساب همراه اول واريز شده است. اين مبلغ با سود بانكي، تنها در يك ماه بيش از 4.5 ميليارد تومان سود دريافت مي‌كند و اين در حالي است كه بنا بر تحليل‌هاي روز بازار ايران، بازارهاي ديگر مالي، تا بيش از 10 برابر اين سود بازدهي دارند.

فارغ از لزوم شفاف‌سازي درباره علت اختلال به وجود آمده و همچنين ايجاد شفافيت مالي نسبت به اين مبالغ مطرح شده، خسارت معنوي وارد شده به مشتركان با عذرخواهي مي‌شود گفت غيررسمي – اطلاعيه رسمي در اين خصوص در سايت همراه اول و رسانه‌ها كار نشده و تنها اكانت‌هاي وريفاي نشده در توئيتر و البته سامانه پيامكي «قابل اختلال» همراه اول اقدام به اعلام آن كرده‌اند – و يا بسته‌هاي اينترنتي قابل جبران نيست.

كاربري به نام «تك تغاري» در توئيتر در اين باره نوشته است: «همراه اول صبح امروز خطمو بابت ٣5٠تومن بدهي يه طرفه كرد چك كردم ديدم تا ٣١ فروردين صورتحسابم ٢٠٨تومنه. ميان دوره اين سه روزو زده ١5٠ تومن. كلي برو و بيا تهش فهميدم سوتي جديد همراه اوله كه مسيج دادن دارن درستش مي‌كنن. فقط قرار بود من نصف روز از كار بيفتم بابت خطم».

يا ديگري با اكانت «ژي» در ميانه ماجرا و پيش از اين اطلاعيه‌ها گلايه كرده است: «دارم رواني ميشم از شاهكار جديد همراه اول. خطم يه طرفه شده با بدهي بالا. من منظم پرداخت مي‌كنم. 6٣ تومن بوده قبضم و الان 4٠٠ تومنه و يه طرفه شده. بستانكاري هم نمي‌زنن و سيستم قطعه همينو هم نمي‌شه پرداخت كرد. ٩٩٩٠هم قطعه! يكي مثل من كه كارش و تمام روزش با تلفنه چيكار بايد كنه!».

حتي اگر همراه اول تعداد ضررديدگان اين اختلال را «تنها» دو هزارم مشتركان خود بداند، باز هم 182 هزار نفر، عدد كمي براي جامعه نيست و خسارت معنوي و حتي مادي حاصل از قطع ولو نيم روزه اما به ناحق اين خطوط، نبايد فراموش شود. اين در حالي است كه اپراتورهاي تلفن همراه و از جمله همراه اول، در شرايط متقابل همواره دست بالا را در مقابل مشترك مي‌گيرند.

گفتني است، اختلال‌هايي از اين دست در خطوط تلفن همراه و از جمله همراه اول بي‏سابقه نيست. به عنوان مثال، ديروز همزمان با اين ماجرا، كاربري در توئيتر اعلام كرده بود كه بدهي‌اش در سامانه همراه اول، 1144000 ريال اعلام شده است كه با تقسيط بدهي به سه قسط، هر قسط 487000 ريال محاسبه شده است. اين در حالي است كه جمع مبلغ اين سه قسط، 1461000 ريال خواهد شد كه 317000 ريال بيش از مبلغ بدهي اصلي محاسبه شده است!

اگر اين موضوع اختلال باشد، معلوم نيست چند نفر بي‏توجه به اين حساب و كتاب پول پرداخت كرده‌اند و چه مبلغ قابل توجهي به حساب همراه اول واريز شده و اگر سود و بهره است، فارغ از درصد بالاي آن، بايد باز هم سرنوشت سود مبالغ واريز شده در اختلال اخير را مورد روشنگري قرار داد. همچنين همواره گلايه‌هاي گاه به گاهي درباره قيمت‌گذاري بسته‌هاي اينترنت اپراتورها مطرح مي‌شود. بحث دسترسي به اطلاعات هويتي مشتركان از سوي پيامك‌هاي تبليغاتي از ديگر گلايه‌هاي هميشگي كاربران به اپراتورها است.

در نهايت يك كاربر توئيتري به نام «شاهزاده خانوم محكوم» هم سوال خوبي را مطرح كرده است: «من موندم چرا براي يه بارم شده همراه اول اشتباه سيستميش منجر به صفر شدن تمام قبض‌ها نمي‌شه؟ هميشه اين اشتباهات باعث مي‌شه مبلغ قبض‌ها افزايش پيدا كنه».

منبع: روزنامه ابتكار، 1398.02.05
گروه اطلاع رساني**2002**