«عدالت‌طلبی» و «صلح جهانی» 2مولفه مهم جشنواره جهانی فیلم فجر

تهران- ایرنا- جشنواره جهانی فیلم فجر به مبادلات فرهنگی اولویت بخشیده است و دستاوردهای نوین سینماگران تحسین‌شده را به نمایش می‌گذارد و همچنین فیلم‌هایی را كه در ارتقای مشاركت هنری راه‌گشا هستند، عرضه می‌كند. این جشنواره به آثاری كه در گسترش پیام «عدالت‌طلبی»، «صلح جهانی» و «ارزش‌های اخلاقی و انسانی» تاكید داشته باشند، نگاهی ویژه دارد.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ جشنواره جهانی فجر پس از سال ها همراهی با بخش ملی، پنج سالی است كه از این بخش، جداشده است. دبیری این دوره جدید از جشنواره را علیرضا رضاداد(یك دوره) و رضا كریمی (4 دوره) برعهده داشته است و به نظر می رسد در دوران مدیریتی رضا میركریمی جشنواره به ثبات و هویت نسبی رسیده است و با وجود نقصان های متعدد اصلاحات ساختاری و نظارتی در جهت بهبود اداره جشنواره صورت گرفته است. یكی از ویژگی های قابل تامل دوران مدیریتی میركریمی حفظ و تداوم تیم مدیریتی و اجرایی یكسان است كه كمك زیادی به جاافتادن افراد در سمت های خود و گذر از آزمون خطاهای متعدد و بلوغ نسبی است. رضا كیانیان، فاطمه معتمدآریا، نگارجواهریان، علیرضا شجاع نوری و مازیار میری از جمله هنرمندان شناخته شده ای هستند كه بخش های مدیریتی و اجرایی جشنواره را در طول این چهار سال برعهده دارند و ارتباط خوبی نیز با مخاطبان جشنواره برقرار كرده اند.

امسال بیش از 250 مهمان از 58 كشور به ایران آمده اند. 28 مهمان از 21 كشور در بخش دارالفنون شركت دارند البته این تعداد نسبت به دوره قبل كاهش یافته است، دارالفنون یكی از بخش های مورد توجه و پراهمیت جشنواره فیلم فجر بوده كه سبب تربیت و پرورش فیلمسازان مختلف در سطح داخلی و خارجی شده است.

برای مثال فیلمی از یك كارگردان لیتوانیایی امسال در جشنواره نمایش داده می شود كه سه سال گذشته عضو دارالفنون بود و در جشنواره تالین اعلام كرد در سینمای ایران آموزش دیده است. همچنین سینماگران بسیاری از ایران كه سال های گذشته جایزه هایی را هم به خود اختصاص داده اند، پیش از این در دارالفنون جشنواره جهانی فجر آموزش دیده اند. در جشنواره امسال حدود 2 هزار فیلم ثبت نام كردند كه این نشان از اعتبار و رونق جشنواره بین المللی فجر دارد. 41 فیلم بلند و هفت فیلم كوتاه برای نخستین بار در بخش آسیا نمایش داده می شوند.

**بخش های مختلف جشنواره جهانی فجر
جشنواره جهانی فجر امسال در ساختاری اصلاح شده و تقویت یافته به ترمیم و افزایش بخش های مختلف خود پرداخته است و تنها یك بخش به دلیل محدودیت های مالی كه به همت «سیف الله صمدیان» برگزار می شد، حذف شده است و عكس های سال گذشته بر دیوارهای چارسو نصب شده است.

سایر بخش های این جشنواره عبارتند از: نمایش فیلم های مرمت شده، سینمای سعادت (مسابقه بین‌الملل)، جلوه‌ گاه شرق (پانورامای سینمای كشورهای آسیایی و اسلامی)، دارالفنون (اردوی استعدادیابی با حضور فیلم‌سازان جوان ایران، منطقه و جهان)، سمینارها و كارگاه‌های آموزشی، مرور سینمای چین و آلمان، جلوه گاه شرق، شاخه های زیتون، نمایش‌های ویژه (مرور برآثار و بزرگداشت‌ها)، مستند ذره بین، كمدی های معاصر و بخش بین الادیان.

- نمایش فیلم های كلاسیك و مرمت شده:چند سالی است كه همكاری جشنواره جهانی فجر با فیلمخانه ملی ایران بخش فیلم های مرمت شده راه اندازی شده كه با استقبال زیادی رو به رو شده است. همچنین در این دوره به مناسبت 40 سالگی انقلاب اسلامی به فیلم های دهه 60 توجهی ویژه شده است، «دونده» كه تصویری از آن بر پوستر نیز نقش بسته، «جاده های سرد»، «طلسم»، «پرده آخر» و «دیده بان» فیلم های هستند كه در این بخش نمایش داده می شود.

- سینمای سعادت: بخش سینمای سعادت یا همان مسابقه بین الملل با 15 فیلم كه از ایران فیلم های «مصائب شیرین»، «زغال» و «جهان با من برقص» به عنوان نماینده حضور دارند، برگزار می شود. در همین بخش فیلم های كوتاه ایرانی «سرسام»، «یكدیگر» و «توقف» نیز با فیلم های سایر كشورها رقابت می كنند.

- جلوه‌گاه شرق: بخش مهم دیگر جشنواره «جلوه گاه شرق» است كه به فیلم های كشورهای آسیایی و اسلامی می پردازد. هدف این بخش كشف استعدادهای جدید در منطقه عنوان شده است فیلم های «جای خالی دوست»، «بی حسی موضعی» و«23 نفر» از ایران با سایر فیلم ها رقابت می كنند.همچنین فیلم های «سیم ششم»، «ملاقات خصوصی» و «قربانی» هم در بخش فیلم های كوتاه آسیایی شركت دارند.

- مرور سینمای چین و آلمان: برای آشنایی با نسل جدید فیلمسازان آلمانی این بخش در نظر گرفته شده كه فیلم های مفرحی با ارزش های سینمایی بالا و قصه های مخاطب پسند حضور دارند كه به نظرمی رسد این بخش پنجره جدیدی به سینمای آلمان باز می كند.

- بخش مرور سینمای چین (كه با بازار بزرگ مخاطب سینمایی باید یكی از مقصدهای سینمای ما در آینده ای نزدیك باشد) در این دوره از جشنواره گنجانده شده است. این كشور پرقدرت سینمایی به دلیل برخورداری از بزرگترین بازارها و استودیوها از رگه هایی از سینمای ایران و اشتراكات فرهنگی با ما نیز برخوردار است.

- شاخه های زیتون: بخش «زیتون های شكسته» كه سال های گذشته در جشنواره وجود داشت، به بحران های منطقه از جمله سوریه و یمن می پردازد كه امسال اسمش به «شاخه های زیتون» تغییر یافته است. مخاطبینی كه علاقه بیشتری نسبت به زندگی مسلمانان دنیا و مسایل خاورمیانه داشته باشند می توانند در این بخش شاهد فیلم هایی جالب از كشورهای چین، یمن و سوریه باشند.

- نمایش‌های ویژه: در بخش «نمایش های ویژه» نیز بهترین فیلم های معرفی شده از 10 كشور به آكادمی اسكار نمایش داده می شود. این بخش برای مطالعه تطبیقی و ارزیابی سلیقه كشورها در معرفی بهترین فیلم شان به اسكار، مجموعه ای دیدنی خواهد بود چراكه علاقه مندان به سینما به خوبی می دانند كه دستیابی به فیلم های معرفی شده به اسكار توسط كشورهای مختلف چقدر سخت است و ازهمه مهم تر این فیلم ها به زبان های محلی و بدون زیرنویس هستند در حالی كه این مشكلات همگی در جشنواره جهانی حل شده و همه فیلم های این بخش با بالاترین كیفیت و زیرنویس فارسی ارائه شده است.

- كمدی های معاصر: این بخش كه از قسمت های اضافه شده امسال جشنواره است از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا ما در سینمای امروز به جنسی از كمدی عادت كرده ایم كه صرفا طنز سیاسی دارد. به دلیل خلایی كه در بخش كمدی استاندارد احساس می شود لزوم تماشا و اضافه شدن این بخش اهمیت زیادی می یابد. علاوه بر آن در كنار فیلم های هنری سینمای جهان كه در جشنواره ارائه می شود فیلم های نیمه تجاری در گونه كمدی نیز به بخش های مختلف تنوع جالبی داده است.

- بخش بین الادیان: یكی از بخش های قدیمی جشنواره جهانی فجر است كه قدمتی 15 ساله دارد و جایزه این بخش با عنوان «محمد امین» برای چهارمین سال پیاپی اهدا می شود. یك جایزه كه امسال به جشنواره به صورت آزمایشی اضافه شده است، جایزه منتقدین جهانی یا فیپرشی است.

**بازار فیلم
بازار بین‌المللی فیلم ایران (IFM) یكی دیگر از بخش های حایز اهمیت و قابل توجه جشنواره جهانی فجر است كه باعث تبادلات تجاری نسبتا خوبی میان ایران و كشورهای مختلف دنیا شده است. با توجه به موفقیت‌های بین‌المللی سینمای ایران، نخستین بازار بین‌المللی فیلم ایران (IFM) در سال 1998 همزمان با جشنواره بین‌المللی فیلم فجر از ماه فوریه آغاز به كار كرد. در شرایطی كه مجله تایمز در شماره ویژه هزاره به سینمای ایران عنوان «خانه قابل اتكاء‌ترین صنعت فیلم هنری جهان» را داده بود، بازار فیلم ایران در گام‌های اول با حضور غرفه‌داران ایرانی و برنامه‌ریزان رویدادهای فرهنگی و خریداران بین‌المللی كار خود را آغاز كرد و به شكل جدی به نمایش محصولات جدید سینمای ایران برای شركت‌كنندگان در بازار مبادرت ورزید.

در سال 2004، در هفتمین دوره بازار، با هدف برگزاری رویدادی مهم در مبادلات فرهنگی در منطقه، برای نخستین بار از شركت‌های بین‌المللی جهت توزیع محصولاتشان در بازار دعوت به عمل آمد. به این ترتیب، به تدریج بازار بین‌المللی فیلم ایران به محلی تاثیرگذار برای عرضه فیلم‌ها، معرفی ظرفیت‌های تولید در ایران و همچنین برنامه‌های تلویزیونی كه در منطقه تولید شده، بدل شد.از سال 2015 جشنواره بین‌المللی و بازار فیلم فجر، جدا از بخش ملی، به شكلی مستقل برگزار شده است.

«فاطمه جواهرساز» مدیر بازار فیلم سی ‌و‌ هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر در باره همزمانی جشنواره جهانی فجر با فستیوال های جهانی وعدم توانایی مهمانان برای آمدن به ایران گفت: خیلی از خریداران به دلیل حضور در این 2 رویداد(بازار میپ تی وی و جشنواره سینمایی در شهر كن فرانسه كه قبل و بعد جشنواره جهانی فیلم فجر برگزار می شوند) قادر به شركت در سی و هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر نیستند و از این بابت عذرخواهی كرده اند. البته هنوز هم ارسال دعوتنامه به دیگر خریداران خارجی ادامه دارد و پیش بینی می شود به این تعداد اعلام شده افزوده شود.

**جشنواره جهانی فجر و بحرانی به نام سیل
برگزار كنندگان جشنواره جهانی فجر در بخش های مختلف به همراهی با سیل زدگان شتافتند و ضمن همدردی اولیه و تفاهمنامه های روز نخست جشنواره در اقدامی ستایش برانگیز تمامی عواید فروش بلیط ها را به سیل زدگان كشور تقدیم خواهند كرد. رضا میركریمی دبیرجشنواره دراین باره گفت: «همه ما با مردم آسیب دیده از سیل همدردیم و دلمان پیش آن هاست و به همین منظور جشنواره در تفاهم با هلال احمر به عنوان سفیر مهربانی این جمعیت انتخاب شده است تا هم در سال های آینده برای پیشگیری و آموزش، فیلم هایی در این زمینه داشته باشد و هم در جامعه جهانی، جمعیت هلال احمر را معرفی كند. ضمن این كه همه عواید حاصل از بلیت فروشی و فروش محصولات فرهنگی در جشنواره امسال به سیل زدگان اختصاص می یابد.وی همچنین خاطرنشان كرد: گرچه سیل اخیر خسارت هایی را به هموطنان ما وارد كرد ولی نمی توانیم این بارندگی ها را لزوما یك بلا بدانیم زیرا دست كم كشورمان سیراب شده است.»

**پل شریدر مهمان ویژه جشنواره جهانی فجر
حضور مهمانان خارجی از كشورهای مختلف و متعدد از جمله امتیازات و اعتبارات هرجشنواره ملی و بین المللی است كه برگزاركنندگان جشنواره جهانی فجر نیز سعی داشتند این اعتبار را با وجود همه محدودیت ها به جشنواره و مخاطبانش تزریق نمایند. البته نباید فراموش كرد كه زمان بندی جشنواره جهانی فجر هر ساله با چهار جشنواره مهم جهانی دیگر از جمله فستیوال كن متقارن شده است و همین كار را برای دعوت مهمانان خیلی مشكل كرده است.

از مهمترین مهمانان این دوره از جشنواره می توان به پل جوزف شریدر كارگردان، فیلمنامه‌نویس و منتقد آمریكایی، دیمیتری آلیپ مدیر فروش بخش بین‌الملل جشنواره كوران سه بُعدی، جولی برتوچلی مستندساز و برنده جایزه ویژه هفته فیلم منتقدان در جشنواره كن، لوكا بیگاتزی فیلمبردار مطرح ایتالیایی، رزا بوش تهیه‌كننده مستند مشهور «باشگاه اجتماعی بوئناویستا»، زیلكه بوئر طراح صحنه فیلم‌های مطرح سینمای آلمان، تیاگو دو لوكا دانشیار مطالعات فیلم و تلویزیون در دانشگاه وارویك، ماریكه دِوالك دانشیار مطالعات رسانه و مدیر «برنامه هنرها و جامعه» در دانشگاه اوترخت هلند، جان هیل استاد دپارتمان هنرهای رسانه در رویال هالووی دانشگاه لندن، رضا اویلوم استاد دانشگاه از كشور تركیه، آندرئا پالائورو كارگردان فیلم تحسین‌شده «هانا»،آدینا پینتیلی كارگردان رومانیایی، كیم سویونگ عضو هیات موسس و بنیانگذار چندین جشنواره سینمایی در كره جنوبی، هانس یورگ وایسبریخ یكی از تدوینگران شاخص بین‌المللی، لیو ژوان تهیه‌كننده، كارگردان و مدیرعامل شركت دونگچان فیلمز اشاره كرد كه به نظر می رسد پل شریدر فیلمنامه نویس آثار بزرگی از سینمای جهان از جمله «گاو خشمگین» و «راننده تاكسی» ساخته مارتین اسكورسیزی از شناخته شده ترین مهمانان خارجی این دوره باشد.

**سخن پایانی
با توجه به اهتمام كشورهای قدرتمند جهان همچون امریكا بر منزوی نشان دادن جمهوری اسلامی ایران، برگزاری و فراخوان جشنواره هایی همچون جشنواره جهانی فیلم فجر سبب تعامل بیشتر كشور با جهان از ابعاد مختلف فرهنگی و هنری شده است كه اقدامی استراتژیك و حایز اهمیت در جهت تعامل و ارتباط ایران با دنیا است. در این میان هنر و به ویژه سینما به عنوانی مدیومی جهانی و پرمخاطب می تواند ابزاری ارزنده و تعیین كننده در جهت انتقال مفاهیمی همچون صلح و عدالت باشد و ایران به عنوان یكی از كشورهای صاحب سینما در خاورمیانه كه همواره جایگاه هنر سینما در آن حفظ شده است، می تواند بهترین پیام رسان برای انتقال پیام و سخن مردم و نظام جمهوری اسلامی ایران به جهانیان باشد.

پژوهشم**9280**9131