۲ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۰۸:۴۲
کد خبر 83286726
۰ نفر
آدرس غلط مبارزه با تروريسم

تهران- ايرنا- روز گذشته هشت انفجار تروريستي در مكان‌هاي مختلف، مراسم روز عيد پاك مسيحيان سريلانكا را به خاك و خون كشيد. اين انفجارها كه در سه كليسا، سه هتل و دو مكان ديگر صورت گرفت، منجر به كشته و زخمي شدن بيش از 600 نفر شد.

روزنامه ابتكار در سرمقاله اي به قلم محمدرضا ستاري نوشت: در تصاوير تلويزيوني كه صحنه‌هاي دلخراش اين حادثه تروريستي را نمايش مي‌داد، علاوه بر تخريب گسترده مكان‌هاي مورد حمله، اجساد پراكنده قربانيان، حكايت از وسعت و سازماندهي قبلي اين حملات تروريستي داشت.

به طور كلي، سريلانكا دهه‌ها درگير جنگ داخلي با جدايي‏طلبان تاميل بود كه اين امر در سال 2009 و پس از برجاگذاشتن حدود 80 هزار كشته و هزاران آواره پايان يافت. هر چند در طول ده سال گذشته، از شدت خشونت‌ها در اين كشور به‏واسطه پايان‏يافتن درگيري‌ها با ببرهاي تاميل كاسته شده بود، اما رصد تحولات اين كشور نشان مي‌دهد كه در بعد داخلي علاوه بر شكنندگي سياسي، موضوع ناامني به مثابه آتشي زير خاكستر در سريلانكا پنهان مانده است. اگرچه تا عصر روز گذشته هيچ گروهي مسئوليت اين انفجارها را بر عهده نگرفته است، اما بستر اجتماعي سريلانكا سرشار از درگيري‌هاي قومي و مذهبي به‏خصوص ميان بوداييان و مسلمانان بوده كه سبب شده است در سال 2018 وضعيت اضطراري در كشور اعلام شود.

از جمعيت تقريبي 23 ميليون نفري سريلانكا حدود 70 درصد بودائيان، 13 درصد هندوها، 10 درصد مسلمانان و مابقي را مسيحيان تشكيل مي‌دهند. اين بوداييان ترواده كه از قوم سينهالي هستند، بنا بر قانون اساسي كشور از امتيازات بيشتري نسبت به ساير شهروندان برخوردار بوده و طبق آمارهاي موجود دائما با ساير اقليت‌هاي سريلانكا در حال كشمكش بوده‌اند. تنها در يك نمونه و بنا به اظهارات گروه‌هاي مسيحي كه اكنون مورد حمله قرار گرفته‌اند، آنها همراه با مسلمانان كه به اتهام ترويج دين خود مورد خشونت قرار مي‌گيرند، در طول‌ سال‌هاي اخير با تهديدهاي روزافزوني مواجه بوده و بارها توسط راهبان بودايي ناچار شده‌اند كه مراسم‌هاي مذهبي خود را متوقف كنند. نمونه ديگري از اين خشونت‌ها عليه اقليت‌هاي ديني را مي‌توان در ميانمار مشاهده كرد، جايي كه اقليت روهينجايي در طول سال‌هاي گذشته به‏خصوص دو سال اخير با خشونت‌هاي بي‌سابقه‌اي مواجه شده‌اند.

در همين راستا، با بررسي خشونت‌ها در سراسر جهان، از خاورميانه گرفته تا شرق آسيا و ساير نقاط كه در قالب پديده‌هاي تروريستي و خشونت‌هاي دولتي صورت مي‌گيرد، مي‌توان به چند نكته مهم توجه كرد. نخستين مسئله، موضوع امنيت است كه بسياري از برخوردهاي خشونت‌بار تحت قالب آن صورت مي‌گيرد. در اين مورد لازم است خاطرنشان شود كه هر چند امنيت يكي از مفاهيم محوري در روابط بين‌الملل محسوب مي‌شود، اما دو خصلت بارز دارد. نخست اينكه بزرگترين دشمن امنيت خودِ امنيت است، زيرا تمامي نهادهاي قدرت با صرف منابع هنگفت خواستار كسب و تقويت آن هستند، اما در لحظه سرنوشت‌ساز اولين چيزي را كه از دست مي‌دهند همان امنيت است. نمونه‌هايي از قبيل صدام حسين، قذافي و ساير ديكتاتورها در جهان مثال خوبي براي نشان‏دادن اين قضيه خواهند بود.

از سوي ديگر، هر چند در طول سال‌هاي گذشته تروريسم به عنوان مهم‏ترين مسئله امنيتي جهان موردتوجه قرار گرفته، اما مسئله امنيت پيچيده‌تر از تفاسير رايج است. هنوز يك تعريف واحد از امنيت وجود ندارد و نظريه‌پردازان روابط بين‌الملل هيچ توافق جامعي بر سر چيستي آن حاصل نكرده‌اند، زيرا در ماهيت و مفهوم آن عناصر هنجاري موجود است كه چگونگي دريافت‌ها از امنيت را مربوط به قيود و چند‏وچون‌هاي فراواني مي‌كند. در اين رابطه، امنيت در جهان امروز حول چند پرسش كليدي مي‌چرخد؛ نخست امنيت چه كسي يا چه چيزي بايد موردتوجه قرار بگيرد و چه نهادهايي مسئول تامين آن هستند و دوم اينكه چه كسي يا چه چيزي امنيت را مورد تهديد قرار مي‌دهد و براي تامين آن از چه شيوه و روش‌هايي بايد استفاده شود؟

شرايط زماني پيچيده‌تر مي‌شود كه امنيت و ناامني را از دو بعد سياسي و اجتماعي مورد تحليل قرار دهيم. در اين ميان پديده‌هاي سياسي نياز به راهكارهاي سياسي مانند مذاكره، جنگ، تحريم و... داشته و پديده‌هاي اجتماعي نيز نيازمند ريشه‌يابي و پيمودن روندي تدريجي براي حل‏وفصل دارند. در همين راستا و با نظر به جهاني كه در آن زندگي مي‌كنيم، مي‌توان گفت اين جهان با پديده‌هايي از قبيل خشونت، تبعيض، ناكارآمدي دولت‌ها، رشد گروه‌هاي فروملي روبه‏رو است كه گسترش تروريسم در دل آن، حاكي از خاستگاه اجتماعي مشكلات جهان ماست.

لذا هرچند برخوردهاي سياسي از نخستين راهكارهاي مقابله با خشونت و تروريسم است، اما پافشاري براي استفاده از ابزار سياسي سبب شده تا علاوه بر بي‌توجهي به عمق و ريشه‌هاي پديدآورنده خشونت، گرفتار چرخه معيوبي باشيم كه در هر زمان و هر مكان مي‌تواند آن را به صورت خشونت‌بارتري بازتوليد كند.

منبع: روزنامه ابتكار ؛1398.02.02
گروه اطلاع رساني **9280**9131