۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۹
کد خبر 83291231
۰ نفر
برای عبور از تنگنای تحریم كمربندها را محكم باید بست

تهران- ایرنا- تنگ تر شدن حلقه تحریم های غیرقانونی علیه مردم ایران، اوضاع اقتصادی را از خود متاثر خواهد كرد. این در حالی است كه پرسش های بسیاری در مورد چند و چونِ تدابیر و تمهیدات مقابله با تحریم مطرح است. دست كم ریخت و پاش هایی كه در پیدا و پنهان صورت می گیرد تناسبی با شرایطی تحریمی ندارد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، دولت آمریكا سه روز پیش بالاخره تصمیم به تحریم كامل نفتی جمهوری اسلامی ایران گرفت تا با هدف قطع كامل شریان اصلی ترین كالای صادراتی، مقاومت ایران را در هم شكند.
تقابل بی محابا و سازش ناپذیر دولت «دونالد ترامپ» كه آشكارا زانو زدن و تسلیم كامل ایران را دنبال می كند، در بسیاری این باور را ایجاد كرده كه گشودن در باغِ سبز مذاكره، دستیابی به توافق بهتر از برجام و بهتر شدن اوضاع برای ایرانیان و ... لفاظی هایی دروغین است و بر عكس ادعای كاخ سفید، این مردمند كه قربانی تروریسم اقتصادی دولت واشنگتن خواهند شد.
یكی از مسائلی كه در ارتباط با تمدید نشدن معافیت های مشتریان نفت ایران از تحریم های آمریكایی طی روزهای اخیر به چشم آمد، تداوم نسبی آرامش در بازار ارز بود. در حالی كه برخی پیش بینی می كردند، با تكمیل تحریم های ضدایرانی و در واكنشی روانی، بازار ارز دچار تلاطم شود، همچون میانه آبان ماه یعنی زمان وضع تحریم های ثانویه، از وقوع التهاب در این بازار جلوگیری به عمل آمد.
در همین خصوص بود كه «عبدالناصر همتی» رئیس كل بانك مركزی در صفحه مجازی خود نوشت: توهم بر هم خوردن بازار ارز و ملتهب شدن آن كه مدام از آن صحبت می‌شد با مدیریت بانك مركزی و اشراف آن بر بازار ارز برای چندمین بار رفع گردید.
این اعلان رئیس بانك مركزی گویای وضعیتی مطلوب در مدیریت بازار ارز و جلوگیری از افت هیجانی ارزش پول ملی است. با این حال، نكته جدی و قابل تاملی طی چندین ماهی كه از وضع تحریم های ضدایرانی می گذرد یعنی مردادماه پارسال تاكنون به چشم می خورد و این پرسش مطرح می شود كه برای عبور از گردنه سخت تحریم های ضدایرانی كمربندها را محكم بسته ایم یا نه؟
آنچه در برخی رسانه ها و به ویژه فضای مجازی شاهد آن هستیم گاه پاسخ به این پرسش را منفی نشان می دهد. به طور مثال تصاویر و عكس هایی كه اخیرا از جشن پرزرق و برق یك بانك خصولتی به فضای مجازی راه یافت این موضوع را به ذهن متبادر می ساخت كه آیا ریخت و پاش های اینچنینی در بانك هایی كه عناوین آن ها تناسبی با عملكردشان ندارد، می توانست صرف ارائه تسهیلات ضروری به ده ها متقاضی شود یا خیر؟
در روزهایی كه گذشت افتتاح مسجدی لاكچری در یك مجتمع تجاری عظیم با انتقادات بسیاری روبرو شد. اقداماتی از این دست شاید بر اساس منطق اقتصاد بدیهی و بلامانع به نظر آید اما گره ماجرا اینجا است كه تبلیغات مجلل از این دست آن هم در رسانه ای مانند صدا و سیما چه نسبتی با اوضاع تحریم برقرار می سازد.
شاید بسیاری بر این باور باشند كه بر هم زدن آرامش روانی مردم و سیاه نمایی از آینده پیش رو پس از تنگتر شدن حلقه تحریم ها نوعی خودزنی باشد كه به تشدید چالش های اقتصادی بیانجامد اما واقعیت آن است كه وزیر اقتصاد چند روز پیش از آن سخن گفت.
«فرهاد دژپسند» سه روز پیش در مراسم افتتاحیه دوازدهمین نمایشگاه بین‌المللی بورس، بیمه و بانك تصریح كرد: واقعیت این است كه پیش‌بینی‌ ها از وضعیت اقتصاد در سال 1398 خوب نیست اما این دلیل نمی‌ شود كه این پیش ‌بینی‌ها ایجاد نگرانی كند یا باعث انفعال ما شود.
بخش اول اظهارات دژپسند در مورد اوضاع و احوال اقتصاد كشور با ارائه آمار و ارقام و تحلیل های مختلف به شكل های مختلف بیان شده است.
بودجه امسال بر اساس صادرات روزانه یك میلیون و 540 هزار بشكه نفت با قیمت هر بشكه 54 دلار و 10 سنت بسته شده یعنی رقمی نزدیك به 150 هزار میلیارد تومان و آنچنان كه رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام داشته وابستگی بودجه 98 به درآمدهای نفتی حدود 27 درصد است.
«بیژن نامدار زنگنه» وزیر نفت پس از تصمیم اخیر آمریكا اظهار داشته به صفر رساندن صادرات نفت ایران رویایی بی تعبیر است. با این حال نمی توان منكر شد كه میزان صادرات نفت به میزان 1.7 میلیون بشكه كه در ماه مارس 2019 (اسفند و فروردین) به ثبت رسید طی ماه های پیش رو با كاهش مواجه خواهد شد.
این واقعیت ضرورت جست و جوی منابع تازه جایگزین درآمدهای نفتی را حیاتی ساخته است چنانكه در نوشته های دیروز همتی نیز چنین بیان شده است؛ «هر مقدار كاهش در صادرات نفت و معادل ریالی درآمد دولت باید به فوریت از طریق صرفه جویی و كاهش هزینه ها و یا جبران آن از طریق سایر درآمدها و یارانه های پنهان بطور فوری جبران شود.»
صرف نظر از ریخت و پاش هایی كه همچنان در بسیاری از سازمان ها و نهادهای وابسته به بودجه دولتی به چشم می آید، باید به این پرسش اساسی پاسخ گفت كه چه سازوكاری برای برای اخذ مالیات از ده ها بنگاه خصولتی در بخش های معدن، صنایع، پتروشیمی ها و ... با سود سالانه چندصد هزار میلیارد تومان طی ماه های پس از تحریم ایجاد شده است؟
در حال حاضر بخش مهمی از گردش های مالی به سوداگری و دلالی در اقتصاد ما اختصاص دارد؛ گردش هایی كه هیچ تولیدی به دنبال ندارد و هیچ مالیاتی نیز از آن ستانده نمی شود. تاسف برانگیزتر اینكه گردش های مالی سوداگرانه حتی از پرداخت كارمزدی منطقی در نظام بانكی هم معاف است.
در این ساختار معیوب، مالیات بر ثروت، مالیات بر مستغلات و ... كه می توانست منابع درآمدی پایداری را برای كشور ایجاد كند زیر سایه پول نفت نادیده گرفته شد تا اینك تنگ شدن عرصه فروش نفت، نگرانی هایی جدی برای اقتصاد به بار آورد.
بسیاری می گویند از نیمه دوم سال ممكن است فشارهای اقتصادی بیشتری بر جامعه تحمیل شود. آمار تورم نقطه به نقطه تازه نشان می دهد نرخ تورم فروردین امسال به نسبت فروردین 97 حدود 50 درصد افزایش یافته است و احتمال افزایش قیمت ها و كوچكتر شدن سفره ها وجود دارد.
تشدید نگرانی از آینده دردی را دوا نمی كند اما انفعال جامعه و نهادهای مسوول برای برخورد با واقعیات مشكلات را مضاعف خواهد كرد. به موازات مقاومتی كردن اقتصاد، ضرورت مقاوم شدن در همه شئون سیاسی، اجتماعی- فرهنگی و امنیتی و ایجاد آمادگی روانی میان مردم بیش از پیش به چشم می آید.
پژوهش**9279