علاقه قلبی عمران خان سفر به تهران بود نه ریاض

تهران - ایرنا - معاون پیشین وزارت امور خارجه تاكید كرد:علاقه قلبی عمران خان همان چیزی بود كه وی در مصاحبه های مطبوعاتی اش اعلام كرده بود؛ یعنی سفر به تهران و دیدار با مقامات ایران.اما واقعیات اقتصادی پاكستان و مشاوره های جریان های قدرت سبب شد وی قبل از تهران به ریاض سفر كند.

«ابراهیم رحیم پور» روز دوشنبه در گفت وگو با خبرنگار سیاسی ایرنا، با اشاره به سفر نخست وزیر پاكستان به تهران گفت: انتخاب عمران خان به عنوان نخست وزیر پاكستان یك استثنا در طول دوران حیات سیاسی این كشور بود زیرا در پاكستان پس از استقلال از هند، نخست وزیران همواره از حزب مردم یا مسلم لیگ بر سركار می آمدند. البته در این كشور سه كودتای نظامی توسط ارتش هم رخ داده است.

**فرازهای روابط ایران و پاكستان بسیار بیشتر از فرودهای آن بوده است
وی با بیان اینكه عمران خان در پاكستان یك ورزشكار بسیار خوشنام و محبوب بود كه به سیاست روی آورد، اظهار داشت: عمران خان پس از بركناری نواز شریف و روی كار آمدن دولت موقت، با پیروزی حزب تحریك انصاف در انتخابات پارلمانی توانست به عنوان رهبر این حزب به عنوان نخست وزیر پاكستان انتخاب شود در حالی كه وی عضو هیچ كدام از دو حزب سنتی پاكستان یعنی حزب مردم یا مسلم لیگ نبود.
این تحلیلگر ارشد مسائل سیاست خارجی با بیان بر اینكه تهران و اسلام آباد در طول دوران روابط سیاسی خود فراز و نشیب های چندانی روبه رو نبوده و حتی فرازهای روابط دو كشور از فرودها بسیار بیشتر بوده است، تصریح كرد: در تمام این سال ها، تلاش دو كشور مبتنی بر حسن همجواری و داشتن روابط حسنه بر پایه همكاری بوده است و حتی در طول سه جنگی میان هند و پاكستان رخ داده، تلاش ایران برای میانجیگری و استقرار صلح و ثبات میان دو كشور بوده است.

** پاكستان همواره به دنبال تعادل در مناسبات با تهران و ریاض بوده است
رحیم پور ادامه داد: با ملاحظه روابط سیاسی حسنه ای كه میان تهران و اسلام آباد وجود دارد و همچنین پیوندهای فرهنگی، دینی و تاریخی میان دو كشور، واقعیات اقتصادی حاكم بر پاكستان و همچنین تلاش های سعودی برای نفوذ در پاكستان و حضور میلیون ها نیروی كار پاكستانی در عربستان و كشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، شاهد هستیم كه مسائل اقتصادی بر فرهنگ و تاریخ غلبه كرده است.
وی یادآورشد: با وجود تلاش های برخی از كشورها مبنی بر جداسازی و اختلاف افكنی میان ایران و پاكستان، اسلام آباد همواره تلاش كرده است تا روابط سیاسی خود با تهران را به صورت حسنه نگه دارد.
به گفته این دیپلمات پیشین در طول چهل سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، عربستان از جمله كشورهایی بوده كه تلاش هایی برای اثرگذاری بر پاكستان انجام داده اما اسلام آباد تلاش كرده تا میان ریاض و تهران روابط مسالمت آمیزی برقرار باشد و تعادل و موازنه در روابط را میان ایران و پاكستان برقرار كند چرا كه این مسئله را بیشتر به سود و منفعت خود می داند.

**تلاش های پاكستان برای میانجی گری به دلیل برخورد عربستان نتیجه نداده است
معاون پیشین آسیا و اقیانوسیه وزارت امور خارجه با بیان اینكه در مقاطعی كه تنش ها میان عربستان و ایران افزایش یافته، تلاش های پاكستان برای بهبود مناسبات طرفین و یك نوع میانجیگری هم افزایش یافته است، ابراز داشت: در دوره اخیر یعنی در زمان قطع یكجانبه روابط سیاسی عربستان با ایران هم نواز شریف ابتدا به ریاض و سپس به تهران سفر كرد اما این تلاش ها به دلیل برخورد سعودی ها به نتیجه ای نرسید.
رحیم پور درخصوص همكاری های اقتصادی ایران و پاكستان هم بیان كرد: اقتصاد ایران و پاكستان برای همكاری چندان همگن و مكمل همدیگر نیستند و این روابط با فراز و نشیب هایی همراه بوده است. هرچند شرایط اقتصادی پاكستان و تحریم های یكجانبه آمریكا علیه ایران، بر همكاری های اقتصادی دو كشور اثرات منفی گذاشته است.

** باید مكانیزم های همكاری دو كشور را در سفر عمران خان پیدا كرد
وی افزود: پاكستان از مدتی قبل خرید نفت خود را قطع كرده و انرژی مورد نیاز خود را از عربستان و امارات تهیه می كند و همین مسئله موجب شده تا ایران اندوخته و ذخیره ارزی چندانی برای خریدهای تجاری خود نداشته باشد. مسئله خط لوله صلح هم به دلایل متعدد به سرانجامی نرسیده است.
این كارشناس ارشد مسائل پاكستان با اشاره به هدف گذاری افزایش حجم روابط اقتصادی دو كشور به پنج میلیارد دلار در سال ابراز امیدواری كرد: در پی سفر عمران خان و رایزنی های كه در تهران انجام می شود، باید مكانیزم هایی برای افزایش حجم سرمایه گذاری ها وحل و فصل گره خط لوله صلح و همكاری های بانكی پیدا شود.

**نمی خواهیم رقیب پاكستان باشیم
رحیم پور همچنین درباره توسعه دئو بندر چابهار و گوادر عنوان كرد: درخصوص توسعه بندر چابهار آنهم با سرمایه گذاری كشوری كه به نوعی رقیب پاكستان است، گاهی سوتفاهماتی برای طرف مقابل ایجاد می شود ولی ما همواره در رایزنی ها و مذاكرات مان به طرف مقابل گفته ایم كه نمی خواهیم رقیب پاكستان باشیم بلكه می خواهیم مكمل همدیگر باشیم.
وی افغانستان را مهمترین موضوع رایزنی ها میان ایران و پاكستان دانست و گفت: مسئله افغانستان مهمترین موضوعی است كه بر گفت وگوهای سیاسی میان تهران و اسلام آباد سایه انداخته است. افغانستان شرایط حساس و خطیری دارد. ایران همواره علاقه مند به استقرار صلح، ثبات، امنیت و توسعه در این كشور بوده است چرا كه هرگونه بی ثباتی و التهاب در این كشور بر ایران هم اثرگذار است.

**ایران و پاكستان در افغانستان هماهنگ تر عمل كنند دیگر جای آمریكایی ها در افغانستان نیست
معاون پیشین وزارت امور خارجه با تاكید بر اینكه ایران علاقه مند است با همكاری پاكستان به بهبود اوضاع در افغانستان كمك كند، افزود: با وجود این كه تهران و اسلام آباد از جمله بازیگران اصلی در این كشور محسوب می شوند. متاسفانه برخی از جریان های قدرت در پاكستان علاقه چندانی برای همكاری و هماهنگی در این رابطه ندارد در حالی كه اگر ایران و پاكستان در موضوع افغانستان هماهنگ تر عمل كنند، این مسئله بی تردید در استقرار استقرار صلح، ثبات، امنیت و توسعه در افغانستان موثر است و قطعا جای آمریكایی ها در افغانستان نخواهد بود.
رحیم پور درباره تنش های مرزی میان دو كشور تصریح كرد: تشدید فعالیت های گروه های تروریستی و افراطی در مرزهای دو كشور، مهمترین موضوعی است كه در سال های اخیر بر روابط ایران و پاكستان سایه انداخته است. البته دو كشور در این موضوع رایزنی هایی را انجام داده و قول و قرارهایی هم با یكدیگر گذاشته اند.
این كارشناس مسائل بین الملل گفت: پاكستانی ها نسبت به قبل در مرزهای مشترك شان با ایران فعالتر شده اند و باید متوجه این مسئله هم باشیم كه مرزهای دو كشور بسیار طولانی است و در یك منطقه بسیار بد جغرافیایی قرار دارد.

** علاقه قلبی عمران خان سفر به تهران بود نه ریاض
وی اضافه كرد: تمام توجه ارتش پاكستان معطوف به مرزهای شمالی و شرقی خود یعنی مرزهایش با افغانستان و هند است و آنها از آن سرمایه و توان لازم برای سرمایه گذاری در مرزهای خود با ایران برخودار نیستند.
این تحلیلگر ارشد مسائل سیاست خارجی در پاسخ به این سوال كه عمران خان در قبل و بعد از نخست وزیری اعلام كرد بود كه ایران نخستین كشوری است كه به آن سفر می كند ولی او قبل از تهران، در چندین نوبت به ریاض سفر كرد. دلیل تاخیر در انجام این سفر چه بود؟ خاطرنشان كرد: علاقه قلبی عمران همان چیزی بود كه وی در مصاحبه های مطبوعاتی اش اعلام كرده بود؛یعنی سفر به تهران و دیدار با مقامات جمهوری اسلامی ایران اما واقعیات اقتصادی پاكستان و مشاوره های وی با جریان های قدرت در این كشور سبب شد تا عمران خان قبل از تهران به ریاض سفر كند.
رحیم پور اضافه كرد: عمران خان زمانی به عربستان سفر كرد كه او اعلام كرد كه پاكستان فقط برای دو ماه از ذخیره ارزی برخودار است. این مسئله منجر به سفر نخست وزیر پاكستان به عربستان شد كه البته با دریافت كمك های بلاعوض و وام های كم بهره بلند مدت نیز همراه بود.
وی با بیان اینكه شرایط اقتصادی پاكستان به همراه حضور جریان های قدرتمند حامی عربستان در این كشور برای ایران قابل درك است، عنوان كرد: سفر كنونی عمران خان به تهران نیز چندان دیرهنگام هم نبود. ایشان هنوز چند ماه است كه نخست وزیر شده و ایران هم از نخستین كشورهایی است كه عمران در سال اول نخست وزیری خود به آن سفر كرده است هرچند اظهارات مطبوعاتی عمران خان توقعات را بیش از پیش كرده بود.
معاون پیشین وزارت امور خارجه در مورد نگاه ایران به بحران كشمیر و گفت وگوهای ایران با طالبان یادآور شد: ایران در بحران روابط هند و پاكستان و نزاعی كه این دو كشور درباره كشمیر داشته اند، نگاهش بر این مبتنی است كه نزاعی رخ ندهد.
به گفته این كارشناس مسائل بین الملل،تاكنون سه جنگ در منطقه میان دو كشور رخ داده و شرایط منطقه به گونه ای است كه منطقه كشش جنگ دیگری ندارد به ویژه آنكه هر دو كشور قدرت هسته بوده و دارای بمب اتم هستند.
رحیم پور ادامه داد: در مورد افغانستان، اگر به 40 سال گذشته نگاه كنیم و سوابق این دوران را نگاه كنیم، پاكستان افغانستان را حیات خلوت خود می داند و می خواهد دولت و نظامی در این كشور حاكم باشد كه بر پاكستان سایه نینداخته و منافع این كشور را حفظ كند. در تهاجم نظامی شوروی سابق به افغانستان و اشغال این كشور هم، ضیاءالحق نخست وزیر وقت این كشور بسیار فعال بود كه فواید هم برای این كشور به همراه داشت.

** هدف ایران در مذاكرات با طالبان، تضعیف دولت مركزی كابل نیست
وی یادآورشد: تشكیل طالبان بدون كمك آمریكا و پاكستان ممكن نبود ولی طالبان همانند یك چاقو دست موسسان خود را هم برید. با این حال هنوز جریان هایی در پاكستان هستند كه از طالبان به عنوان اهرم فشار برای اعمال سیاست های خود در افغانستان استفاده می كنند.البته منظورم از این جریان ها، دولت این كشور نیست.
این تحلیلگر ارشد مسائل سیاست خارجی با تاكید بر اینكه هدف ایران در مذاكره با طالبان با هدف تسریع در رایزنی های بین الافغانی و مذاكرات صلح انجام می شود، گفت: هدف ایران در مذاكرات با طالبان، تضعیف و دور زدن دولت مركزی كابل نیست بلكه در جهت مساعدت به استقرار صلح، ثبات، امنیت و توسعه در افغانستان و منطقه و كمك به آوارگان این كشور است.
سیام *م ا ت*2021**