تجاری سازی ایده ها و اختراعات نیاز ضروری كشور

اصفهان- ایرنا- رفع مشكلات كشور با تجاری سازی اختراعات و ایده های دانش بنیان و اتخاذ مدیریت علمی و برنامه ریزی اصولی از جمله موارد اشاره شده از سوی مخترعان در میزگرد ایرنا اصفهان است كه در جریان آن بر ضرورت توجه بیش از پیش به این مهم تاكید شد.

به گزارش ایرنا، به تاكید كارشناسان و صاحبنظران امر شناسایی دقیق و توانمندسازی و جذب مخترعان و اندیشمندان در همه سطوح جامعه اعم از اقتصادی، علمی ، اجتماعی، فرهنگی، سازمانهای دولتی و غیر دولتی برای حل مشكلات كشور اجتناب ناپذیر است.
در این میزگرد، مخترعان نبود مراكز مشاوره برای ارایه مسائل حقوقی، قوانین و مقررات، كافی نبودن حمایتها، اجرایی نشدن ایده ها، نداشتن گروه كارشناسی طرحها، سردرگمی مراكز پژوهشی و مشتری محور نبودن پژوهشها و بها ندادن آن در صنایع را از جمله مشكلات فراروی خود برشمردند.
به اعتقاد آنان توجه به امور نخبگان و تدوین سندها و برنامه های راهبردی آنها نیازمند حمایت، هدایت و هم‌ افزایی فرابخشی است زیرا این مهم از پدیده فرار مغزها كه در طول سال ها كشور به آن مبتلاست جلوگیری می‌ كند.
مخترعان تاكید دارند كه راه برون رفت كشور از مشكلات موجود توجه به اندیشمندان و محققان و مخترعان است یعنی توسعه كشور در ابعاد مختلف با اجرایی شدن ایده ها و اختراعات آنان میسر می شود.
یكی از مشكلات كشور به گفته این اندیشمندان در تقاضا و عرضه نخبگی است كه در بخش تقاضا، در بیشتر بخشهای موجود بویژه در دولت نه تنها از نخبگان به طور واقعی و همه جانبه حمایت نمی شود، بلكه بی توجهی می شود.
از سوی دیگر شماری از كارشناسان شرایط فعلی كشور را فرصت بی بدیلی برای نخبگان می دانند زیرا تا آنان بتوانند با ارایه ایده ها در عرصه های مختلف برای توسعه كشور نقش آفرینی كنند، اگرچه مسوولان امر تاكنون بخشی از بستر تحقق این مهم را فراهم كرده اند اما هنوز در این بخش با چالشهایی مواجه هستند كه باید برای رفع آنها اقدام و تدابیر اصولی اتخاذ شود.
بی‌ توجهی به نخبگان باعث دلسردی آنان می شود، از این رو به تاكید مسوولان امر تلاش بر این است تا با تدوین سندها و برنامه‌ های راهبردی در امور نخبگان، دانشگاه ها و مراكز علمی به شیوه‌ ای عمل شود كه از توان نخبگان در پیشبرد اهداف كشور به ویژه با اثربخشی بیشتر در راستای تجاری‌ سازی صنعتی و بهره گیری از توان آنان گامی اساسی برداشته شود.
حمایت از نخبگان ایران با هدف ورود علم و دانش نوین، تكیه بر استعدادها و دانش بومی برای رونق و بهبود چرخه تولید ضروری است به همین منظور، بنیاد نخبگان با هدف شناخت و حمایت از نخبگان در حوزه های مختلف از سال 84 با دستور رهبری شكل گرفت.
اگرچه اقدامات زیادی برای حمایت از اختراعات و مخترعان انجام شده كه راه اندازی شركت های دانش بنیان و صندوق كارآفرینی امید از آن جمله بوده است تا نقش تسهیل ‌گری را برای كار نخبگان ایفا كند اما شماری از مخترعان در سطح مختلف از این عملكرد رضایت كامل ندارند.
تكیه بر اختراعات نوین و تحقق ایده پردازی به عنوان شعار دولت تدبیر و امید تعیین شده و این مهم در راستای اقتصاد مقاومتی پیگیری می شود، در همین راستا بنیاد ملی نخبگان برای كمك به مخترعان كشور و تحقق شعار دولت تدبیر و امید و كیفی سازی اختراعات، تغییراتی را در آیین نامه اختراعات ایجاد كرده است.
در آیین نامه جدید، حذف نگاه كمی و ایجاد زیر ساخت های مناسب و توانمند سازی مخترعان دیده شده است كه آن ها می توانند پس از یك سال با ایجاد شركت و تكمیل اختراع خود به سطح 2 ارتقا یابند.
به طور میانگین از هر یكهزار تا سه هزار اختراع یك مورد تجاری سازی شده و به تولید انبوه می رسد و باید توجه داشت مطمئن‌ ترین شكل اقتصاد، اقتصاد دانش‌ بنیان با تكیه بر توان علمی داخلی است كه هم بهره گرفتن از دانش جوانان است و هم گامی اساسی در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی ابلاغ شده از سوی رهبر معظم انقلاب كه كشور را در برابر هر گونه بدخواهی و تحریم، بیمه خواهد كرد.
ایران اكنون رتبه 140 دنیا را در شاخص كسب و كار دارد و در شاخص تولید علم رتبه یك منطقه و رتبه یازدهم جهان را داراست و نیاز به تجاری سازی و تبدیل ایده و علم به فناوری دارد.
حدود یكهزار و 200 نخبه و مخترع زیر پوشش بنیاد نخبگان اصفهان هستند، این استان دومین استان دانشگاهی كشور با حدود 180 مركز آموزش عالی و 280 هزار دانشجوی در حال تحصیل است.
مركز رشد، یكی از ابزارهای رشد اقتصادی است كه بمنظور حمایت از كارآفرینان تحصیلكرده تاسیس می شود و با ارائه امكانات و تسهیلات عمومی، زمینه پا گرفتن شركت های جدید دانش بنیان را فراهم می كند، استفاده از مراكز رشد، امروز بعنوان یكی از ابزارهای پذیرفته شده برای تبدیل خلاقیت ها و دستاورد های علمی و تحقیقاتی به محصولات قابل ارائه به بازار و توسعه كارآفرینی و اقتصاد دانش بنیان محسوب می شود.
مخترعان براین باروند كه باید آگاه سازی نسبت به قوانین و مقررات موجود در راستای ثبت و تجاری سازی اختراع و بازنگری این قوانین ضروری است.
به گفته مخترعان یكی از معضلات فرارو قبل و بعد از ثبت اختراع است، معضل قبل از اختراع این است كه مركزی برای مشاوره و ارائه مسائل حقوقی و قوانین و مقررات وجود ندارد.
این مخترعان عنوان می كنند، آگاه سازی مخترعان نسبت به قوانین و مقررات موجود از الزامات كاری آن ها بوده تا بتوانند اختراع خود را ثبت و تجاری سازی كنند، همچنین آنان بروكراسی اداری، نبود تیم كارشناسی برای طرح ها، اجرا نشدن ایده ها، كم بودن تعداد مخترعان و ایده پردازان نسبت به متخصصان از دیگر معضلات فراروی خود می دانند.
سردرگمی مراكز پژوهشی، مشتری محور نبودن پژوهش ها، بها ندادن به پژوهش در بخش صنعت و سهم اندك آن در تولید ناخالص داخلی و نبود حمایت های مالی از جمله مشكلات فراروی مخترعان است.
خبرگزاری ایرنا استان اصفهان در همین ارتباط میزگرد خبری با عنوان' ایده های مخترعان راهگشای حل مشكلات كشور و معضلات فراروی فعالان این عرصه' با حضور مهران مسعود ناصری مخترع و جراح و چشم پزشك ، سروش حیدری مخترع و ندا موسوی مخترع و مدیرعامل مركز مشاوره كارآفرین لیان برگزار كرد.
همچنین رئیس بنیاد نخبگان استان اصفهان و یك مشاوره ثبت اختراع در این میزگرد دعوت شدند كه نیامدند.

** بازار كذایی یكی از مشكلات اصلی مخترعان است
مخترع كرین تلسكوپی در این میزگرد ایرنا اظهارداشت: یك مخترع اگر سرمایه دار خوبی بود به دنبال اختراع نمی رفت از این رو مخترعان قصد دارند تا با استفاده از استعدادها و فكر خود به درآمد دست پیدا كنند.
سروش حیدری ادامه داد: متاسفانه مشكل اصلی ما بحث بازارهای كذایی از جمله سكه و دلار و تورم است كه این موارد باعث دو برابری هزینه ها و هدررفت سرمایه می شود.
وی با بیان این كه سطح مخترعان از نظر نیاز مالی متفاوت است، افزود: برخی از اختراعات با 500 میلیون ریال و برخی با 100 میلیارد ریال ساخته می شود از این رو قانونی وجود ندارد كه برای هر اختراع و با هر سطحی از نیاز مالی استثنایی قایل شوند.
این مخترع اصفهانی ادامه داد : شاید طرح قوی توسط مخترعی اختراع و ساخته شود و نیازمند حمایت مالی و سرمایه گذاری بزرگ توسط دولت باشد كه متاسفانه چنین حمایتی وجود ندارد.
وی بیان كرد: یك سری از آموزش ها از طرف بنیاد نخبگان و معاونت علمی برگزار شده است این در حالی است كه مخترعی كه شبانه روز درگیر اختراع خود است هیچ زمان نمی تواند مانند كارشناسی كه تحصیلات لازم را دارد، تصمیم گیری كند.
حیدری اضافه كرد : به جای برگزاری آموزش های متعدد باید كارشناسانی در اختیار مخترعان قرار دهند تا این كارشناسان مشكلات و معضلات و راهكارهای مختلف را به مخترعان ارائه دهند.
وی به قانونی در اختراعات اشاره و خاطرنشان كرد: در این قانون گفته می شود، اگر سرمایه گذاری بر روی طرح مخترع سرمایه گذاری و باعث شود این طرح به تولید و ساخت برسد، مالك اختراع است.
به گفته این مخترع باید بندی به این قانون اضافه شود كه قراردادی در این زمینه تنظیم و اجازه مخترع اخذ شود كه تاكنون این قانون در عملا وجود نداشته است.
وی مدعی شد: قانون مطرح شده كه در زمینه اختراعات وجود دارد را برای دانشگاه ها در نظر گرفتند كه دانشجویانی كه با حمایت مالی طرحی را اختراع می كنند به نام و مالكیت دانشگاه باشد.
حیدری بیان كرد: نیاز به مراكزی داریم كه با تخصص های مختلف از میان مخترعان انتخاب شود، زیرا اختراع یك ایده بوده و در زمینه صنعتی و تجاری شدن راه های طولانی را باید طی كرد.
وی اضافه كرد: مخترع نمی تواند شخصی، سازمانی تشكیل داده و طراحی و تولید داشته باشد زیرا این كار نیازمند سرمایه قوی است از این رو باید گروهی این كار را در اختیار داشته و طرح ها را بررسی كنند.
به گفته این مخترع، قبل از حمایت، طرح ها باید مورد بررسی قرار بگیرند باید بر روی طرح هایی كه ارزش تولید دارند سرمایه گذاری شود.
وی ادامه داد: باید یك موسسه خصوصی و دولتی از بین نخبگان تشكیل شود، همچنین بودجه دولتی برای این موسسه در نظر گرفته شود به شرطی كه دولت از منافع این موسسه هم استفاده كند.
حیدری بیان كرد : كار مخترع تنها ارائه ایده است و فرد مخترع پس از اختراع باید تخصص های لازم را فرا بگیرد كه این كار نیازمند زمان و هزینه است.
وی تصریح كرد : محصول خوب تجاری بلاتكلیف نمی ماند و سرمایه گذار از این محصول استقبال می كند ولی به این شرط كه استانداردهای لازم در این محصول رعایت شده باشد.
این مخترع با بیان این كه محصول اختراعی خوب ارزش افزوده بالایی كسب می كند، خاطرنشان كرد: محصول اختراعی با طرح اولیه و نمونه آزمایشگاهی را سرمایه گذار پذیرش نمی كند.
وی با بیان این كه از بین اختراعات مخترعان باید اقدامات كارشناسی صورت بگیرد و اختراعی كه از كارایی و اهمیت بیشتری برخوردار است مورد پذیرش قرار بگیرد، تصریح كرد: این كار نیازمند همراهی و حمایت دولت است.
حیدری با بیان اینكه در زمان حال قانونی كه برای اختراعات وجود دارد نادرست است، بیان كرد: در این قوانین عنوان می شود كه مخترع تنها مالك معنوی است این در حالی است كه مالك معنوی بودن ارزش مادی برای مخترع ندارد.
وی ادامه داد: سرمایه گذار در زمینه اختراعات سود ثابت و مشخص دارد و مخترع ایده، فكر و زمان خود را صرف این اقدام كرده است.
به گفته این مخترع كرین تلسكوپی، فرآیند اختراع تا تجاری سازی و فروش باید كوتاه شود، همچنین آموزش زمان بر است كه علاوه بر تدابیر اندیشیده شده در این راستا باید مركز مشاوره ای برای مخترعان راه اندازی شود.
وی با بیان اینكه مخترعان نمی توانند وضعیت بازار را تشخیص دهند، ادامه داد: باید موسسه ای راه اندازی شود تا اختراع در آن موسسه مورد بحث قرار بگیرد سپس گواهی ثبت در اختیار بخش داوری و ارزش اقتصادی آن مشخص شود.
حیدری، راهكار معضلات فراروی مخترعان را در داوری صحیح دانست و گفت: باید داوری اختراعات براساس كارشناسی قانونمند باشد.
این مخترع طرحی مكانیكی اختراع كرده كه در سطح بین المللی مورد پذیرش است همچنین كارشناسانی از كشورهای آمریكا و آلمان و اروپا از این طرح بازدید و عنوان كردند كه اگر این طرح تجاری شود 200 دستگاه برای قرارداد اول و با ارزش افزوده 500 درصد به این مخترع درخواست می دهند.

**فرآیند ثبت اختراع در ایران نادرست است
مهران مسعود ناصری، جراح، چشم پزشك، مخترع و داور صندوق اختراعات كشور در حوزه چشم پزشكی افزود: نه تنها در سرمایه گذاری زمانی كه وسیله اختراعی برای آزمایش در اختیار سرمایه گذار قرار می گیرد قصد مشاركت 50 درصد به بالا را در اختراع دارند.
وی ادامه داد: حدود هفت سال بر روی دستگاهی كار كرده و این دستگاه را بر روی انسان و حیوان آزمایش كردم و به نتایج خوبی رسیدم، همچنین پس از تغییرات این طرح را بهینه كردم.
این مخترع افزود: زمانی كه دستگاه اختراعی را در دانشگاه تهران و 2 مرتبه در اتاق عمل مورد آزمایش قرار گرفت و نظرات جراحان دیگر تایید شد اكنون عنوان می كنند كه ما هم در اختراع این طرح شریك هستیم.
وی با اشاره به اهمیت مباحث مالی تصریح كرد : باید سهم مخترع در اختراع انجام شده مشخص شود و مالك اختراع مالكیت را برعهده داشته باشد و این در حالی است كه باید درصدی از سود آن به تولیدكننده تعلق یابد نه اینكه تولید كننده و سازنده اختراع صاحب اختراع شود.
مسعود ناصری با بیان اینكه باید مالكیت اختراع محفوظ باشد، بیان كرد: در مجموع فرآیند ثبت اختراع در ایران نادرست است.
وی بیان كرد : در كشورهای خارجی بودجه ای در اختیار مخترع قرار می دهند تا ابتدا این اختراع را مورد پژوهش قرار دهد، در حالی كه ممكن است اختراع به نتیجه نرسد اما در ایران طرح اختراع شده در مرحله اول باید بدون ایراد باشد و اجازه شكست طرح داده نمی شود.
این چشم پزشك اظهارداشت: باید مخترعان گردهم آمده تا برای ساخت و سرمایه و فروش یك سری قوانین و مقررات مشخص شده تدوین كنند تا در زمینه تحقیقات و ساخت اختراع سو استفاده ای صورت نگیرد.
وی با اشاره به انتظار مخترعان از دولت اظهارداشت: دولتمردان باید به این باور برسند كه اختراع به معنای ریسك، تلاش و زحمت است و انتظار نداشته باشند كه طرح اختراع شده بدون ایراد عرضه شود.
مسعودناصری با بیان اینكه باید از طرح اختراع شده حمایت كارشناسی صورت بگیرد، بیان كرد: بعضی از زمان ها سرنوشت یك كشور با اختراع یك مخترع رقم می خورد از این رو باید به این اختراعات توجه ویژه ای صورت بگیرد.
به گفته وی باید براساس ارزش اقتصادی اختراع و اقدامات كارشناسی شده بودجه ای توسط دولت در اختیار مخترع قرار بگیرد.
این مخترع راهكار حل معضلات مخترعان را در قانونمند شدن فرآیند ثبت اختراع دانست و گفت: چرا كه برای ثبت اختراع به هر ارگان مربوطه ای كه مراجعه می شود عنوان می كنند چه نكات مثبتی برای ما دارد.
وی اضافه كرد: قوانین در این راستا باید صریح، روشن و دقیق باشد و در بند به بند قوانین مشخص شود كه در هر مرحله باید چه اقداماتی صورت بگیرد.
این مخترع نیز تاكنون 189 اختراع انجام داده است و طرحی در راستای چشم پزشكی اختراع كرده است كه در جشنواره خوارزمی رتبه كسب كرده است.

** نبود مركز مشاوره به مخترعان از جمله معضلات است
این مخترع ، 2 مشكل اساسی قبل و بعد از ثبت اختراع را از جمله معضلات فراروی مخترعان دانست و افزود: مخترعان در این زمینه مشاوری ندارند تا چگونگی مسائل حقوقی و قوانین و مقررات به آن ها آموزش داده شود.
ندا موسوی در این میزگرد ایرنا گفت: اگر مركزی در دانشگاه ها و كلاس های آموزشی برای مخترعان و افرادی كه علاقمند به اختراع هستند به عنوان سر فصل تعریف شود تا با چگونگی نحوه اختراع و قوانین و مقررات آشنایی پیدا كنند.
وی با بیان این كه متاسفانه تا قبل از 92 آماری از جزئیات اختراعات كشور وجود نداشت، اظهارداشت : در دنیا اگر گوگل پتنت را مورد جست و جو قرار دهیم با جزییات اختراعات مخترعان قابل مشاهده است.
این مخترع ادامه داد : قبل از ثبت اختراع باید آگاه سازی های لازم صورت بگیرد متاسفانه برخی از مراكز در سایت ها اقدام به ثبت اختراع از راه های غیرقانونی انجام می دهند كه هیچ ضمانتی برای اجرای این اقدام نیست همچنین برای انعقاد قرارداد از 15 میلیون ریال تا 100 میلیون ریال دریافت می كنند.
وی، نبود ارزش گذاری بر روی اختراع را از معضلات بعد از ثبت اختراع دانست و بیان كرد: در صورتی كه اختراع به تولید برسد، نهادهای مربوطه طرح بازاری را بیش از طرح مخترع قبول دارند.
موسوی نبود ریسك در بین مدیران برای سرمایه گذاری های كلان در تولید اختراعات را از جمله معضلات فراروی مخترعان دانست.
وی ادامه داد: اگر مخترعی در زمان اختراع و نیز ثبت اختراع خود با شكست روبه رو شده است باید توسط مراكز مشاوره و یا مركز رشد و شركت های دانش بنیان و شهرك علمی و تحقیقاتی بازگو شود تا دیگر مخترعان با آن شكست روبه رو نشوند و در این زمینه بانك اطلاعاتی در نظر گرفته شود
این مخترع افزود: آمار دقیق و واقعی از مخترعان و جزییات اختراعات آن ها برای نقل و انتقال تجربیات وجود ندارد كه در این زمینه باید شبكه مخترعان تشكیل شود.
وی اظهارداشت: اگر صندوق سرمایه گذاری های خطرپذیر راه اندازی و مورد حمایت قرار بگیرد، اختراع پذیرفته شده از لحاظ معنوی و مادی برای صندوق و شخص سرمایه گذار و دولت منفعت دارد.
موسوی تصریح كرد : مخترعان افراد خلاقی بوده و به مشكلات از زاویه دیگری نگاه می كنند كه شاید در اختراع به جواب و تولید و تجاری سازی نرسد اما مخترعان ارزشمند هستند و باید به عنوان فرد تفكری نگاه شود.
وی خاطرنشان كرد: به نظر می رسد باید بستری توسط بخش خصوصی فراهم شود تا قبل از اینكه نخبگان از كشور مهاجرت كنند معضلات آن ها برطرف شود.
این كارآفرین اضافه كرد: باید نقش دولت در بسیاری از امور به ویژه در زمینه اختراعات كمرنگ شود.
وی با اشاره به اینكه در حوزه كسب و كار به مراكز كارآفرینی نیاز داریم كه متاسفانه این مراكز شناخته شده نیستند، گفت: باید ایده های مختلف شناسایی شوند اما این در حالی است كه انجمن مخترعان در كشور نداریم و اداره مالكیت صنعتی باید به این كار ورود كند.
به گفته موسوی، ایران رتبه دهم را در زمینه علمی به خود اختصاص داده است این واقعیتی غیرقابل انكار بوده اما متاسفانه در راستای اجرا بدترین هستیم.
وی اضافه كرد : باید مسوولان به جلسات بیان معضلات اهمیت داده و در این نشست ها حاضر شوند تا بتوانند هرچه سریع تر آن ها را برطرف سازند.
این كارآفرین و مخترع اصفهانی اظهارداشت: در زمان حاضر در خارج از كشور ایده مخترعان و كارآفرینان دیده می شود و برای این افراد ارزش قائل هستند.
وی راهكار حل معضلات را در اعتماد به مخترعان دانست و گفت: باید به مخترعان به عنوان شهروند متفاوت تر نگاه شود زیرا مخترعان سطح علمی بالاتری دارند و نگاه آن ها به برطرف كردن مشكلات بوده و احساس مسوولیت اجتماعی بالایی دارند.
به گزارش ایرنا، بنابر آمار اعلام شده از سوی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری حدود پنج هزار شركت دانش بنیان در كشور فعال است كه از میان آن ها بیش از سه هزار و 500 شركت به صورت رسمی به عنوان دانش بنیان ثبت شده و مجوز گرفته اند كه 56 درصد آن ها تولیدی و 44 درصد نوپا هستند.
استان اصفهان دارای یك شهرك علمی و تحقیقاتی، 2 پارك علم و فناوری بیش از 10 مركز رشد فناوری و بیش از 500 شركت دانش بنیان است.
9913/6026/